Het woord Hoogduits heeft verschillende betekenissen:

• Het is een aanduiding voor de Duitse standaardtaal, het moderne Duits.
• In taalkundige zin is het een verzamelnaam voor de dialecten uit het Hoogduitse taalgebied. Het kenmerk van deze dialecten is, dat ze de Hoogduitse of tweede Germaanse klankverschuiving hebben ondergaan. Het Hoogduits is geattesteerd vanaf de 7e eeuw. Ook het Jiddisch (Oost-Europese Joden) en bepaalde dialecten die in de Nederlandse provincie Limburg worden gesproken vormen taalkundig gezien een Hoogduitse variëteit.

De Hoogduitse klankverschuiving in schema (x staat voor de ch-klank in nicht):

Vergelijk Nederlands appel - Hoogduits Apfel, Nederlands maken - Hoogduits machen. In de Zwitserse dialecten is deze klankverschuiving het verst doorgevoerd (Kind klinkt daar als kxind).

De grens tussen Hoog- en Laagduits verloopt langs de zogenaamde Benrather Linie: het Hoogduits omvat de dialecten die ten zuiden van deze denkbeeldige lijn worden gesproken, waaronder het Alemannisch (incl. het Zwitserduits), het Beiers-Oostenrijks en het Zwabisch.

Het eerste boek in het Oud Hoogduits is de Abrogans, een verklarend en vertalend woordenboek Latijn-Duits uit de 8ste eeuw na Christus.

Zie ook

• Hoogduitse klankverschuiving
• Klankverschuivingen in de Germaanse talen

Germaanse taal

Горногермански езици | Hochdeutsche Sprachen | High Germanic languages | Haut-allemand | Gornjenjemački jezik | Hoochdüütsch