Muur_van_Hadrianus.jpg De Muur van Hadrianus of Hadrianuswal (Engels: Hadrian's Wall) werd gebouwd onder Hadrianus, keizer van Rome van 117 tot 138 na Chr.

De keizer wilde overal in het rijk persoonlijk zijn militaire apparaat inspecteren en de provincies zelf leren kennen. Daarom reisde hij sinds 121 het gehele Romeinse Rijk door. In Britannia liet hij van 122 tot 128 de 117 km lange, gedeeltelijk bewaarde Hadrianuswal bouwen, die als onderdeel van de limes (versterkte grenslinie van het rijk, waaronder Vindolanda) tot eind 4e eeuw dienst deed.

De muur was een stenen versterking over de gehele breedte van Groot-Brittannië en had als doel invallen van de Picten vanuit het noorden (Schotland) te voorkomen. Daarnaast diende hij als symbool van de Romeinse macht, zowel in Britannia als in Rome.

De muur vormde ook de noordelijke grens van het Romeinse rijk en was een van de best bewaakte. Vermoedelijk deden de poorten in de muur ook dienst als douaneposten, om zo de handel doorgang te kunnen laten vinden.

De muur liep van de monding van de rivier de Tyne naar de Solway Firth (tussen het huidige Carlisle en Newcastle) en lag enige kilometers ten zuiden van de huidige grens met Schotland.

Hij werd aanvankelijk opgetrokken met een breedte van 3 meter, hoewel later gebouwde delen iets smaller waren. De hoogte was vermoedelijk tussen de 4 en 5 meter. Op vaste afstanden lagen 14 grote en 80 kleinere forten.

Gezien van noord naar zuid bestond het verdedigingswerk uit een glooiing met een diepe gracht voorzien van puntige staken, dan kwam de muur zelf. Daarvoor lag een militaire weg voor de verplaatsing van goederen en manschappen, en tenslotte waren er twee verhogingen met weer een gracht ertussen.

De muur werd bemand door naar schatting 9000 man. Zij kregen hevige aanvallen te verwerken in 180 en vooral in 196 en 197 na Chr., waarbij ernstige verliezen waren te betreuren. Hij onderging een uitgebreide reconstructie onder Septimius Severus. Door diens harde optreden tegen de verschillende opstandige stammen bleef het daarna relatief rustig in het gebied. Aangenomen wordt dat garnizoensleden zich ook hebben vermengd met de plaatselijke bevolking en volledig integreerden.

Grote Volksverhuizingen

---

De Hadrianuswal vond zijn einde in overbodigheid. Toen het Romeinse imperium na 400 ineen begon te storten, trachtte Rome zich vergeefs te verdedigen tegen aanvallen van onder anderen de Westgoten, de Hunnen, de Oostgoten, de Vandalen en allerhande Germaanse stammen - de Grote Volksverhuizing - door zijn troepen dichterbij huis te concentreren en liet Britannia voor wat het was.

Zo kon het gebeuren dat horden Juten, Friezen, Angelen en Saksen de oversteek maakten, Brittannië in bezit namen en de min of meer geromaniseerde Kelten naar 's lands uithoeken Wales, Cornwall, Ierland en zelfs Armorica - het huidige Franse Bretagne - joegen.

De plaatselijke bevolking wendde veel van het materiaal aan voor eigen gebruik. Een groot deel van de muur staat echter nog overeind, vooral in het middengedeelte. Hij is een belangrijke toeristische trekpleister, te meer daar de muur te voet voor een groot deel te volgen is.

Engeland | Muur | Werelderfgoed in het Verenigd Koninkrijk

Hadriánův val | Hadrians mur | Hadrianswall | Hadrian's Wall | Muro de Adriano | Hadrianuksen valli | Mur d'Hadrien | חומת אדריאנוס | Hadrianus fala | Vallo di Adriano | ハドリアヌスの長城 | Hadrians mur | Mur Hadriana | Muralha de Adriano | Вал Адриана | Hadrianus mur | 哈德良长城