Intensieve zorg (of op zijn Engels: intensive care; ook afgekort tot: IC) is intensieve medische behandeling voor mensen wier gezondheidstoestand kritiek of instabiel is en die een reële kans hebben na behandeling weer een voor hen kwalitatief aanvaardbaar leven te hebben. De intensieve zorg houdt zich bezig met de diagnostiek en behandeling van ernstig zieke, kritiek zieke, patiënten met een levensbedreigende aandoening. Bij kritiek zieke patiënten zijn de zogenaamde vitale functies bedreigd. Vitale functies zijn die lichaamsfuncties die nodig zijn om in leven te blijven. Dus met name de functie van het hart en de circulatie alsmede de ademhaling.

Geneeskundigen

---

Intensieve zorg vindt plaats op een intensieve-zorgafdeling (IZA; of ICU = intensive care unit). Op een dergelijke afdeling zijn speciaal opgeleide artsen/medische specialisten werkzaam, zogenaamde intensivisten, die samen met speciaal opgeleide verpleegkundigen het behandelteam vormen, bij de gespecialiseerde afdeling voor kinderen en prematuren is er uiteraard ook een gespecialiseerd behandelteam.

Orgaanapparatuur

---

Speciale bewakingsapparatuur en behandelapparatuur is aanwezig op een intensieve-zorgafdeling. Met behulp van deze apparatuur en geneesmiddelen kunnen de functies van orgaansystemen worden ondersteund of vervangen. De functie van de longen kan worden ondersteund met behulp van een beademingsapparaat. De functie van het hart en circulatie kan worden ondersteund met specifieke geneesmiddelen (vaso-actieve medicatie) en apparatuur, zoals de intra-aortale ballonpomp (IABP), linker ventriculair hulpmiddel, rechter ventriculair hulpmiddel of een kunsthart. Bij falen van de nieren wordt op een IZA continue nierfunctie vervangende therapie toegepast. Hiervoor is speciale apparatuur aanwezig op de IZA. Ook andere orgaansystemen, o.a. lever en stolling, die falen kunnen worden behandeld.

Kinderafdeling

---

Naast de volwassen intensieve-zorgafdeling bestaat er ook een afdeling voor kinderen (PICU = pediatrische ICU) (in Nederland alleen in de academische ziekenhuizen) verder is er een afdeling voor kinderen die te vroeg geboren zijn de zogenaamde neonatologische IC (NICU).

Patiëntcategorieën

---

Op de intensieve-zorgafdeling worden patiënten behandeld waarbij een direct gevaar bestaat op ontregeling van vitale functies zoals ademhaling of bloeddruk, en/of waarbij een of meer functies zijn verstoord of uitgevallen. Dergelijke functies kunnen worden ondersteund met medicijnen of machines. Zo worden patiënten op een intensieve-zorgafdeling doorgaans beademd door middel van een machine. Intensieve bewaking bij deze patiëntencategorie is noodzakelijk in verband met de instabiele en soms snel veranderende gezondheidssituatie.

Voorbeelden van patiëntencategorieën zijn patiënten na grote operaties (bijv. hartoperaties), na ernstige ongevallen, met een ernstige longontsteking of bloedvergiftiging (sepsis), of met een tijdelijke ernstige vermindering van de functie van de pompfunctie van het hart. In tegenstelling met hetgeen algemeen wordt gedacht, heeft de leeftijd van de patiënt noch de duur van de IC-behandeling een sterke correlatie met de uitkomst.

Geneeskundig specialisme

Intensivmedizin | Intensive care medicine | Réanimation | Medicina intensiva | Ka-hō·-pēⁿ-pâng