Krijt (tijdvak)

Era	Periode	Subperiode	Epoch	Tijd geleden (Ma)		Cenozoïcum	Paleogeen	Paleoceen		55,8 - 65,5		Mesozoïcum	Krijt	Laat	Maastrichtien	*65,5* - 70,6		Campanien	70,6 - 83,5		Santonien	83,5 - 85,8		Coniacien	85,8 - 89,3		Turonien	89,3 - 93,5		Cenomanien	93,5 - 99,6		Vroeg	Albien	99,6 - 112,0		Aptien	112,0 - 125,0		Barremien	125,0 - 130,0		Hauterivien	130,0 - 136,4		Valanginien	136,4 - 140,2		Berriasien	140,2 - *145,5*		Jura			145,5 - 199,6

Het geologisch tijdvak Krijt is de laatste/bovenste periode van het era Mesozoïcum dat duurde van 145,5 tot 65,5 miljoen jaar (Ma) geleden.

Tektoniek en Eustasie

Het opbreken van het supercontinent Pangea, dat in het Trias en Jura was begonnen, ging in het Krijt door. Aan het begin van het Krijt lagen de continenten nog redelijk dicht bij elkaar, maar gedurende het Krijt kwamen de continenten steeds verder uit elkaar te liggen. Tussen Europa en Afrika en Noord- en Zuid-Amerika opende de Atlantische Oceaan, tussen Afrika en Europa de Tethys Oceaan. Het oude Gondwana brak op in de continenten India, Afrika, Antarctica en Zuid-Amerika.

Door de grote hoeveelheden nieuwe (isostatisch lichte) oceanische korst die ontstond bij het uit elkaar riften van de continenten lag de zeespiegel relatief hoog gedurende het Krijt. De continentale marges stonden daardoor onder water, zodat er relatief veel ondiepe zeeën bestonden. Een voorbeeld is de Krijtzee die noordwest Europa omvatte.

Gesteente

Door de hoge zeespiegel (veel sedimentatie) en relatief lage ouderdom is uit het Krijt veel gesteente bewaard gebleven. Gesteentelagen uit het Krijt bestaan overal ter wereld voornamelijk uit dikke lagen mariene kalk.

Een voorbeeld is het "krijt", een gesteente uit het boven Krijt dat in grote delen van West-Europa dat naar het tijdvak wordt genoemd. De Engelse benaming hiervoor is chalk, het is een zeer fijn sediment van algenkalkskeletjes gevormd in een warme rustige zee. Hoewel de naam anders doet vermoeden, bestaan de "mergel"grotten van Limburg niet uit mergel, maar uit krijtgesteente/chalk. In dit gesteente worden veel vuursteenconcreties gevonden. Ook de kliffen van Dover bestaan uit chalk.

Flora en fauna

Het Krijt is waarschijnlijk een van de bekendste periodes uit de geologische geschiedenis, door de enorme verspreiding van dinosauriërs. Zij waren verreweg de succesvolste dieren uit het Krijt. Daarnaast kwamen de bloeiende planten voor het eerst op in het Krijt.

K-T overgang

Het einde van het Mesozoïsche Krijt, en het begin van het Tertiaire Paleoceen werd volgens de meest gangbare theorieën ingeluid door de ontwikkeling van enorm uitgestrekte uitvloeiingsgesteenten in India, dat toen nog onder de evenaar lag. De locatie waar dit plaatsvond, worden de Deccan Traps genoemd. De klimaatverandering ten gevolge van deze basalt-uitvloeiingen moet gigantisch geweest zijn.

De massa-extinctie van de K-T grens werd daarbij nog zeer versterkt door de impact van een meteoriet met een geschatte doorsnede van 30 km bij Chicxulub, Mexico. Dit leidde tot een extinctie van de dinosauriërs, de ammonieten en talloze andere soorten. De vogels en zoogdieren overleefden deze extinctie als belangrijke groepen landdieren.

Cretaceous Period Fish by dyet.jpg

Bekende dieren uit het Krijt

Gerelateerde onderwerpen

Externe links

Tijdvak in de geologie | Krijt (tijdvak)