article Related Topics:
Nederlands :: Nederland
 

Netherlands_1559-1608.jpg Nederland is een West-Europees land, begrensd door de Noordzee, Duitsland en België. De hoofdstad van het land is Amsterdam, de regeringszetel is Den Haag. Andere belangrijke steden zijn: Rotterdam, met een van de grootste havens van de wereld, Utrecht, het verkeersknooppunt van het land, Groningen (vooral voor het noorden) en Eindhoven, de vijfde stad van het land.

Het land Nederland is, net zoals Aruba en de Nederlandse Antillen, een deelstaat van het Koninkrijk der Nederlanden. De verhoudingen zijn bepaald in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden.

Geschiedenis

Het Koninkrijk der Nederlanden verkreeg zijn huidige status als constitutionele monarchie in 1815 onder koning Willem I.

Het grondgebied van Nederland, België en Luxemburg werd officieel aan het Koninkrijk toegewezen, hoewel Luxemburg als deel van de toenmalige Duitse Bond met Nederland verenigd was door middel van een personele unie.

In 1830 scheidde België zich van Nederland af en werd een zelfstandig koninkrijk. De "Belgische" provincies Limburg en Luxemburg werden bij deze splitsing opgedeeld.

Luxemburg werd later (in 1890) een zelfstandig groothertogdom, toen met de dood van koning Willem III de Ottoonse tak van de Nassaus uitstierf in de mannelijke linie. De Nederlandse kroon ging over op de vrouwelijke erfgenaam, koningin Wilhelmina, maar Luxemburg ging over op de Walramse tak van het huis Nassau, omdat daar de Salische opvolgingswet (alleen mannen op de troon) gold.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef Nederland neutraal, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog leed het onder vijf jaar Duitse bezetting. Tijdens de Duitse aanval op Nederland werd Rotterdam gebombardeerd, waarbij het centrum bijna geheel verwoest werd. Ruim 100.000 Nederlandse joden werden door het regime vermoord.

Na de oorlog begon, met behulp van de Marshallhulp uit de Verenigde Staten van Amerika, de wederopbouw, die tot grote welvaart leidde en waardoor Nederland een modern, geïndustrialiseerd land werd. Tegelijkertijd deed Nederland geleidelijk afstand van zijn positie als koloniale macht.

In 1951 was Nederland medeoprichter van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, welke uiteindelijk uitgroeide tot de Europese Unie.

In 1953 werd Nederland getroffen door een watersnoodramp. Als reactie hierop werden de Deltawerken (voltooid in 1986) en de Maeslantkering (voltooid in 1997) gebouwd.

In 2002 verving Nederland de eigen munt, de gulden, samen met de meeste andere EU-landen door de Europese munt, de euro.

Onafhankelijkheid

Eenzijdig uitgeroepen in 1579 (van het Heilige Roomse Rijk, na afzwering van de Spaanse koning). Officieel bekrachtigd in 1648 bij de Vrede van Münster. Tussen beide jaartallen in zijn er verschillende landen geweest die de feitelijke situatie erkenden.

Beschrijving van de vlag

De vlag bestaat uit drie horizontale banen van gelijke hoogte in de kleuren rood, wit en blauw. De vlag dateert uit 1579, toen de onafhankelijkheid van Nederland werd uitgeroepen en werd officieel goedgekeurd in 1796 en bevestigd als nationaal embleem in 1937.

Het wit en blauw zijn de livreikleuren van het Franse vorstendom Orange, waar het koningshuis van afstamt. Het rood was oorspronkelijk oranje, naar de naam van het vorstendom, maar werd in de loop van de 17e eeuw vervangen door vermiljoenrood, dat tijdens zeeslagen makkelijker te herkennen was. Op feestdagen die te maken hebben met het koningshuis of tijdens diplomatieke reizen naar het buitenland wordt ook wel een oranje wimpel boven de vlag gehangen. Verder wordt het oranje gebruikt als nationale herkenningskleur.

De naam Nederland

Het huidige Nederland bestaat pas sinds 1830, na de afscheiding van België. Daarvoor werden er verschillende namen gebruikt om het gebied of delen van het huidige gebied aan te duiden, zoals de Lage Landen (in het Frans Pays-Bas), de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, de Bataafse Republiek en het Koninkrijk Holland in de Franse tijd.

Dit heeft tot gevolg dat in andere talen verschillende namen voor Nederland worden gebruikt.

Zie ook:

Demografie

Bevolking

Nederland heeft ruim 16 miljoen inwoners, en is met 484 inwoners per km² na Monaco (16620/km²), Vaticaanstad (2093/km²) en Malta (1261/km²) het dichtstbevolkte land van Europa en een van de dichtstbevolkte landen ter wereld, nummer 15 op de lijst van soevereine landen. De niet-soevereine staten Gibraltar (4289/km²), Guernsey (836/km²) en Jersey (782/km²) hebben in Europa een hogere bevolkingsdichtheid.

width=500 class=thleft Bevolkingsomvang: 16.335.509 (1 januari 2006) Waarvan (geslacht): 8.078.888 mannen en 8.256.621 vrouwen (2006). Aantal allochtonen: 3.151.502 of 19,3% van de totale bevolking (2006) Waarvan (herkomst): 1.428.968 westers en 1.722.534 niet-westers (2006) Bevolkingsgroei: 29.983 of 1,8‰ per jaar (2006) Verstedelijking: 41,5% Levensverwachting: mannen: 76,2 jaar vrouwen: 80,9 jaar

Zie ook:

Talen

De officiële landstaal is het Nederlands. Het Fries is in de provincie Friesland een officiële taal, naast het Nederlands. Ook wordt er Fries gesproken in gebieden van Duitsland en Denemarken.

Het Gronings, Drents, Stellingwerfs, Sallands, Twents, Veluws en Achterhoeks genieten als dialecten van het Nedersaksisch erkenning als streektaal. Dezelfde erkenning geldt ook voor het Limburgs in de provincie Limburg. Zo'n 17.500 dove en slechthorende Nederlanders gebruiken de Nederlandse Gebarentaal, een taal die nog steeds op erkenning wacht.

Godsdiensten

Nederland, van oudsher een christelijk land, is tegenwoordig een van de meest ontkerkelijkte landen in Europa. Ruim 40% van de bevolking rekent zich niet tot een kerkelijke gezindte. Onder de bijna 60% van de bevolking die zich wel tot een kerkelijke gezindte rekent, is de verscheidenheid groot.

De belangrijkste godsdiensten zijn:

Daarnaast zijn er nog verschillende kleinere godsdiensten, hoofdzakelijk kleine niet-gereformeerde protestantse genootschappen Apostolischen, Baptisten, Doopsgezinden, Jehova's getuigen, Remonstranten, en anderen.

Bestuurlijke indeling

Nederland is onderverdeeld in 458 gemeenten en twaalf provincies. Kaartnederland.png]]

Zie ook:

Geografie

Topografie

Zie ook:

Landschap en natuur

Nederland is landschappelijk in te delen in een laag gedeelte, bestaande uit (soms met veen overdekte) zeekleigebieden, in het westen en noorden, en een hoog gedeelte, bestaande uit zand- en lössgebieden in het oosten en zuiden. Tot laag-Nederland kunnen ook de rivierkleigebieden in midden-Nederland worden gerekend.
  • Laagste punt: gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel (Zuid-Holland) -6.76 m.
  • Hoogste punt: Vaalserberg 321 m.
  • Natuurlijke rijkdommen: aardgas, aardolie, vruchtbaar land.
  • Landgebruik: Bouw- en weiland: 25%, permanente bebouwing: 3%, permanente beweiding: 25%, bossen en bosgronden: 8%, overig: ca. 39% (1996). Geïrrigeerd land: ca. 6000 km² (1996).
  • Rivieren: Drie grote Europese rivieren (Rijn, Maas en Schelde) monden uit in Nederland. Andere grote rivieren zijn de Waal en de IJssel, beide aftakkingen van de Rijn.
  • Natuurlijke bedreiging: overstroming door zee en rivieren.

Ontstaansgeschiedenis van het landschap

Het pleistoceen
Aan het begin van het pleistoceen (ongeveer 1,6 miljoen jaar geleden), (de Neanderthalers leefden vanaf ongeveer 200.000 tot 30.000 jaar geleden) golfde de zee tot aan de Ardennen, het leisteenplateau van de Rijn en het Teutoburgerwoud, waarbij enkele hoger gelegen gebieden als Zuid-Limburg en Winterswijk boven water bleven. De Rijn, Maas en Schelde, maar vooral ook de niet meer bestaande rivier de Eridanos uit Scandinavië brachten veel puin aan, zodat een geweldige delta aan de mondingen ontstond: het Rijn-Maasdiluvium. Toen het peil van de oceaan door de ijsvorming daalde, mondde de Rijn bij de Doggersbank in zee uit. In de ijstijd kwam het Scandinavische landijs tot ver in Nederland en legde een laag Scandinavisch diluvium op het Rijn-Maasdiluvium. Na de ijstijd smolt het landijs, stroomde de Noordzee vol en overstroomde de delta tot de grens der diluviale gronden, dat is Winschoten, Dokkum, Zwolle, het Gooi, de Langstraat, Bergen op Zoom. In het ondergelopen gebied bleven voormalig eiland Wieringen en eilanden als Texel, Urk, Gaasterland en Vollenhove liggen.

Het holoceen
Er bezonk zand uit de zee en toen de banken droogvielen vormden zich daarop de duinen. Achter de duinen ontstond een strandmeer of haf, waarvan de bodem bedekt werd met zeezand en klei; dode planten veroorzaakten een laag veen. Rond het begin van onze jaartelling ontstond het Flevomeer. In de middeleeuwen braken de duinen op sommige plekken door en in het haf ontstonden de Wadden, de Zuiderzee en de Zeeuwse wateren. Het veen werd bedekt door zeeklei of bleef achter de duinen behouden, zoals in Holland, Utrecht, Friesland, Overijssel, achter Gaasterland en Vollenhove. De nieuwe zeeklei ligt het hoogst in Groningen en Zeeland door het verschil in eb en vloed. Rijn, Maas en Schelde maakten brede geulen en na overstromingen bezonk er rivierklei, hetgeen ook gebeurde langs de Vecht en andere kleinere rivieren (bijvoorbeeld de Aa in Noord-Brabant).

Klimaat

Nederland heeft een gematigd zeeklimaat met milde winters en koele zomers. In het noorden is de temperatuur iets lager dan in het zuiden. Gemiddeld valt er circa 790 mm. regen per jaar. In laatste jaren steeg de gemiddelde temperatuur in Nederland. Volgens recent onderzoek van het KNMI zal het Nederlandse klimaat langzaam in een subtropisch klimaat veranderen.

Bezienswaardigheden

Zie ook:

Politiek

Overheid

De regering en de Staten-Generaal vormen tezamen de wetgevende macht. De Staten-Generaal bestaat uit twee kamers:

  • de Eerste Kamer met 75 zetels. De leden worden indirect voor vier jaar gekozen door de Provinciale Staten.
  • de Tweede Kamer met 150 zetels.

Zie ook:

Internationaal verband

Nederland maakt deel uit van:

Nederland stimuleerde de introductie van de euro in 1999 (Verdrag van Maastricht) als munteenheid van de Europese Unie (EU) (waar Nederland ook zelf lid van is). De euro is er sinds 1 januari 2002 de officiële munteenheid. Daarvoor had Nederland de Gulden als munteenheid.

Nederland is thuishaven of gastland van onder meer de volgende internationale instellingen: het Internationaal Gerechtshof, het Internationaal Strafhof, de Europese veiligheidsorganisatie Europol en de European Space Agency.

Economie

Nederland is een welvarend land met een open economie, die sterk leunt op de buitenlandse handel, met name met Duitsland. De economie wordt getypeerd door stabiele verhoudingen, een gematigde inflatie, een gezond financieel beleid en door zijn belangrijke rol als Europese transportader. Voedselverwerking, chemie, olieraffinage en de fabricage van elektrische apparaten zijn de belangrijkste industriële activiteiten.

Zie ook:

Cultuur

Cultuur in Nederland bestaat o.a. uit kunst, muziek, musea. Zie ook:

Onderwijs

Onderwijs in Nederland is verplicht van vijf tot zestien jaar. Onderwijs in Nederland begint met peuteronderwijs op een peuterspeelzaal. Dan volgt primair onderwijs, ofwel basisonderwijs. Vervolgens is daar het secundair, ofwel voortgezet onderwijs en tot slot is hoger beroepsonderwijs of academisch onderwijs mogelijk.

Zie ook:

Vervoer

In Nederland is een uitgebreid wegennet van autosnelwegen en autowegen, een spoorwegnet verzorgd door de Nederlandse Spoorwegen en verschillende luchthavens, waarvan Schiphol de grootste is.

De lengte van de Nederlandse wegen is circa 116.500 kilometer en van de spoorwegen 2808 kilometer. Van het totale transport vond 44% over de weg plaats en 30,5% werd over het spoor vervoerd.

Zie ook:

Media

In Nederland zijn kranten, radio en televisie de belangrijkste media. Zie ook:

Sport

In Nederland is voetbal de belangrijkste sport. Andere populaire sporten zijn onder meer wielrennen, tennis, hockey, volleybal, handbal, schaatsen en golf.

Zie ook:

Defensie

De krijgsmacht in Nederland bestaat uit:

Er is geen dienstplicht meer in Nederland.

Zie ook:

Noten

  1. http://noorderlicht.vpro.nl/artikelen/28577780/

Zie ook

A tot L

M tot Z

Externe links

Officiële sites

Overig

NAVO-lid | EU-lid | Nederland | Land

Nederland | Niederlande | Países Baxos | Niðerland | هولندا | Holanda | Нідэрлянды | Холандия | Països Baixos | Nizozemsko | Yr Iseldiroedd | Holland | Niederlande | Ολλανδία | Netherlands | Nederlando | Países Bajos | Holland | Herbehereak | هلند | Alankomaat | Holland' | Pays-Bas | Nederlân | An Ísiltír | Países Baixos - Nederland | 𐌽𐌹𐌸𐌴𐍂𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳 | הולנד | Nizozemska | Hollandia | Pais Basse | Belanda | Nederlando | Holland | Paesi Bassi | オランダ | ნიდერლანდი | 네덜란드 | Holanda | Nederlandia | Holland | Nederland | Olandija | Nīderlande | Холандија | Belanda | Eben Eyong | Ompa Atoyaapan | Nedderlannen | Nederlaand | Nederland | Nederland | Païses Basses | Holandia | Países Baixos | Ţările de Jos | Olanda | Нидерланды | Olanda | Hollánda | Netherlands | Holandsko | Nizozemska | Holanda | Холандија | Hôlanê | Nederländerna | Uholanzi | ประเทศเนเธอร์แลนด์ | Netherlands | Hollanda | گوللاندىيە | Нідерланди | Hà Lan | Bas Payis | Paises Bajos | 荷兰 | Kē-tē-kok

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Nederland".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world