Filmcamera

Een filmcamera is een toestel om bewegende beelden vast te leggen op een medium zodat ze later opnieuw bekeken kunnen worden.

arri435-filmcamera.jpg | Filmcamera_Porta_Brace_-_bovenkant.JPG

Er bestaan diverse soorten filmcamera's, met elk zijn eigen filmmateriaal-breedte. In de vroege jaren van de cinematografie zijn er zeer veel filmformaten gekomen en gegaan, letterlijk teveel om hier op te noemen. De vroege (rijke) filmamateurs draaiden hun familiefilms op 16 mm veelal met een veer aangedreven Bolex camera. Bekend uit de jaren vijftig en zestig is dubbel 8mm, dit was eigenlijk 16 mm materiaal met kleinere perforaties, wat na belichting gesplitst werd in twee delen. Super-8mm kwam later op, eigenlijk voor amateur-thuis-gebruik. Dit materiaal was tijdens belichting al op maat gesneden. Dit is nu vrijwel geheel uit de gratie bij het grote publiek door de opkomst van de videocamera. Er is sprake van een opkomende markt voor professioneel Super-8.

Op het professionele vlak is vooral 35mm belangrijk, het gros van de bioscoopfilms zijn tot op heden op dit formaat gedraaid en worden op dit formaat vertoond in de bioscoop. Als basis zijn er 3 formaten, 16mm, 35mm en 70mm. De meest gebruikte maten zijn het 16 en 35mm formaat. 70mm wordt o.a gebruikt voor IMAX-films en hebben dan ook een 70mm IMAX projectie nodig. Het zgn 70 mm Cinemascope formaat waarop o.a. een klassieker als Lawrence of Arabia is gedraaid, vindt zijn oorsprong op een 65 mm negatief. Na opname en montage werd het beeld optisch overgezet naar 70 mm om ruimte te maken voor het geluidssspoor. 70 mm (65mm) loopt verticaal door de camera tijdens belichting, in tegenstelling tot IMAX 70 mm. Dit loopt met 15 perforaties per beeld horizontaal door de camera en heeft dus een veel groter negatief en een andere afbeeldingsmaatstaf dan 70 mm cinemascope. Deze camera's komen in Nederland niet voor. De bekendste camera-merken in Nederland zijn: Arri,Aaton en in mindere mate Moviecam, wat door Arri inmiddels is overgenomen. Daarin vallen in Nederland de volgende camera's te onderscheiden:

In 35mm

Arri 235 - 35 mm Handheld camera, zonder Timecode
Arri 535B - 35mm stille camera - met Timecode voor het geluid - van 4 tot 60 beelden per seconde
Arri BL IV - voorloper van de 535B - 5 tot 36 beelden per seconde.
Arri 435 - 35mm veel lawaai- met Timecode - van 2 tot 150 beelden per seconde.

(1 beeld instelbaar met single frame shutter)

Arri III - 35mm - voorloper van de 435 maar nog steeds in gebruik (5-120 frs/sec)
Aaton 35mm - geluidsarme camera met Timecode.

In 16mm

Arri SR III - 16mm camera zowel met als zonder Timcode - 5 tot 75 beelden per seconde
Arri SR III HS (High Speed) zelfde maar nu 5 tot 150 beelden per seconde.
Aaton Prod - 16mm met Timecode - 3 tot 75 beelden per seconde.
Aaton Minima - 16mm - verkleinde uitvoering - 1 tot 50 beelden - kan alleen kleinere rollen verwerken tot 60 meter en moet met daglichtspoelen. Kodak verkoopt deze rollen.

Internationaal wordt er veel gewerkt met verschillende types (Gold, Platinum en Millennium) van Panavision camera, van Arri wordt de Arricam ST en LT zeer veel gebruikt.

Standaard filmrollen voor 16 en 35mm zijn 122 meter lang (400 feet). Bij 16mm geeft dat iets meer dan 10 minuten opnamemateriaal. Bij 35mm is 122 meter goed voor 4 minuten. Er wordt ook gebruik gemaakt van 300 meter rollen (1000 Feet). De opnametijd is afhankelijk van de snelheid waarmee de film door de camera loopt, normaal loopt een camera 24 b/s voor bioscoop en 25 b/s voor televisie.De vlindergrootte wordt aangepast om zgn flikker tegen te gaan bij bijv. fluorescerende lampen als TLbuizen. Normaal gebruikt een 35 mm camera 4 perforaties per beeld maar als er een krapper formaat gedraaid wordt, bijvoorbeeld 1:2.35, 1:1.85 of 1:1.78 dan kan volstaan worden met 3 perforaties per beeld, dit levert een materiaal besparing van meer dan 30% per rol.

16mm werd in eerste intantie ontwikkeld voor amateurfilms. In de jaren zestig werd het gebruikt om documentaires te draaien. Lichtere rollen met 2 1/2 x de opnametijd, kleinere camera's, en makkelijker om mee te nemen dan de grote 35mm camera's. 35mm wordt veel gebruikt voor speelfilms. Hoe groter het plaatje hoe beter de weergave op een filmdoek. Daar zit trouwens een ander onderscheid: wordt er iets voor de televisie gemaakt of moet het in de bioscoop draaien? Het kleine televisiescherm en de hoge filmmateriaal-kwaliteit van tegenwoordig zorgen voor een vergrote hoeveelheid gebruik van de 16mm, zelfs voor commercials.

Door de verbetering van de kwaliteit van de filmmaterialen, ging men er in de jaren 80-90 toe over uit oogpunt van kostenbesparing, om ook speelfilms op 16mm te draaien en het materiaal in de nabewerking "op te blazen" (uit te vergroten) naar 35mm zodat vertoning in de theaters mogelijk was. Het overzetten van 16mm materiaal of 3-perf materiaal gebeurt tegenwoordig digitaal en wordt zo overgezet naar standaard 35 mm materiaal. Ondanks dat probeert iedere filmmaker als het maar enigszins kan, voor een speelfilm op 35mm te draaien.

De belangrijkste leveranciers van Filmmateriaal zijn Kodak en Fuji.

Werking

Moviecam schematic animation.gifLicht valt de camera binnen via de lens. Dit werpt een projectie op het filmvlak, dat afgekaderd wordt door de zogenaamde gate. Voor deze gate draait de vlinder met een vaste snelheid. De vlinder is een meestal half geopende cirkel. De opening kan variëren, zo kan de sluitertijd bepaald worden. Aan de lenszijde van de vlinder zit een spiegel bevestigd, die het licht naar het oculair voert, zodat de cameraman het beeld kan zien. Als de vlinder dicht is en de film dus niet belicht wordt, wordt de film met behulp van de perforatie aan de zijant doorgeschoven, zodat er een 'vers' beeldje voor de gate komt te liggen.

Filmtechniek

Gourt Home::Gourt :: Filmcamera

Werking