Koning (titel)

Koning is na keizer de hoogste vorstelijke titel, en met deze titel wordt het (mannelijk) staatshoofd van een koninkrijk aangeduid. Het vrouwelijke equivalent wordt koningin genoemd.

Historisch werd bij sommige stammen en volken de titel van koning gegeven aan de hoogste gezagsdrager. Oorspronkelijk werd de koning veelal gekozen, maar allengs werd de titel erfelijk. Vaak wordt een koninkrijk aangeduid als monarchie. Weliswaar is een koninkrijk een monarchie, maar niet iedere monarchie heeft een koning of koningin als staatshoofd: in Monaco en Liechtenstein wordt de functie van staatshoofd waargenomen door een vorst en in Luxemburg door een groothertog.

Oorspronkelijk voerden de koningen als kroon op hun helmen een gouden band die van boven met bladvormige opstandingen versierd was. De Nederlandse Koningskroon werd in 1816 vastgesteld bij Koninklijk Besluit of kabinetsorde (24.6.1816 nr. 77).

Omdat de koning de hoogste persoon van het land is maakt hij geen deel uit van de adel, maar staat hij erboven.

Nederland

In Nederland bestond de titel van 1813, toen de soevereiniteit werd opgedragen aan Willem Frederik, Prins van Oranje-Nassau, oftewel daarna Koning Willem I van Nederland genoemd. Eerst voerde Willem I de titel van Soevereine Vorst, maar na de vereniging met België op het Congres van Wenen mocht Willem na een moeizame lobby de titel 'Koning' dragen. Nederland wordt al sinds meer dan 100 jaar geregeerd door een koningin, omdat de eerstgeborenen in de directe lijn reeds drie maal vrouwen waren. In Nederland heet de echtgenoot van de koningin de prins-gemaal. Formeel is Koningin Beatrix de huidige koning der Nederlanden, omdat de Nederlandse grondwet de term Koningin niet kent.

België

Na de omwenteling van 1830, en daarbij de stichting van België als soeverein land, wordt België tot op heden geregeerd door koningen. Door de strikte toepassing van de Salische Wet ging tot 2003 de grondwettelijke macht van de koning bij erfopvolging over op de wettige, natuurlijke en mannelijke nakomelingen van Z.M. George Christiaan Frederik van Saksen-Coburg-Gotha (Koning Leopold I van België). In 1992 is de Grondwet echter aangepast waardoor ook vrouwen kunnen opvolgen. Sinds 1993 regeert Koning Albert II die zijn broer Boudewijn opvolgde na diens dood.

Meer informatie onder Belgische monarchie.

Europese koninkrijken

Door de tijd heen heeft Europa verschillende koninkrijken gekend, sommige zijn verdwenen door verovering andere door fusie.

Huidige koninkrijken

Voormalige koninkrijken

Europese koninkrijken uit eerdere periodes

Zie ook

Staatshoofd