Master is een academische titel of graad die aangeeft dat iemand een masteropleiding heeft voltooid aan een universiteit of hogeschool. Een masteropleiding is een één- of tweejarige (en in uitzonderlijke gevallen meer dan twee jaar durende) opleiding volgens de bachelor-masterstructuur (BaMa) en volgt na de (academische) bacheloropleiding. Deze titel is vergelijkbaar met de oude Nederlandse titels Ingenieur (ir.), Doctorandus (drs.) of Meester in de rechten (mr.) en de oude Belgische titels als licentiaat (lic.), arts, ingenieur (ir.), architect of apotheker. In tegenstelling tot deze oude titulatuur, wordt de master-titel internationaal (h)erkend.
Om zo'n masteropleiding succesvol te voltooien is het maken en presenteren van een eindwerk, ook wel de masterproef genoemd, een essentieel onderdeel. Het behalen van deze titel wordt beschouwd als de afronding van een complete studie met als bedoeling dat men vervolgens uitstroomt naar de arbeidsmarkt. Sommige mastertitels (wetenschappelijke universitaire masters of research masters) bieden daarnaast ook nog toegang tot een traject tot wetenschappelijke promotie. De meeste afgestudeerden beginnen aan een niet-academische carrière, bijvoorbeeld in het bedrijfsleven, al dan niet na het volgen van een bijkomend specialisatiejaar (een "Master na master" of ManaMa). Een minderheid verricht nog promotie-onderzoek als promovendus om zo hun doctoraat te behalen.
In het buitenland wordt iemand die de masterfase volgt ook wel aangeduid met de term graduate student (VS en Canada) of postgraduate student (Verenigd Koninkrijk).
Geschiedenis
Master is een term die oorspronkelijk afstamt van het
Latijnse woord
magister, wat 'meester' of 'leider' betekent. Dit woord verbasterde in de geschiedenis naar het
Italiaanse woord
maestro en naar het
Engelse master. In de loop van de geschiedenis heeft het woord de betekenis gekregen van
"iemand die les geeft" of
"de baas is". De universiteiten gebruikten het woord vroeger om een academische graad en functie aan te geven, namelijk
"diegene die les mag geven". De titel Magister verdween in de geschiedenis bijna in zijn geheel; alleen de titel
Meester bleef aan de Nederlandse Universiteiten alleen nog bestaan ter aanduiding voor een graad in de rechten (
Meester in de rechten). In
Vlaanderen werd deze titel verder nog gebruikt in het hoger kunstonderwijs ter aanduiding van een afgeronde kunstopleiding (bijvoorbeeld: Meester in de beeldende kunst, Meester in de audiovisuele kunst, etc.).
In 1999 werd de Bolognaverklaring ondertekend door 29 Europese ministers van onderwijs, met als bedoeling het creëren van een Europese ruimte voor hoger onderwijs. De praktische uitkomst hiervan was de invoering van het Bachelor-master stelsel in 2001 (Nederland) en in 2004 (Vlaanderen) dat als doel heeft de harmonisering van de verschillende titels in de deelnemende Europese landen. Als gevolg van het BaMa stelsel is de titel Master weer helemaal terug.
Accreditatie masteropleidingen
In
Nederland is door de invoering van het BaMa-stelsel (de laatste jaren) een wildgroei aan masteropleidingen ontstaan, waarvan lang niet alle legitiem zijn. Echter, op een paar uitzonderingen na (initiële hbo-masters), mogen (in Nederland) alleen universiteiten de masteropleidingen aanbieden. Deze opleidingen dienen hierbij
geaccrediteerd te zijn door de daarvoor wettelijke instantie
Nederlands-Vlaamse Accreditatie Orgaan (NVAO) en erkend te zijn door de overheid. Nederlandse masteropleidingen die geaccrediteerd en erkend zijn staan geregistreerd in het
Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO) van de
Informatie Beheer Groep (IBG).
Sommige hogescholen in Nederland bieden echter (tegen deze regel in) toch (postinitiële) masteropleidingen aan via de zogenaamde 'U-bocht'-constructie. Daarbij is de betrokken hogeschool franchisenemer van een — meestal Engelse — universiteit en volgt de student in feite een buitenlands programma in Nederland. Deze zijn dus niet erkend als Nederlandse masteropleiding en staan daarom niet geregistreerd. Daarnaast zijn er samenwerkingsverbanden ontstaan tussen Nederlandse universiteiten en hogescholen (bijvoorbeeld de Vrije Universiteit Amsterdam en Hogeschool Windesheim in Zwolle), wat ertoe leidt dat bepaalde cursussen door zowel HBO- als universitaire masters kunnen worden gevolgd. Op die manier vervaagt het onderscheid tussen beide typen opleidingen in de praktijk steeds verder.
In Vlaanderen kunnen zowel universiteiten als hogescholen Master-opleidingen aanbieden. Aan de hogeschool vervangen zij dan de vroegere opleidingen ‘van twee cycli’, zoals bijvoorbeeld de opleidingen tot architect, tot industrieel ingenieur, tot tolk en de kunstopleidingen. Alleen de masters die voorkomen in het hogeronderwijsregister (zie externe links) worden erkend door de Vlaamse overheid en mogen de titel van Master afleveren.
Mastervarianten (Nederland)
In Nederland bestaan verschillende varianten van de master, die als volgt kunnen worden onderverdeeld:
Initiële universitaire master
Dit zijn de (reguliere) wetenschappelijk georiënteerde opleidingen aan universiteiten. Ze sluiten aan op de universitaire bachelor en worden gesubsidieerd door de overheid. Bij deze masters worden de toevoegingen
Laws,
Arts en
Science gebruikt die volgens de wet alleen zijn voorbehouden aan universiteiten:
- {|
| LLM
| Master of Laws
| Voor afgeronde rechtenstudies aan een wetenschappelijke universiteit.
|
| MA
| Master of Arts
| Voor studies in de geesteswetenschappen.
|
| MSc
| Master of Science
| Voor studies in toegepaste, exacte of sociale wetenschappen.
|
Initiële hbo-master
Hbo-instellingen zijn op grond van de Nederlandse wetgeving tegenwoordig gemachtigd masteropleidingen aan te bieden, echter alleen als zij geaccrediteerd zijn door de NVAO. Het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gesubsidieerd echter een beperkt aantal van deze erkende masteropleidingen aan het hbo vanwege het maatschappelijk belang van deze studies, en worden derhalve initiële studies genoemd:
- {|
| MANP
| Master in Advanced Nursing Practice
| Voor opleiding tot Nurse practitioner (NP).
|
| MPA
| Master of Physician Assistant
| Voor opleiding tot Physician assistant (PA).
|
| MArch
| Master of Architecture
| Voor opleiding tot architect.
|
| MLA
| Master of Landscape Architecture
| Voor opleiding tot landschapsarchitect.
|
| MUD
| Master of Urban Design
| Voor opleiding tot stedenbouwkundige.
|
Er zijn nog meer geaccrediteerde masters. Het aantal groeit in redelijk tempo
Onderzoeksmaster
De onderzoeksmaster bereidt studenten vooral voor op een loopbaan als wetenschappelijk onderzoeker en en vormt de aanzet tot een
promotietraject. Hij is 2 jaar in plaats van 1 jaar en wordt gegeven door de 'graduate schools' van universiteiten:
- {|
| MPhil
| Master of Philosophy
| Research-master aan de universiteit (voorbereidend op een PhD).
|
Sommige universiteiten kennen alleen de titel
MSc toe aan de afgestudeerden van research masters.
Er zijn veel meer geaccrediteerde masters dan dit rijtje. Ook HBO-instellingen mogen een master-opleiding aanbieden.
Educatieve master
Educatieve masteropleidingen zijn opleidingen specifiek op het gebied van educatie en communicatie:
- {|
| MEd
| Master of Education
| Voor opleiding tot leraar (1ste graad).
|
Sommige instellingen kennen aan afgestudeerden van educatieve masters alleen de titels
MA of
MSc toe.
Postinitiële (professionele) master
De postinitiële masterprogramma’s zijn veelal beroepsgerichte opleidingen die primair gericht zijn op mensen die al een hbo- of universitaire titel behaald hebben en/of over de nodige werkervaring in de beroepspraktijk beschikken. Deze zogenaamde 'niet-bekostigde' masterprogramma’s worden niet gesubsidieerd door de Nederlandse overheid; het collegegeld wijkt daardoor af en studenten kunnen geen aanspraak maken op studiefinanciering. Voor toelating tot zo'n master is niet per definitie een overeenkomende bacheloropleiding noodzakelijk. Het aantal plaatsen van zo'n opleiding is veelal beperkt en kandidaten worden geselecteerd. Een ander kenmerkend verschil is dat ze geen toegang biedt tot een
promotietraject. Deze postinitiële masterprogramma’s worden zowel door Hbo-opleidingen als universiteiten aangeboden.
Betreffende postinitiële masteropleidingen mogen instellingen zelf de toevoeging aan de graden bepalen; dit heeft echter wel geleid tot een wildgroei van verschillende soorten mastertitels waarvan sommige algemeen herkenbaar zijn maar anderen weer zeer specifiek zijn (die maar door één universiteit worden verleend).
Hieronder een overzicht van de meer algemeen herkenbare postinitiële masters (en welke geregistreerd staan in het CROHO):
- {|
| MBA
| Master of Business Administration
| Voor bedrijfskundige of management gerichte opleiding (Gamma-studie).
|
| MBI¹
| Master of Business Informatics
| Postinitiële opleiding bedrijfsinformatica.
|
| MCC
| Master of Corporate Communication
| Managementopleiding op het gebied van Corporate Communication.
|
| MEng
| Master of Engineering
| Postinitiële opleiding voor ingenieurs.
|
| MFA
| Master of Fine Arts
| Tweede fase opleiding op het gebied van kunstwetenschappen.
|
| MFP
| Master of Financial Planning
| Opleiding in financieel planning voor bank-, effecten- en verzekeringswezen.
|
| MHA
| Master of Health Administration
| Managementopleiding op het gebied van de gezondheidszorg.
|
| MHM
| Masters in Hospitality Management
| Opleiding in hotelmanagement.
|
| MIA
| Master of Internal Auditing
| Opleiding op het gebied van accountancy.
|
| MiF
| Masters in Finance
| Opleiding in de financiële discipline.
|
| MIM
| Master of Information Management
| Managementopleiding specifiek op het gebied van de ICT.
|
| MMM
| Master of Marketing Management
| Managementopleiding op het gebied van marketing.
|
| MPS
| Master of Public Safety
| Beleidskundige opleiding specifiek op het gebied van publieke veiligheid.
|
| MRE
| Master of Real Estate
| Opleiding in vastgoedmanagement.
|
|
| Master in Verzekeringskunde
| Multidisciplinaire opleiding gericht op verzekeringssector.
|
¹ MBI: niet te verwarren met de opleiding Master Business Informatics aan de Universiteit Utrecht, welke resulteert in de titel MSc.
Master-na-Master
Sommige masteropleidingen eisen als toelating specifiek het bezit van een masterdiploma, met een nader bepaalde kwalificatie (master na master). Verder vertonen ze grote overeenkomsten met de
postinitiële masters in de zin dat voor toelating tot zo'n opleiding personen getoetst en geselecteerd worden op geschiktheid en de bekwaamheid. In het buitenland zijn dit soort opleidingen zeer normaal en ook in Nederland en België zijn ze sterk in opkomst. Deze opleidingen zijn ook wel te vergelijken met de vroegere postdoctorale opleidingen (Nederland) of postgraduaatopleidingen (België).
- {|
| MBiotech
| Master of Biotechnology
| Postdoctorale opleiding voor functies in de farmaceutische of biotech industrie.
|
| MFC
| Master of Finance and Control
| Opleiding tot Register Controller (RC).
|
| MFSME
| Master of Finance Small and Medium Sized Enterprises
| Financiele opleiding gericht op het midden- en kleinbedrijf.
|
| MPA
| Master of Public Administration
| Bestuurskundige opleiding specifiek gericht op de publieke sector.
|
| MPH
| Master of Public Health
| Beleids- en managementopleiding op het gebied van de openbare gezondheid.
|
| MPM
| Master of Public Management
| Bestuurskundige opleiding gericht op publieke sector.
|
| MTD
| Master of Technological Design
| Postdoctorale opleiding tot (geregistreerd) industrieel ontwerper.
|
Vergelijkbaarheid van de Nederlandse Mastertitel met die in het buitenland
Ofschoon de titulatuur in Nederland nu dus gelijk getrokken is met hetgeen internationaal gebruikelijk is, zijn er inhoudelijk nog wel veel verschillen qua kwaliteit, duur of zwaarte van vele studies. Zo zijn studies in het buitenland (zoals Portugal, Spanje of Italië) soms korter, lichter of kwalitatief minder dan die in Nederland. In enkele West-Europese landen (zoals Duitsland, Denemarken of Zwitserland) zijn de studies daarentegen soms juist zwaarder of langer dan die in Nederland. Ondanks het feit dat het om dezelfde titel gaat, wordt een Nederlandse masterstitel in het buitenland daarom soms anders gewaardeerd dan een masterstitel die in het betreffende land zelf behaald is.
Zie ook:
Externe links
Academische titulatuur | Onderwijs | Hogeschool | Universiteit
Master | Master's degree | Maestro (grado) | Maisteri | Master | מוסמך | Magister | Mastergrad | Magister (nauka) | Magister | 硕士