Karma (Sanskriet van de wortel , "doen", actie, effect, bestemming) (Pāli: Kamma) is een begrip uit het hindoeïsme en het boeddhisme, dat het idee inhoudt dat alles wat we doen, denken en zeggen weer bij ons terug komt. Karma omhelst de volledige cyclus van oorzaak en gevolg.
In het Nederlands komt dit tot uitdrukking in spreekwoorden als:
Karma is de som van alle individuele impulsen, gedachten, woorden, handelingen in heden verleden en toekomst. Het effect daarvan creëert de ervaringen (van heden, verleden en toekomst) en maakt ieder individu verantwoordelijk voor het eigen leven, vreugde en pijn, voor zichzelf en voor anderen.
In de religies die van reïncarnatie uitgaan breidt karma zich uit door het huidige en de vele vroegere en latere levens.
Karma wordt gezien als een natuurwet. Het is de wet van "actie en reactie". Er is dus niet een God die meteen straft, maar in de natuur is een inherent evenwichtsmechanisme aan het werk. De natuur zoekt in alles het evenwicht vanzelf. Een gunstige handeling heeft van nature gunstige gevolgen voor de ontwikkeling, en slechte (amorele) acties hebben slechte of onplezierige gevolgen.
Het resultaat van het karma dat nú gemaakt wordt, kan in dít leven óf, met enig uitstel, in een volgende leven ontstaan. Dingen die we nu meemaken kunnen dan ook een resultaat zijn van een actie die we in het huidige leven of in een vorig leven uitgevoerd hebben. Het resultaat van een actie wordt vipāka (pāli) genoemd.
Het begrip karma werd in het westen geintroduceerd door de theosofie. Als afsplitsing daarvan heeft ook de antroposofie het begrip karma geïncorporeerd. In deze leer gaat het om de lessen die de ziel in het menselijke leven heeft te leren. Door de introductie van Yoga en meditatietechnieken is het begrip verder in het westen doorgedrongen. Deze technieken worden tevens aanbevolen om het effect van karma te neutraliseren of om "karma op te lossen".
Ik ben de eigenaar van mijn karma,
De erfgenaam van mijn karma,
Geboren door mijn karma,
Gerelateerd aan mijn karma.
En leef ondersteund door mijn karma.
Van elke actie die ik doe,
Goed of slecht,
Daar ben ik erfgenaam van.
Zo zou een monnik steeds weer moeten reflecteren.
-- Boeddha (Anguttara Nikaya,I.87f)
Boeddhistisch concept | Hindoeïstisch concept | filosofische terminologie
Karma | Карма | Karma | Karma (buddhismus) | Karma | Karma | Karma | Karmo | Karma | Karma | Karma | Karma | Karma | קרמה | Karma | Karma | 業 | Karma | Karma | Karma | Karma | Karma | Карма | Karma | Karma | กรรม | Nghiệp | 業