Gourt Home::Gourt :: Hypofyse
De hypofyse is een klier midden in het hoofd, onder de hersenen, die vele hormonen afscheidt. De hyposfyse vervult een zeer belangrijke rol bij de regulering van veel hormonen. Hij is ongeveer zo groot als een grote doperwt (doorsnede ca. 1 cm) en is gelegen in een holte in de schedelbasis (het zogeheten Turkse zadel of Sella Turcica in het Latijn), achter de neusrug. De hypofyse behoort tot het diencephalon.
De hypofyse is opgebouwd uit drie delen:
- De voorkwab
- De achterkwab
- De middenkwab.
De middenkwab is bij mensen bijna niet aanwezig, echter bij sommige diersoorten is deze relatief veel groter. Hier wordt dan ook (vooralsnog) alleen aandacht besteed aan de voor- en achterkwab.
In verband met het regulatiesysteem dat gebruikt wordt voor hormonen, negatieve terugkoppeling, is de hypofyse via een poortadersysteem verbonden met de hypothalamus. Deze 'meet' de hoeveelheden hormonen in het bloed en stuurt (hormonale) signalen naar de hypofyse als er meer of juist minder van een hormoon nodig is.
De Voorkwab
In de hypofyse-voorkwab worden veel hormonen geproduceerd die invloed hebben op andere endocriene klieren. Het produceert, om precies te zijn:
- Groeihormoon (GH)
- Thyrotroophormoon of Thyroïd-stimulerend hormoon (TSH) → dit zet de schildklier aan tot productie van schildklierhormoon (thyroxine en tri-joodthyronine)
- Adrenocorticotroop hormoon (ACTH) → zet bijnierschors aan tot de productie van bijnierhormonen
- Gonadotrope hormonen: (hebben invloed op de ovaria en testis)
- Prolactine → dit komt vooral vrij tijdens de zwangerschap en de lactatieperiode.
De Achterkwab
De hypofyse-achterkwab is belangrijk voor de water- en vochtregulatie in het lichaam. Het is een opslagplaats voor twee hormonen, door de hypothalamus geproduceerd:
Aandoeningen
De meest voorkomende aandoening aan de hypofyse is een gezwel. Deze gezwellen zijn doorgaans goedaardig en zijn grofweg onder te verdelen in de volgende soorten:
- hypofysevergroting met overmatige aanmaak van prolactine (prolactinoom)
- hypofysevergroting met overmatige aanmaak van groeihormoon, wat leidt tot acromegalie
- hypofysevergroting met overmatige aanmaak van ACTH met als gevolg de Syndroom van Cushing
- niet-endocrien actieve gezwellen.
De hypofyse kan ook te weinig hormoon aanmaken; dit heet hypopituitarisme. Het tekort aan hormonen kan worden aangevuld met medicamenten.
Hipòfisi | Hypofýza | Hypofyse | Hypophyse | Pituitary gland | Hipófisis | Aivolisäke | Hypophyse | בלוטת יותרת המוח | Hipofiza | 下垂体 | Hipofizė | Хипофиза | Hypofyse | Przysadka mózgowa | Hipófise | Гипофиз | Pituitary gland | Podmozgová žľaza | Hypofys
"Hypofyse"