De legionellabacterie (Legionella pneumophila) is een bacterie die de veteranenziekte of legionellagriep veroorzaakt. De ziekte kan ontstaan wanneer mensen de bacterie inademen als deze via kleine druppeltjes wordt verspreid, bijvoorbeeld in een douche of via een sproei-installatie.

De bacterie leeft in de bodem en in het leidingwater, maar in zulke kleine aantallen dat er geen gevaar is voor de gezondheid.

De legionellabacterie wordt een probleem als zij zich heeft kunnen vermenigvuldigen, wat vooral kan gebeuren in stilstaand water met een temperatuur tussen 25 en 55 graden Celsius (optimaal is 37 °C). Bij deze temperaturen vermenigvuldigt de bacterie zich explosief. Boven de 60 graden gaat de bacterie dood. Sterke doorstroming van water kan aangroei van de bacterie voorkomen. Als het water niet door het hele watersysteem kan stromen, is het mogelijk dat het water langdurig blijft stilstaan in 'dode' hoeken. De bacterie krijgt zo de kans zich te vermeerderen in slijmlaagjes aan de binnenkant van leidingen of in het bezinksel op de bodem van leidingen en reservoirs. Omdat op deze plaatsen geen hoge temperatuur (vanaf 60 graden) wordt bereikt, kan verdere groei plaatsvinden. Dit vormt een risico voor de gezondheid.

Epidemiologie

---

De in Nederland bekendste uitbraak was die tijdens de Westfriese Flora in Bovenkarspel in 1999. 200 mensen werden tijdens deze epidemie ziek, 32 overleden aan de gevolgen van Legionella. Waarschijnlijk waren er echter meer doden, maar deze patiënten waren reeds begraven voordat de ziekte als zodanig herkend was. De besmetting bleek te zijn ontstaan in twee stands van de bijbehorende consumentenbeurs, waar bubbelbaden waren tentoongesteld.

In Murcia, Spanje vond op 22 juli 2001 de grootste uitbraak plaats met 800 betrokken patiënten. Bij 449 van hen werd de bacterie aangetoond, 6 mensen overleden aan de gevolgen. Er werd uitgebreid epidemiologisch onderzoek verricht en de meest waarschijnlijke oorzaak was een aircosysteem in het stadsziekenhuis.

Bacterie

Legionel·losi | Legionærsyge | Legionellen | Legionellosis | Legionelosis | Légionellose | Legionærsjuke | Legionærsyken | Doença do legionário | Legionärssjuka | 退伍軍人症