article

De ijzertijd (in West-Europa van circa 800 voor Chr. tot de Romeinen naar de lage landen komen - circa het begin van onze jaartelling) is de periode in de prehistorie die volgde op de bronstijd. De naam duidt op het veelvuldig gebruik van ijzer bij het maken van metalen voorwerpen. IJzer heeft diverse voordelen tegenover brons:

  • Het is harder, dus beter geschikt voor wapens en gereedschap
  • Het is makkelijker te bewerken
  • Het is makkelijker te repareren
  • De grondstof ervoor kan ter plaatse worden gevonden
  • Het gaat langer mee

Deze voordelen zorgden ervoor dat bij voorkeur ijzer werd gebruikt voor allerlei wapens en gereedschap en dat het brons werd omgesmolten tot sieraden en siervoorwerpen (vooral armbanden en paardentuig).

De ijzertijd is de jongste periode van de prehistorie en eindigt met de uitvinding van het schrift. De exacte periode van de ijzertijd is afhankelijk van de cultuur en geografische ligging.

Typische elementen uit de ijzertijd -die in mindere mate of helemaal niet voorkwamen in de bronstijd- zijn:

  • Broeken (van wol of linnen, vaak geruit)
  • IJzeren voorwerpen zoals bijlen, wapens, gereedschap, zagen
  • Bronzen munten
  • Bronzen situlae (zie hieronder)
  • Slingerkogels
  • IJzerwinning uit de natuur (Veluwe, moerasijzererts in het noorden, ijzeroer uit Brabant)
  • Een soort "upperclass" die bijzondere voorwerpen bezat zoals goud en koraal

Een koningsgraf uit Oss (ongeveer 500 v.C.) bevatte bijzondere grafgiften en is het grootste dat ooit in West-Europa is gevonden (52 m. doorsnede!).

Via handel kwamen er nog andere voorwerpen naar Nederland. Opvallend zijn zogenaamde bronzen situalae (emmers) die in Centraal-Europa werden gemaakt om wijn te mengen met water (een typisch Romeins/Grieks gebruik). Er zijn er in Nederland 9 gevonden.

Omdat ijzer veel sneller corrodeert dan brons en koper zijn veel ijzeren voorwerpen die niet toevallig onder zeer gunstige omstandigheden in de bodem lagen nagenoeg volledig vergaan.

Externe links


Archeologie | Prehistorie

'''

Edá del Fierro | Yr Oes Haearn | Jernalder | Eisenzeit | Εποχή του Σιδήρου | Iron Age | Ferepoko | Edad de Hierro | Rauaaeg | Rautakausi | Âge du fer | Idade de Ferro | תקופת הברזל | Età del ferro | 鉄器時代 | 철기 시대 | Iezertied | Geležies amžius | Dzelzs laikmets | Iesentiet | Jernalderen | Epoka żelaza | Idade do Ferro | Железный век | Etati dû Ferru | Iron Age | Železna doba | Гвоздено доба | Järnåldern | 铁器时代

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "IJzertijd".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld