Volgens de oude Grieken werd de gemoedstoestand van mensen bepaald door het (on)evenwicht tussen vier lichaamssappen of, in het Latijn, humores: bloed (sanguis), gele gal (cholè), zwarte gal (melancholè) en slijm (phlegma of flegma).

Al naar gelang de overheersende humor, werden mensen grofweg ingedeeld in vier temperamenten: sanguinisch (overheersende hoeveelheid bloed), cholerisch (gele gal), melancholisch (zwarte gal) en flegmatisch. Ook aandoeningen werden toegeschreven aan een teveel of tekort aan bepaalde sappen.

Het idee van de vier sappen werd door Hippocrates ontwikkeld, en door Galenus verder uitgebouwd. Het bleef overeind tijdens de gehele middeleeuwen en lang daarna, en werd pas halverwege de negentiende eeuw definitief weerlegd.

Het sanguinische type

Vurige, energieke mensen werden verondersteld een overheersende hoeveelheid bloed te hebben, en werden sanguinisch genoemd.

Het cholerische type

Het cholerische type werd verondersteld makkelijk irriteerbaar en snel kwaad te worden als gevolg van een teveel aan gele gal.

Het melancholische type

Een teveel aan zwarte gal werd verondersteld neerslachtigheid, introversie en depressies te veroorzaken. Nog steeds worden neerslachtige stemmingen aangeduid met de term melancholie.

Het flegmatische type

Flegmatici, mensen met veel slijm in hun lichaam, waren vooral kalm en weinig emotioneel.

Medische consequenties

---

Veel ziektes werden toegeschreven aan een teveel van één van de vier sappen. Als gevolg hiervan werd de remedie van zulke kwalen gezocht in het verwijderen van dit overschot, bijv. door aderlaten (bij een teveel aan bloed).

Ook menstruatie werd verklaard als de natuurlijke manier van het vrouwelijk lichaam om zich van overtollig bloed en slijm te ontdoen.

Gemoedstoestand

Humoralpatologi | Humoralpathologie | Four humours | Los cuatro humores | ארבע הליחות | 사체액설 | Teoria humoral | Humoralpatologi