Konik.jpg]]
Een konik is van oorsprong een in Polen en Wit-Rusland gehouden paardenras, dat klein van stuk en heel resistent is. Koń is Pools voor paard, konik (konjiek) voor paardje.
Kenmerken
Het konikpaard heeft geen verzorging nodig en kan het hele jaar vrij rondlopen. Om deze reden wordt het dier vaak ingezet voor begrazing in natuurgebieden in Nederland. Hoewel alle paarden nazaten zijn van hun wilde voorouders wordt voor begrazing vaak gekozen voor de konik, omdat er geen storende factor is van "liefhebbende fokkers" en omdat de konik nauw verwant is aan de
tarpan, een oorspronkelijk wild
paard. De konikpaarden bleken bovendien nagenoeg vrij van
gebreken die onze
huispaarden hebben
Afbeelding:Koniks6.jpg
Paarden hebben een differentiërend effect. Ze eten graag kort
gras, waardoor ze vaak hetzelfde terrein begrazen. Zo ontstaat een paardenwei. Een
latrine daarentegen verruigt omdat daar door paarden niet gegeten wordt. Hierdoor ontstaan omstandigheden waardoor een meer diverse
flora en
fauna zich kan ontwikkelen.
Geschiedenis
De
bioloog /
econoom Gerben Poortinga introduceerde voor het eerst in 1981 de konik in het
natuurbeheer. De introductie was niet bedoeld als beheermiddel zoals voorheel de inzet van
boerenvee, maar als integraal inderdeel van de
natuur. Ook
grazers en de hun omringende natuur moeten zich in onderlinge afhankelijkheid ontwikkelen. Poortinga eiste van de beheerders dat strikt natuurlijke kuddevorming, zonder "dierverzorgende" maatregelen, zou plaatsvinden en dat overbevolking uitsluitend aselect en op basis van ecologische ontwikkelingen van het gebied zouden plaatsvinden. Door jarenlang onderhandelen vervierf Poortinga toestemming tot een vrije selectie van uitgangsmateriaal. De de kwaliteit van de konikspaarden op de ennemaborg is dat volgens
Margriet markeringk, auteur van het boek "
koniks, wilde paarden in Nederland", nog steeds te zien.
Naar aanleiding van het succes van de natuurontwikkeling op landgoed de
Ennemaborg wordt het ras nu gebruikt in Europese natuurreservaten als de
Oostvaardersplassen voor
begrazingsdoeleinden. Hiermee functioneert de konik als een van de
grote grazers van Europa. Ook in alle omringende landen is de beheersvisie nu op grote schaal overgenomen en toegepast.
Afbeelding:Koniks2.JPG
Predatie
In de Nederlandse natuurgebieden ontbreken
predatoren van de Konik. Hierdoor is het gedrag anders dan het is in een gebied met
wolven of
lynxen. In
Frankrijk in de
Jura zijn koniks uitgezet omdat zij minder last van predatie hebben dan de
schapen die zij vervangen. In
Letland is de konik uitgezet om de vergrassing tegen te gaan in een milieu waar de
wolf thuis is. De ervaring tot nu toe leert, dat een gezonde kudde paarden weinig te duchten heeft van de
wolf. De
wolf is niet direct gewend om op het paard te jagen; ook de wolf moet zich hieraan aanpassen.
Afbeelding:Koniks3.JPG
Afbeelding:Koniks4.JPG
Waarnemingen in Nederland
Paardenras | Exoot in de Benelux
Konik | Konik | Konik | Caballo Konik | Konik polski | Konik