De koolstof-stikstof cyclus (CNOF-cyclus) in sterren is een serie van nucleaire reacties waarbij uiteindelijk een heliumkern (⁴He) wordt gevormd uit oorspronkelijk vier protonen. De koolstof gedraagt zich als katalysator omdat de cyclus begint en eindigt met een koolstofkern. Deze reactie is de belangrijkste vorm van energieproductie in sterren met een temperatuur in de kern van meer dan 18 miljoen K.

De koolstof-stikstof cyclus is een van de twee fusiereacties in sterren, waarbij waterstof in helium wordt omgezet. De andere is de proton-proton cyclus, die in lichtere sterren, zoals de zon, voor de energieproductie zorgt.

-

12C + 1H

→

13N + γ

-

13N

→

13C + e+ + νe

-

13C + 1H

→

14N + γ

-

14N + 1H

→

15O + γ

-

15O

→

15N + e+ + νe

-

15N + 1H

→

12C + 4He

De cyclus werd beschreven door Hans Albrecht Bethe, die hiervoor in 1967 de Nobelprijs kreeg.

Stikstof-Zuurstof- (NO-) cyclus

---

Bij de als laatste genoemde reactie kan ook een zuurstof-16 kern ontstaan. Dan ontstaat de stikstof-zuurstof(NO)-variant van de cyclus:

-	15N + 1H	→	16O + γ
16O + 1H	→	17F + γ
17F	→	17O + e+ + νe	-	17O + 1H	→	14N + 4He

Zuurstof-Fluor- (OF-) cyclus

---

Bij de het laatst genoemde reactie kan ook een fluor-18 kern ontstaan. Dan ontstaat de zuurstof-fluor(OF)-variant van de cyclus:

-	17O + 1H	→	18F + γ
18F + e–	→	18O + νe	-	18O + 1H	→	19F + γ	-	19F + 1H	→	16O + 4He

astronomie

دورة CNO | Bethe-Weizsäcker-Zyklus | CNO cycle | Cycle carbone-azote-oxygène | CNO-ciklus | CNOサイクル | CNO 순환 | Cykl węglowo-azotowo-tlenowy | CNO-цикл