Hockey is een balsport. Het belangrijkste attribuut van de hockeyspeler is de stick, die wordt gebruikt om de bal te manipuleren. Er bestaan verschillende vormen van hockey. De oudste en bekendste vorm wordt in het Nederlands simpelweg 'hockey' genoemd. Hockey wordt in de buitenlucht op een veld gespeeld. Een binnenvariant van de hockeysport is zaalhockey. In landen waar men vooral ijshockey speelt en niet zo bekend is met hockey zoals wij dat kennen, wordt met hockey vaak ijshockey aangeduid. Hockey, zoals wij dat kennen, wordt in deze landen aangeduid met een vertaling van 'grashockey' of 'veldhockey'.
Het spel
De stick
De stick wordt gebruikt om de bal te manipuleren. De stick heeft een bolle kant en een platte kant en is vervaardigd uit hout en/of kunststof (
glasfiber,
polyfiber,
aramide of
carbon). De stick moet een totaal gewicht hebben van tussen de 340 gram en de 794 gram en moet door een ring met een binnendiameter van 5,10 cm gehaald kunnen worden. De kromming in de stick, aantrekkelijk voor het zogenaamde slepen, is ook aan restricties gebonden. De maximale kromming is 25mm per 1 september 2006.
De bal
Een hockeybal weegt tussen de 156 gram en 163 gram en heeft een omtrek tussen de 22,4 cm en de 23,5 cm. De buitenkant van de bal is meestal glad, maar een naad of kleine putjes zijn toegestaan (dimple-bal). Dimple ballen worden vaak gebruikt bij hockey op een zogenaamd waterveld omdat deze ballen sneller rollen.
Spelers en keeper
Het spel wordt gespeeld door twee teams van elk 11 spelers, 10 veldspelers en een doelverdediger. De doelverdediger is de enige speler die de bal anders dan alleen met zijn stick mag manipuleren.
De keeper (of doelverdediger) mag de bal stoppen met elk deel van zijn lichaam en zijn stick. Hij mag de bal alleen spelen met zijn lichaam binnen zijn eigen cirkel. Verder mag hij zijn stick gebruiken op zijn eigen helft. Met andere lichaamsdelen dan de voet, mag de keeper de bal alleen tegenhouden. Het is de keeper alleen toegestaan om de bal voort te bewegen met zijn voet of met zijn stick.
Een keeper draagt verschillende attributen, die het lichaam moeten beschermen, zoals kicker/klompen (voeten), legguards (schenen), een broek, een toque een bodyprotector, handschoenen, elleboogbeschermers en een helm. Echter is alleen de helm verplicht, de overige attributen worden 'sterk aangeraden'.
Een keeper moet een shirt dragen met een afwijkende kleur tegenover de kleuren van beide teams.
Hockeyveld.jpg
Het veld
Het veld is over het algemeen gemaakt van kunstgras, maar in lagere klasses kan het voorkomen dat een wedstrijd op een grasveld moet worden gespeeld (bij gebrek aan kunstgrasvelden). Er bestaan twee soorten kunstgrasvelden: watervelden en zandingestrooide velden. Ook bestaat er nog een tussenvorm van dezen (de zogenaamde semi-watervelden).
Er is verschil tussen het veld en het speelveld.
Speelveld: dat gedeelte van het veld, dat binnen de zijlijnen en de achterlijnen ligt, inclusief de lijnen zelf.
Veld: alles binnen de veldafrastering (het hek), inclusief de dugouts en (uiteraard) het speelveld.
Het speelveld is rechthoekig, 91,4 meter lang en 55 meter breed. De grenzen zijn afgebakend met lijnen die 7,5 cm breed zijn. De lange lijnen heten zijlijnen en de korte lijnen achterlijnen. Het stuk tussen de doelpalen wordt doellijn genoemd. Op het speelveld zijn een middenlijn en twee 23 meter lijnen aangebracht. Voor het midden van elk doel, op 6,4 meter afstand, bevindt zich een stip met een diameter van 15 centimeter. Hier wordt de strafbal genomen.
Om het doel is een halve cirkel, die uit twee kwartcirkels bestaan met een straal van 14,63 meter en een recht stuk (voor het doel) van 3.66 meter. De speler mag alleen scoren als hij binnen die halve cirkel staat. Daarbij geldt ook de ABCD-regel, het is pas een doelpunt als: de Aanvaller de Bal in de Cirkel heeft aangeraakt en de bal in zijn geheel over de Doellijn is gegaan.
De wedstrijd
Een hockeywedstrijd duurt twee keer 35 minuten en wordt geleid door twee scheidsrechters. Er is een rustperiode van tussen de vijf en tien minuten. Er wordt begonnen met een beginslag vanaf het midden van het veld aan het begin van de wedstrijd, na de rust en na een doelpunt.
Arbitrage
Omdat hockey op verschillende niveaus beoefend wordt, maakt men ook onderscheid in scheidsrechters. Voor de jongste jeugd zijn deze scheidsrechters in feite spelleiders, bedoeld om de kinderen op een aangename en vooral veilige manier kennis te laten maken met het hockeyspel. Deze spelleiders leggen het spel met enige regelmaat stil om de kinderen aanwijzingen te geven. Het volgende niveau is clubscheidsrechter B. Deze scheidsrechters worden door hun vereniging aangewezen om competitiewedstrijden te leiden.
Een volgende stap in de carrière van een scheidsrechter is clubscheidsrechter A. De A-kwalificatie slaat op het feit dat er voor deze categorie scheidsrechters geen bovenlimiet is gesteld aan het te fluiten niveau. Scheidsrechters die hierna hogerop willen volgen, via de hockeybond, een opleiding tot bondsscheidsrechter. Dit geschiedt door een theoretisch deel af te werken gevolgd door een aantal wedstrijden leiden met ondersteuning van een begeleider. Zijn er voldoende wedstrijden gefloten waarop de kwalificatie voldoende van toepassing is dan volgt een examen en, indien met goed gevolg doorlopen, installatie als bondsscheidsrechter. Op basis van een aantal beoordelingen gedurende een seizoen kunnen bondsscheidsrechters promoveren en ook degraderen. Binnen de districten is het maximaal te fluiten niveau dames overgangsklasse en heren eerste klasse. Een vervolg daarop is het fluiten in de landelijke groep.
Hockey in Nederland
Keep.jpgEr zijn in Nederland ongeveer 185.000 hockeyers actief in verschillende competities. Zij zijn lid van de
Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB). De KNHB is aangeloten bij de
Internationale Hockey Federatie (FIH).
In Nederland bestaan verschillende competitievormen; de bekendste vorm is de landelijke reguliere veldcompetitie. Zo zijn er competieties voor de Junioren, competities voor de Senioren en competities voor de Veteranen.
Junioren
Bij de jeugd zijn er categorieën, die op leeftijd zijn ingedeeld in 6 groepen: A (16-18 jaar), B (14-16 jaar), C (12-14 jaar), D (10-12 jaar), E (8-10 jaar) en F (tot 8 jaar). Vanaf de C-jeugd wordt er met dezelfde regels gehockeyd als bij de Senioren. In de jongste jeugd wordt met minder spelers/speelsters en op een klein veld gespeeld. Zo speelt de E-jeugd op een half veld met 8 tegen 8, of op een kwart veld met 6 tegen 6. In de F-jeugd wordt 3 tegen 3 gespeeld op een klein stukje veld, zodat de kinderen spelenderwijs leren hockeyen. Daarnaast duren de wedstrijden van de jonge junioren korter dan die van de volwassenen en de oudere jeugd.
Senioren
De hoogste afdeling van de Senioren staat bekend als de
hoofdklasse en bestaat, zowel bij de mannen als de vrouwen, uit twaalf teams. De op één na hoogste divisie heet de
overgangsklasse; deze is opgezet in twee poules van twaalf teams. Daarnaast organiseert de
Koninklijke Nederlandse Hockey Bond ook een zaalhockeycompetitie en een wintercompetitie (voor de "winterstop"-periode van december tot en met februari). In de zomer worden daarnaast nog zomeravondcompetities en talloze toernooien voor verschillende niveaus georganiseerd. Tevens wordt er in verschillende delen van het land bedrijfshockey in competitieverband gespeeld. Deze competitie loopt van september tot en met mei, met een winterstop in december en januari.
Hockeyclubs
Voor een
overzicht van Nederlandse hockeyclubs zie:
Een overzicht met de links naar alle Belgische hockeyclubs vind je hier:
- http://www.fieldhockey.be
- http://www.hockey.be (KBHB)
- http://www.be-hockey.com
Het Nederlands elftal
Zowel de
Nederlandse mannen- als
vrouwenploeg doet al jarenlang mee op het hoogste niveau. Beide teams wonnen in de loop der jaren de nodige prijzen, zoals de
olympische titel (mannen in
1996 en
2000, vrouwen in
1984) en de
wereldtitel (mannen in
1973,
1990 en
1998, vrouwen in
1971,
1974,
1978,
1983,
1986 en
1990).
Voor een overzicht van Nederlandse internationals zie:
Daar staan ook de zogeheten Batavieren bij. Batavieren is een club, die op gericht is voor oud internationals en voor hockeyers die veel en belangrijke prestaties geleverd hebben op het hoogste hockey niveau.
Nederlandse hockeycoaches
Jules Ancion -
Jan Anjema -
Joost Bellaart -
Rob Bianchi -
Charly de Bock -
Piet Bromberg -
Anton Brouwer -
Bert Bunnik -
Ab van Grimbergen -
Maurits Hendriks -
Gijs van Heumen -
Wim van Heumen -
Michel van den Heuvel -
Hans Jorritsma -
Jo Jurissen -
Roepie Kruize -
Riet Küper -
Marc Lammers -
Roelant Oltmans -
L.J. Quarles van Ufford -
Toon Siepman -
Cees Tania -
Huib Timmermans -
Rein de Waal -
Bert Wentink -
Joris Koning -
Floris Donker
Hockey internationaal
Federaties
Internationale toptoernooien
Mondiale toernooien
Continentale kampioenschappen
Internationale invitatietoernooien
Internationale clubprijzen
Mannen
Vrouwen
- Amsterdam won de Europa Cup 1 in 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1988, 1989, 1990 en 1992, en de Europa Cup 2 in 1998, 1999, 2001, 2005 en 2006
- HGC won de Europa Cup 1 in 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1991 en 1994, en de Europa Cup 2 in 1993
- Kampong won de Europa Cup 1 in 1995 en 1996, en de Europa Cup 2 in 1997
- HC Den Bosch won de Europa Cup 1 in 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 en 2006
- HC Rotterdam won de Europa Cup 2 in 2002 en 2003
- Laren won de Europa Cup 2 in 2004
Externe links
Hockey | Olympische zomersport
হকি | Hoquei sobre herba | Feldhockey | Field hockey | Hokeo | Hockey sobre hierba | Maahoki | Belar hockey | Maahockey | Hockey sur gazon | फील्ड हाकी | Hockey su prato | ホッケー | 필드하키 | Hoki | Hockey | Hokej na trawie | Hóquei em campo | Хоккей | Хокеј на трави | Landhockey | 曲棍球