Een fobie (Grieks: φοβος angst, vrees) is een stoornis waarbij iemand, om doorgaans onduidelijke redenen, een ziekelijke angst ontwikkelt voor bepaalde zaken of situaties. Deze angst staat niet in verhouding tot de reële bedreiging die van de situatie of het object uitgaat. Soms is de angst algemeen en kan iemands leven volledig beheersen, in andere gevallen betreft het een angst voor specifieke objecten of situaties. De persoon die aan een fobie lijdt, kan deze angst meestal niet verklaren of bedwingen. Doorgaans komt de fobie pas in een latere fase van het leven tot uiting.
Bekende fobieën
- Acrofobie of hoogtevrees:Deze angst uit zich niet alleen wanneer men vanop een hoogte naar dieper gelegen gedeelten kan kijken, maar kan ook de angst zijn om zich op hogere verdiepingen van een gebouw te begeven of de angst die iemand overvalt door onderaan een hoog gebouw naar boven te kijken.
- Agorafobie:Bij agorafobie heeft men angst om zich op plaatsen of in situaties te bevinden waaruit men niet direct kan ontkomen of hulp kan krijgen. Voorbeelden van dit soort plaatsen zijn treinen, auto's, bioscopen en de rij voor de kassa. Agorafobie kan zich ook ontwikkelen in de angst om een paniekaanval te krijgen. Ook bekend als pleinvrees.
- Arachibutyrofobie: Een onnatuurlijke angst voor plakkerig eten, bijvoorbeeld pindakaas die aan het gehemelte blijft plakken. Soms wordt deze fobie dan ook wel pindakaasangst genoemd
- Arachnofobie:Angst voor spinnen
- Aviofobie of vliegangst:Angst om te vliegen.
- Astrafobie:Angst voor donder en/of bliksem.
- Cardiofobie:Angst voor hartklachten.
- Claustrofobie:Angst voor kleine ruimtes of situaties waarbij een kleine ruimte gecreëerd wordt, zoals mensenmassa's. Men krijgt vaak een benauwd of verstikkend gevoel.
- Hematofobie:Angst voor het zien van bloed.
- Hydrofobie:Angst voor water, ookwel watervrees genoemd.
- Lalofobie:Angst voor het spreken / optreden in het openbaar, ook wel plankenkoorts genoemd.
- Mysofobie:Angst voor vuil, microben of besmetting.
- Nosofobie:Angst om ziek te worden.
- Paruresis of plasangst: De onmogelijkheid om te plassen in de (echte of ingebeelde) aanwezigheid van anderen. Dit is ook een vorm van sociale fobie.
- Sociale fobie:Het makkelijkst te omschrijven als angst om afgewezen te worden. Hierdoor kunnen/willen mensen bijvoorbeeld niet meer spreken in het openbaar (glossofobie).
- Thanatofobie:Angst voor de dood.
- Xenofobie:Angst voor vreemden.
- Zoöfobie of Dierfobie:Met 3% de minst behandelde fobie, waarvan het overgrote deel vrouwelijke patiënten zijn. Ontstaat meestal als gevolg van een (jeugd)trauma. Deze fobieën zijn vaak ook cultureel gebonden. Ongedierte wekt vaak afschuw en angst en is daardoor vaak het onderwerp van een fobie. Dit soort fobieën worden vaak overgedragen van ouder op kind. Angst voor spinnen (arachnofobie) en muizen is veel voorkomend in België en Nederland. Angst voor slangen en eekhoorns ziet men om diezelfde reden eerder in Noord-Amerika.
Behandeling
Vermijdingsgedrag is het ontlopen van situaties waarin de angst tot uiting komt. Dit gedrag houdt de fobie in stand. De confrontatie met het object van de fobie vermindert vaak de intensiteit van de angst (bijvoorbeeld door gewenning) en kan de angst zelfs doen verdwijnen.
Confrontatie met het voorwerp van de fobie gebeurt best onder professionele begeleiding van een therapeut. De meeste mensen kunnen met psychotherapie van hun fobie verlost worden. Gedragstherapie is vaak een doeltreffende methode om op redelijk korte termijn te 'genezen' van een fobie.
Zie ook
Fobie | Psychische aandoening
Fobija | Fobi | Phobie | Phobia | Fobia | Fobia | Phobie | פוביה | Fobia | Fælni | Fobia | 恐怖症 | Fobi | Fobia | Fobia | Фобия | Fobija | Фобија | Fobi | Fobi