Improvisatietheater

Improvisatietheater is elke vorm van theater waarbij de spelers het verhaal, de personages en de dialogen grotendeels tot volledig ter plekke verzinnen. Ze stappen dus de scène op met een beperkt aantal elementen, zoals de locatie waar de scène zich afspeelt, of het soort personage dat ze spelen, en improviseren de rest op het moment zelf.

Hoewel "improvisatietheater" een zeer brede term is wordt hij doorgaans vrij specifiek gebruikt voor het entertainende komische improvisatietheater uit de school van Keith Johnstone. Waar men in Nederland voor dit subgenre doorgaans spreekt van "Theatersport", gebruikt men in België bijna uitsluitend de term "improvisatietheater". Naast het komische genre kan improvisatietheater evengoed dramatisch gespeeld worden. Vele toneelgroepen werken aan een nieuwe theatervoorstelling met behulp van het "improviseren" van scènes en dialogen in repetitie. Maar dramatisch improvisatietheater wordt ook als volwaardige opvoering gespeeld: in Long Form improvisatietheater, worden langere scènes geïmproviseerd, soms tot een uur of langer worden. Waar Short Form voornamelijk sketchmatig en komisch is, mikt Long Form ook echt op een plot, drama en spanningsboog.

Subgenres

In het populaire Short Form improvisatietheater bestaan verschillende scholen en formats. Naast de afgelijnde bestaande formats worden er heel veel tussenvormen en eigen spelletjes gespeeld, wat van het improvisatietheater een erg levend genre maakt.

en:Theatresports van Keith Johnstone
en:ComedySportz van en:Dick Chudnow
fr:match d'improvisation van Robert Gravel en Yvon Leduc

Markant is dat elk van deze formules uit een sportdiscipline is ontsproten. Theatersport uit het semi-geacteerde Amerikaanse worstelen, ComedySportz uit een amalgaam aan noord-amerikaanse teamsporten, en Match d'Impro uit ijshockeymatches, met een speelvlak in de vorm van een (kleine) ijshockeyring, gekleurde hockeyshirts met nummers voor de teams, en een wit-zwart gestreepte trui voor de scheidsrechter.

Geschiedenis

Aangezien elke geacteerde situatie waarin de acteurs de scène grotendeel ter plaatse verzinnen is improvisatietheater eigenlijk zo oud als theater zelf. Misschien zelfs nog ouder. Doorheen de geschiedenis vinden we ook echt gecultiveerd improvisatietheater, zoals bij de Commedia dell'arte, waar een vaste set aan personages met een traditioneel bepaald karakter vrijelijk improviseerde op de grote lijnen die in een summier scenario waren vastgelegd.

De twee belangrijkste grondleggers van het hedendaagse improvisatietheater zijn en:Viola Spolin en Keith Johnstone.

Bekende Impro-spelers

Net als de stand-up is het improvisatietheater een ware kweekvijver voor bekende humoristen.

Vlaanderen

Tom Lenaerts
Michiel Devlieger (medestichter Belgische Improvisatie Liga)
Rob Vanoudenhoven
Johan Terryn
Jonas Geirnaert

Nederland

Vlaamse improgezelschappen