Korfbal is een van oorsprong Nederlandse sport, bedacht door de Amsterdamse onderwijzer Nico Broekhuyzen in 1902. Het spel is gebaseerd op het Zweedse ringboll, waarmee Nico Broekhuyzen in 1902 in aanraking kwam. Korfbal kenmerkt zich door het feit dat het een van de weinige sporten is die niet is voorbehouden aan dames en heren apart: korfbal wordt gemengd gespeeld.
In Nederland is de oudste, nog bestaande, korfbalvereniging H.K.C. ALO, opgericht op 1 februari 1906. DTV uit Amsterdam, dat een samenvoeging van de eerste korfbalvereniging, DEV en DTV (De Eerste en Tweede Vijfjarigen) en recentelijk nog fuseerde met Allen Weerbaar eist deze 'titel' echter ook op en voert als oprichtingsdatum 1 november 1902.
Korfbal wordt zowel in de zaal als op het veld gespeeld. Een team bestaat tegenwoordig altijd uit acht spelers: vier vrouwen en vier mannen. Tot 1991 werd korfbal in de veld-variant gespeeld met twaalf spelers, zes dames en zes heren. In die variant was er sprake van een middenvak (zie over vakken hieronder).
Bij de jeugd F (tot 7 jaar) wordt eenvakskorfbal gespeeld. Hierbij moet je zowel aanvallen als verdedigen over het hele veld. Bij de jeugd E (tot 9 jaar), D (10 t/m 12 jaar), C (12 t/m 14 jaar), B (14 t/m 16 jaar) A (16 t/m 19 jaar) wordt in twee vakken gespeeld. Er wordt afhankelijk van de leeftijdscategorie en speelsterkte gewisseld van vak en functie na 10 / 12,5 minuten of nadat er 2 doelpunten zijn gescoord. De spelers uit het verdedigingsvak gaan naar het aanvalsvak, en vice versa.
Het middenvak is sinds 1991 afgeschaft. Dit vak lag tussen het aanvalsvak en het verdedigingsvak. De enige functie was het overbrengen van de bal van het verdedigingsvak (waar de bal was onderschept) naar het aanvalsvak (waar gescoord moet worden). Omdat het middenvak nauwelijks een toegevoegde waarde had voor de sport (de bal werd er nauwelijks onderschept en bleef er vaak hooguit enkele seconden), wordt het tegenwoordig achterwege gelaten.
Iedere keer dat de bal door de korf valt, telt dit als 1 punt.
Een doelpunt kan worden gemaakt door een afstandsschot; in deze variant schiet de speler van relatief grote afstand (6 tot ruim 10 meter) de bal in de korf. Een variant is de doorloopbal; hierbij loopt de speler zijn/haar directe tegenstander voorbij en krijgt de bal aangespeeld door een medespeler die zich meestal in de buurt van de korf heeft opgesteld en 'schiet' de bal onderhands in de loop. Verder bestaat er nog de korte kans waarbij er van korte afstand geschoten wordt, dit komt vooral veel voor bij vrije ballen.
Een bijzondere vorm van scoren is de strafworp. Als de verdediging van de ene partij de aanval van de andere partij op onreglementaire wijze hindert bij het schieten, wordt een strafworp toegekend. Één speler van de aanvallende partij mag vanaf 2,5 meter voor de korf ongehinderd een doelpoging doen. Alle andere spelers moeten daarbij op minimaal 2,5 meter afstand van de paal en de schutter blijven.
Deze regel heeft tot gevolg dat veel van de acties (bijna per definitie) wel van de andere drie spelers in het aanvalsvak moeten komen. Een speler, die zojuist de bal heeft afgespeeld, zal direct weer in actie komen om zich vrij te lopen en aanspeelbaar te zijn. Korfbal is daardoor van nature een beweeglijk en explosief spel.
Sinds 1 januari 2005 worden alle internationale wedstrijden onder auspiciën van de International Korfball Federation (IKF) gespeeld met goedgekeurde kunststofkorven en aluminium palen. In Nederland zijn deze kunststofkorven en aluminium palen verplicht materiaal in het topkorfbal. Per 1 juli 2008 zal de gehele korfbalgemeenschap in de wereld - bijna 50 landen - reglementair met kunststofkorven spelen.
De Nederlandse korfbalverenigingen zijn vertegenwoordigd in het Koninklijk Nederlands Korfbalverbond (KNKV). Deze bond bestaat sedert 1903. Het KNKV telt bijna 100.000 leden verdeeld over 580 verenigingen. Bij de International Korfball Federation (IKF) zijn inmiddels 46 nationale federaties aangesloten. Er zijn in de wereld ongeveer 200.000 korfballers.
Sinds 1933 is de International Korfball Federation (IKF) opgericht, om internationaal korfbal te stimuleren. Sinds 1993 is de IKF officieel erkend door het IOC. Korfbal is echter geen Olympische sport, maar neemt deel aan de World Games, dat de derde tak van het olympische gedachtengoed is. Momenteel wordt korfbal gespeeld in 46 landen. In de loop van 2006 moeten dit minimaal 50 zijn om de Olympische status te behouden.
Sinds 1938 is er een variant op het gewone korfbal en dat is vrouwenkorfbal. Dit wordt gespeeld in twee vakken met twee partijen van elk 8 speelsters. Een grote afwijking is er niet. Per team krijgen vier dames een ander shirt/hesje wat hen neerzet als 'heer'. Zij mogen dus niet door de dames in een gewoon shirt verdedigd worden. Het vrouwenkorfbal wordt gespeeld bij verenigingen waar meer vrouwen/meisjes dan mannen/jongens lid zijn.Het wordt daarnaast ook in andere landen gespeeld. Een nadeel is dat ieder land echter zijn eigen varianten op de spelregels hanteert.
In het Zuiden van Nederland (Noord-Brabant, Limburg en een deel van Gelderland) werd in 1947 de Nederlandse Dames Korfbalbond opgericht. Vanuit het Katholieke geloof werd destijds niet gemengd gesport, maar wel speelden vrouwen deze teamsport. Niet met hesjes, zoals bij de variant hierboven, maar gewoon ' woman to woman', waardoor het spel tactisch anders is. Iedereen mag iedereen verdedigen, daarom moet er over het algemeen iets langer gecombineerd worden, voordat de vrije schotkans ontstaat. Het korfbal wordt in met name Zuid-Nederland beoefend door ruim 10.000 vrouwen en kent onder andere een topklasse- en twee hoofdklasse-poule. Hoogtepunt van de zaalcompetitie is de finale in maart in het indoor sportcentrum te Eindhoven, goed voor zo'n 4000 bezoekers. De NDKB voerde als eerste korfbalbond 2-vakskorfbal en midweekkorfbal in. De voormalige NDKB moest enkele jaren geleden noodgedwongen (subsidiekwestie) fuseren met het KNKV.
| Nederland | België | Europees kampioen | |||
| Jaar | Veld | Zaal | Veld | Zaal | Zaal |
| 2006 | PKC/Café Bar | DOS '46 | Riviera | PKC/Café Bar | |
| 2005 | PKC/Café Bar | PKC/Café Bar | Riviera | Riviera | Fortuna/Tempus |
| 2004 | PKC/Café Bar | Fortuna | AKC/Café Bar | AKC/Café Bar | Fortuna |
| 2003 | PKC/Café Bar | Fortuna | AKC | AKC | Die Haghe |
| 2002 | Die Haghe | Die Haghe | AKC | AKC | PKC |
| 2001 | Blauw-Wit (A) | PKC | AKC | AKC | Die Haghe |
| 2000 | Die Haghe | Die Haghe | AKC | AKC | PKC |
| 1999 | Deetos | PKC | AKC | Sikopi | PKC |
| 1998 | Nic. | PKC | AKC | AKC | Catbavrienden |
| 1997 | Oost-Arnhem | PKC | Catbavrienden | Catbavrienden | Catbavrienden |
| 1996 | DKOD | Oost-Arnhem | Catbavrienden | Catbavrienden | Deetos |
| 1995 | PKC | Deetos | Catbavrienden | Mercurius | Rohda |
| 1994 | Nic. | Rohda | Borgerhout | Borgerhout | Deetos |
| 1993 | PKC | Deetos | Catbavrienden | Catbavrienden | Deetos |
| 1992 | Rohda | Deetos | Catbavrienden | Catbavrienden | Catbavrienden |
| 1991 | Rohda | Deetos | Scaldis | Catbavrienden | Sikopi |
| 1990 | Rohda | Fortuna | Catbavrienden | Sikopi | PKC |
Corfbol | Korfbal | Korfball | Korfball | Korfbal | Korfball | Kuorbal | קורפבול | Korfball | コーフボール | Kurvball | Korfball | Corfebol