IP-adres

Een IP (Internet Protocol)-adres is een adres waarmee een NIC (network interface card of controller) van een host op het internet uniek geadresseerd kan worden binnen het TCP/IP-model.

Of in meer eenvoudige woorden;

Elke computer heeft een nummer waarmee deze zichtbaar is voor alle andere computers op het internet. Men kan dit vergelijken met telefoonnummers. Om het mogelijk te maken dat computers elkaar kunnen vinden en identificeren hebben deze hun eigen nummer nodig. Deze nummers zijn de "ip-adressen".

IPv4

In IPv4 is een IP-adres altijd een reeks van 32 bits. De adresruimte van IPv4 bevat dan ook maximaal

2^{32}= 4.294.967.296

IP-adressen. Dit maximum is strikt theoretisch, want in de praktijk worden bepaalde adressen als broadcastadres of netwerkadres gebruikt, en onder andere daarom kan niet ieder adres gebruikt worden om een NIC te adresseren. Een deel van de adresruimte is als privé-adresruimte voor bijvoorbeeld testdoeleinden gereserveerd, zoals beschreven staat in RFC 1918. Dit deel wordt niet over het internet gerouteerd.

Hoewel een IP-adres uit IPv4 uit 32 bits bestaat, wordt het meestal in een equivalente reeks van vier door punten gescheiden decimale getallen weergegeven, omdat dit korter is en mede daardoor eenvoudiger te verwerken door mensen. Omdat de mens evengoed vaak moeite heeft met reeksen getallen, zelfs als deze uit vier decimale getallen bestaan zoals 130.94.122.197, wordt DNS gebruikt om IP-adressen in leesbare en makkelijker te onthouden namen zoals nl.wikipedia.org om te zetten en vice versa.

In principe bestaat een IPv4-adres uit een netwerkgedeelte, gevolgd door een hostgedeelte. Het netwerkgedeelte geeft aan welk netwerk bedoeld is, en het hostgedeelte geeft de host (bv. een pc of een router) aan binnen het netwerk. Voor een 'klasse A'-netwerk geldt dat de eerste 8 bits netwerkbits zijn, en de overige 24 zijn hostbits. In een 'klasse B' netwerk bestaat het IP-adres uit 16 netwerkbits gevolgd door 16 hostbits. Een adres in een 'klasse C' netwerk bestaat uit 24 netwerkbits gevolgd door 8 hostbits. Of we te maken hebben met een klasse A, B of C netwerk is op te maken uit de eerste byte van het IP-adres. Onderstaande tabel geeft steeds een waardebereik binnen de eerste byte, gevolgd door de bijbehorende netwerkklasse.

waardebereik eerste byte	netwerk-klasse	aantal bytes in netwerk-adres
0-126	A	1
128-191	B	2
192-223	C	3

Van het bovenstaande algemene principe wordt vaak afgeweken op de volgende wijze. Binnen CIDR wordt de zogenaamde slashnotatie gebruikt voor IP-adressen. In een adres dat decimaal wordt aangegeven met G.H.K.L/M, waarbij G-M gehele getallen zijn, geeft het getal M aan hoeveel bits van het adres voor het netwerkgedeelte zijn; de rest van de 32 bits is voor het hostgedeelte. De door M aangegeven voor netwerknummering te gebruiken bits, worden samen het subnet-mask genoemd.

Bij bijvoorbeeld 130.94.122.197/32 zijn alle bits voor het netwerkgedeelte en is er sprake van een enkele host. Indien een subnet 130.94.122.0/24 als allocatie heeft, zijn de eerste 24 bits uit het adres, dus de eerste drie door punten gescheiden decimale getallen, voor het netwerkgedeelte, en de laatste 8 bits voor de hosts binnen het subnet. Hierdoor zijn er in dit voorbeeld $2^8=256$ adressen voor adressering van individuele hosts. (N.B.: het eerste adres, 130.94.122.0, en het laatste, 130.94.122.255, vallen normaal gesproken af omdat ze dan het (sub-)netwerkadres resp. het broadcastadres zijn.)

Onder andere om de schaarste aan adresruimte binnen IPv4 tegemoet te komen, is NAT (Network Address Translation), ook wel IP masquerading genoemd, ontwikkeld.

Hiermee kunnen de hosts van een intranet met IP-adressen uit de privé-adresruimte van RFC 1918 worden geadresseerd, terwijl de NAT-router dit naar buiten toe presenteert als één enkel IP-adres van de routeerbare adresruimte, dus slechts één IP-adres hoeft werkelijk gerouteerd en toegekend te worden, terwijl honderden hosts hier gebruik van kunnen maken.

Men kan dit vergelijken met het systeem van een interne telefooncentrale. Er is slechts één buitenlijn (één IP-adres) maar vele gebruikers die via die telefooncentrale verbonden zijn met de buitenwerld. Voor alle andere gebruikers op het internet is er maar één IP-adres zichtbaar.

IPv6

Een structurele oplossing voor de schaarste in adresruimte van IPv4 is te vinden in de opvolger hiervan: IPv6. In IPv6 zijn er 128 bits beschikbaar voor een IP-adres, en is de theoretische bovengrens dus

2^{128} = 340.282.366.920.938.463.463.374.607.431.768.211.456

IP-adressen. Net als bij IPv4 geldt dat in de praktijk weer adressen gebruikt worden als netwerkadres en broadcastadres, maar evengoed is het aantal te alloceren IP-adressen hiermee astronomisch.

Soorten adressen

Soorten IP-adressen waartussen men wel onderscheid maakt:

Dynamisch IP-adres versus statisch IP-adres. Als een NIC een statisch IP-adres heeft, blijft dit adres telkens hetzelfde; als het een dynamisch IP-adres is, wordt het dynamisch gealloceerd, bijvoorbeeld met het DHCP-protocol, en kan het in de loop van de tijd veranderen. Dynamische IP-adressen worden vaak voor inbelaccounts (dialups) gebruikt.
Privé-IP-adres versus routeerbaar IP-adres. Een privé-IP-adres is een adres uit de in RFC 1918 beschreven adresruimte.
IP-adres volgens IPv4 versus IP-adres volgens IPv6.

Speciale adressen

Speciale IP-adressen binnen IPv4 zijn onder meer:

0.0.0.0 (aanduiding voor (de gehele rest van) het internet),
127.0.0.1 (meest gebruikt voor localhost, maar andere adressen binnen 127.0.0.0/24 kunnen er ook voor gebruikt worden),
255.255.255.255 (Netmask van een enkele IPv4-host).
de voor privé-gebruik vrijgehouden IP-adressen

Zie ook

Externe links

Zie voor IPv4 onder andere: RFC 791
Zie voor IPv6 onder andere: RFC 2460
Online subnetmasker calculator
Bekijk uw IP-adres