Markgraaf of markies (mv. markiezen) is een adellijke titel, maar een graad hoger dan de gewone graaf. Het vrouwelijke equivalent is markgravin of markiezin. Een gebied dat door een markgraaf of markies werd bestuurd heet een markgraafschap of markiezaat.

Geschiedenis

---

De markgraven waren in het bijzonder belast met de toezicht en beheer van een uit meerdere graafschappen bestaande mark, oftewel grote districten langs de grenzen van het rijk. Onder Karel de Grote vindt men het ambt voor het eerst vermeld. De functie begon kenmerken van erfelijkheid te vertonen vanaf de 11e eeuw, maar door hun belangrijke militaire opdracht en het veelal grotere grondgebied werden markgraven als hoger in rang beschouwd dan een graaf.

Gekende markgraafschappen waren het markgraafschap Antwerpen ter bewaking van de westgrens van het Oost-Frankische rijk en het markgraafschap Oostenrijk ter bewaking van de oostgrens.

In de zestiende eeuw is de heerlijkheid Bergen op Zoom verheven tot markiezaat, als beloning aan het geslacht Glymes voor hun diensten aan de landsheer.

Markgraven in Nederland en België

---

Sinds de afscheiding van België komen er, buiten koningin Beatrix (markiezin van Veere en Vlissingen), geen markiezen meer voor onder de adellijke families in Nederland. Een uitzondering is de 'Earl of Clancarty' uit het Engelse geslacht Le Poer Trench, die nog wel de Nederlandse adellijke titel Markies van Heusden voert. In België zijn er nog acht families die de titel 'Markies' dragen, namelijk Beauffort, Imperiali, Van der Noot (als Markies van Assche), Du Parc, Radiguès, Ruffo, Trazegnies en Yve.

Rangkroon

---

Gemeentewapen_De_Marne.jpg]] Volgens decreet uit 1817 van koning Willem I der Nederlanden mogen markiezen een rangkroon voeren boven hun wapenschild, bestaande uit een gouden ring bezet met edelstenen en op de ring vijf bladeren oftewel 'fleurons'. In Nederland en België zijn wapens met daarboven dergelijke kroon dus te herkennen zijnde die van een markies.

Adellijke titulatuur

Graf#Markgraf | Marquess | Marqués | Markiisi | Marquis | Marchese | 侯爵 | Markiz | Marquês | Маркиз | Markis (titel)