Gourt Home::Gourt :: Koers (richting)
De koers van een vaartuig of luchtvaartuig is de richting waarin het zich beweegt.
Meten van de koers
De koers kan worden afgelezen van een kompas.
Notatie van koersen
De koers kan op twee manieren worden uitgedrukt:
- In windstreken, ofwel de streken van het kompas.
- In graden ten opzichte van het (geografische) Noorden.
Traditioneel werd de koers altijd aangeduid met behulp van de windstreken. In de moderne scheepvaart en luchtvaart worden altijd graden gebruikt.
Windstreken
De primaire windstreken zijn: noord, oost, zuid en west. Een fijnere verdeling kan worden gemaakt door combinaties van windstreken. Bijvoorbeeld: noord-oost ligt precies tussen het noorden en het oosten. Noord-noord-oost ligt tussen het noorden en het noord-oosten, en zo voort.Graden
Een koers kan worden uitgedrukt in de hoek (in graden) ten opzichte van het noorden. De volgende tabel geeft een overzicht.| Windstreek | Aantal graden |
|---|---|
| noord | 0° |
| noord-oost | 45° |
| oost | 90° |
| zuid-oost | 135° |
| zuid | 180° |
| zuid-west | 225° |
| west | 270° |
| noord-west | 315° |
Werkelijke koers en schijnbare koers
De schijnbare koers wordt gegeven door de stand van het vaartuig. Het is de richting waarheen de steven gericht is. De werkelijke koers is de richting waarheen het schip zich beweegt. De afwijking tussen deze twee wordt drift genoemd. Drift wordt veroorzaakt door stroom en wind. Vooral bij zeilschepen kan de afwijking aanzienlijk zijn. Ook vliegtuigen hebben te maken met koersafwijking ten gevolge van de wind.
Uitzetten van de koers
Het uitzetten van een koers is een onderdeel van het navigeren. In de traditionele wijze van navigeren wordt de koers met potlood en een liniaal in een zeekaart getekend. Vervolgens wordt de richting met behulp van een parallelliniaal afgelezen op de kompasroos die op de zeekaart is afgedrukt.
Vervolgens moet er een correctie worden toegepast voor de verwachte drift door wind en stroom. Als een magnetisch kompas wordt gebruikt, moet rekening worden gehouden met de afwijking tussen het magnetische noorden en het werkelijke noorden (magnetische declinatie).
Koers in overdrachtelijke zin
Het woord koers wordt ook gebruikt voor de beleidsrichting van een bestuursorgaan. Dan kan het gaan om de koers van een overheidsorgaan of van een particuliere organisatie zoals een bedrijf.
Koers in de taal
- op koers liggen - veranderen in de richting van het gewenste doel.
Zie ook
"Koers (richting)"