Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Strasbourg-egmr002.jpg Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) is een Europese rechtbank waar individuen, groepen, organisaties en landen een klacht kunnen indienen tegen een lidstaat van de Raad van Europa.

Juridische basis

De uitspraken van het Hof zijn bindend en definitief: noch de klagende partij noch de aangeklaagde partij kan in beroep, behalve bij het presidium van het hof zelf. Verder is, indien een lidstaat in het ongelijk wordt gesteld, de lidstaat verplicht alles te doen om te voorkomen dat de geconstateerde schending in de toekomst nog eens voorkomt. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens baseert zijn uitspraken op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Het Hof bestaat uit 46 rechters, één uit elke lidstaat van de Raad van Europa. President anno 2005 is de Zwitser Luzius Wildhaber. European Court of Human Rights.jpg

Werkwijze EHRM

Ieder individu, organisatie of lidstaat mag een lidstaat aanklagen bij het EHRM. Voordat het EHRM een zaak in behandeling neemt, wordt eerst getoetst of de klacht voldoet aan de eisen:

De indiener moet zelf het slachtoffer zijn van een schending van het EVRM;
De klacht mag niet gericht zijn tegen een andere burger of een particuliere organisatie, maar moet gericht zijn tegen een publieke instantie of een overheid;
Een klacht mag pas ingediend worden als er in het land waar de schending heeft plaatsgevonden geen rechtsmiddel meer ter beschikking is. Voor Nederlanders betekent dit dat de Hoge Raad of de Raad van State uitspraak gedaan moet hebben in het nadeel van de klager. Voor Belgen moet eerst het Hof van Cassatie een uitspraak gedaan hebben;
De klacht moet binnen zes maanden na de definitieve (nadelige) beslissing in het eigen land worden ingediend.

Als aan deze voorwaarden voldaan is, neemt het Hof de klacht in behandeling. Als de klacht gegrond lijkt, wordt door het Hof in eerste instantie naar een schikking gezocht. Indien dit niet lukt, kan het Hof de aangeklaagde lidstaat verplichten tot het betalen van een schadeloosstelling. Het Hof kan geen sancties opleggen aan de lidstaten van de Raad van Europa. Dat kan alleen de Raad van Ministers.

Kritiek van het Hof

Hoewel het EHRM bedoeld is voor, onder andere, burgers om te klagen over hun overheden gebeurt ook het omgekeerde wel eens. Zo klaagde in 2004 een vers benoemde Nederlandse rechter van het Hof in diverse media over het gemak waarmee burgers het Hof zouden bedelven onder "futiliteiten".

Kritiek op het Hof

Burgers, wetenschappers en kritische juristen klagen er over dat het Hof alleen binnen zekere marges recht spreekt. Fundamentele kritiek op de mensenrechtensituatie van aangesloten landen (met uitzondering van "marginale" landen als Turkije) zou zo niet aan de orde komen. Het Hof zou regeringen niet te veel tegen zich in het harnas willen jagen en is zelf onderdeel, zo niet de top van de juridische stand in Europa. Daardoor zouden advocaten die willen scoren, de fundamentele kritiek reduceren tot marginale kwesties waarmee ze kunnen winnen.

Dilemma's

Soms staan mensenrechten op gespannen voet met elkaar. In zulke gevallen moeten er rechten tegen elkaar worden afgewogen. Soms gaat het dilemma verder. Volgens het Hof is er zelfs tegenspraak tussen artikel 6.1 EVRM (openbaarheid van uitspraken), en met name daarin het woord altijd, met de bedoeling van ( het minder absoluut geformuleerde) artikel 8 EVRM (Privacy). Het Hof koos aanvankelijk (zie bijvoorbeeld het Pretto-arrest) voor handhaving van het, in EVRM 6.1 in tweerlei opzicht absoluut geformuleerde principe: in tegenstelling tot relatieve openbaarheid van zitting altijd openbare uitspraak. Later koos het Hof ervoor de mogelijkheid te openen openbaarheid van uitspraken te relativeren (B&Pelling versus het Verenigd Koninkrijk) en daarmee defacto altijd te interpreteren als bijna altijd. Overigens was een flinke minderheid van de rechters van het Hof tegen die verandering. Conform de werkwijze van het hof is hun opvatting terug te vinden in het genoemde arrest. Overigens gaf het EHRM met deze uitspraak ruimte aan een al bestaande praktijk waarin een groot deel van uitspraken in landen als Nederland al niet meer openbaar zijn.

Vestigingsplaats en adres

Het Hof is gevestigd in Straatsburg.

Cour Européenne des Droits de l'Homme

Conseil de l'Europe

F-67075 Strasbourg Cedex

Bron

Een deel van de feitelijke informatie op deze site is afkomstig van www.grondweteuropa.nl. De site geeft aan dat op deze site informatie staat die overgenomen is van diverse, vrije bronnen.

Externe links

Mensenrechten Rechterlijke macht

Gourt Home::Gourt :: Europees Hof voor de Rechten van de Mens