Jozef Benedictus August Johan Anton Michael Adam (13 maart 1741 - 20 februari 1790) was keizer van het Heilige Roomse Rijk van 1765 tot 1790. Hij was de zoon van Maria Theresia van Oostenrijk en keizer Frans I. Zijn zus Marie Antoinette was getrouwd met Lodewijk XVI, koning van Frankrijk. In de Zuidelijke Nederlanden stond hij bekend als de keizer koster omwille van zijn bemoeizucht en zijn verlichte hervormingspolitiek. Deze politiek leidde tot verzet en uiteindelijk de Brabantse Omwenteling van 1789-1790.

Onder invloed van het cameralisme was hij er van overtuigd dat het welzijn van zijn volk de kracht van de staat vormde.

Jozef II heeft een grote invloed gehad op het vigerend strafrecht. Hij streefde naar een diepgaande hervorming van de Constitutio Theresiana Criminalis van zijn moeder Maria Theresia. Op 13 januari 1787 tekende hij te Wenen de afkondiging van het Allgemeines Gesetz über Verbrechen und derselben Bestraffung.

Ook in de Oostenrijkse Nederlanden trachtte hij het recht diepgaand te hervormen. Hij gaf de hertog van Brabant opdracht om hieraan te werken. Het resultaat van deze poging tot hervorming werd voorgelegd aan Jozef II maar deze ging niet akkoord en weigerde de ontwerptekst te aanvaarden omdat die niet ver genoeg ging. Hierop gaf hij aan Karl Anton von Martini de opdracht om het wetboek dat deze reeds voor Lombardije had gemaakt te vertalen in het Nederlands. Deze "vreemde" tekst werd echter niet aanvaard door de Oostenrijkse Nederlanden en zal mede aan de basis liggen van de Brabantse Omwenteling. Keizerlijk ballet II.jpg Keizer van het Heilige Roomse Rijk | Koning van Hongarije | Graaf van Vlaanderen | Hertog van Brabant | Hertog van Neder-Lotharingen | Heerser van Luxemburg | Habsburg

Josef II. | Josef 2. (Tysk-romerske rige) | Joseph II. (HRR) | Joseph II, Holy Roman Emperor | Jozefo la 2-a | José II de Habsburgo | Joseph II (Saksa-Rooma keiser) | Joosef II | Joseph II du Saint-Empire | Josip II., car Svetog Rimskog Carstva | II. József | Giuseppe II del Sacro Romano Impero | ヨーゼフ2世 | Joseph II. (HRR) | Josef II av det tysk-romerske rike | Józef II Habsburg | José II da Germânia | Iosif al II-lea, Împărat Roman | Иосиф II (император Священной Римской империи) | Jozef II. Habsburský | Јосип II, цар Светог Римског Царства | Josef II (tysk-romersk kejsare) | Йосиф II | 约瑟夫二世 (神圣罗马帝国)