Ikat_soemba.jpg]]
Ikat (Indonesië ), Jaspe (Guatemala), Kasuri (Japan), Matmee of Mudmee (Thailand) zijn namen voor een speciale weeftechniek die mogelijk wel duizend jaar geleden, wellicht in China, is ontstaan. De naam Ikat is het bekendst en stamt uit het Maleis.
Verftechniek
Voor het weven worden eerst met een speciale verftechniek de draden geverfd.
- De draden worden op bepaalde lengte gesneden en vervolgens in strengen samengebonden, waarbij bepaalde speciaal afgemeten gedeelten van de streng afgebonden worden met een vezelig materiaal dat de verf niet doorlaat.
- Dit afbinden gebeurt in een bepaald patroon hetgeen nodig is om later het bedoelde effect in het textielweefsel te verkrijgen.
- De kracht van het afbinden komt zeer precies, want anders komt de verf er onderdoor. Er wordt vaak een handig knoopje in het afbindmateriaal gemaakt zodat het eenvoudig te verwijderen is zonder de geverfde draden te beschadigen.
- Vervolgens worden de strengen in de verfstof gedompeld of met de hand geverfd.
- Na droging wordt het ondoorlatende materiaal verwijderd.
- De strengen worden soms meerdere malen verschillend afgebonden en geverfd in al dan niet dezelfde kleur. (Ongeveer hetzelfde zoals bij batik met de geweven stof zelf gebeurt).
Het patroon
- Het patroon kan uit twee of meer kleuren bestaan.
- Door deze kleuren van draad tot draad iets te laten verspringen, vormt zich het (soms vage) patroon.
Schering en inslag bepalen de verschillende soorten Ikats
- De schering of ketting zijn de draden in het weefsel die als eerste opgespannen worden tussen twee punten, meestal in een weefraam.
- Dit weefraam kan vast zijn (beide zijden zijn met elkaar verbonden) of bestaan uit een gedeelte dat aan het lichaam wordt bevestigd en een ander gedeelte dat aan een vast punt (b.v. een boom) vast zit. De wever zelf trekt de draden strak (Heupweefraam).
- De inslag zijn de draden die de wever vervolgens aanbrengt (weeft) tussen de opgespannen draden (schering) door.
- Er zijn drie soorten ikats, afhankelijk of alléén de schering, alléén de inslag of beide uit geverfde draad bestaat
- Schering-ikat: dit is de eenvoudigste (en primitiefste) techniek waarbij alleen de schering is geverfd en de inslag effen is. Het patroon is al voor het weven zichtbaar. Bij deze soort ikat worden in verhouding veel scheringdraden dicht op elkaar gebruikt (daar staat immers het patroon op), waardoor een stijve stof ontstaat.
- Inslag-ikat: voortdurende aandacht van de wever is vereist bij deze techniek omdat het patroon tijdens het weven pas zichtbaar wordt. Alleen de inslag die de wever aanbrengt is geverfd, de opgespannen draden zijn effen van kleur. De stof is soepeler dan de schering-ikat.
- Dubbele ikat: dit is de moeilijkste techniek omdat zowel schering als inslag voorzien zijn van een geverfd patroon. Deze ikat is het soepelst van de drie omdat er evenveel schering als inslagdraden zijn per cm².
Externe link
Bewerkingstechniek | Techniek van klerenmaken | Cultuur in Indonesië | Ikat