Etalagebenen ofwel claudicatio intermittens (ICD-10 I73.9) is een benaming voor pijn in de benen ten gevolge van een vernauwing of afsluiting van een slagader naar of in de benen.
Oorzaak
De oorzaak van de vernauwing of afsluiting is vrijwel altijd het gevolg van
vetafzetting in de wand van de slagader en verkalking van de wand (artherosclerose).
Roken, samen met
suikerziekte, is verreweg de belangrijkste oorzaak hiervan. Er zijn echter ook wel mensen die nooit gerookt hebben en toch deze
aandoening krijgen.
Tijdens lopen hebben de beenspieren meer
zuurstof en dus
bloed nodig. Bij gebrek aan zuurstof ontstaat
verzuring van de spieren, wat de
krampende pijn veroorzaakt.
Klachten
Een typische klacht bij etalagebenen is pijn
na een stukje lopen. Na een poosje rusten (door bijvoorbeeld voor een
etalage een poosje staan te kijken, vandaar de nederlandse naam) zakt de pijn weer wat af en kan de patiënt weer verder lopen. De afstand die de patient nog kan lopen zonder pijn te krijgen is een praktische maat voor de ernst van de aandoening.
Waar de pijn optreedt zegt iets over de plaats van de vernauwing: die zit meestal flink daarboven. In het allerergste geval heeft men ook in rust pijn, dan zijn de bloedvaten zo ernstig vernauwd dat de bloedvoorziening naar de spieren en de huid ook in rust tekort schiet. In deze gevallen is uiteindelijk vaak een
amputatie nodig.
Behandelingsmethoden
- niet roken, gezond eten en voldoende lichaamsbeweging. Stoppen met roken is juist bij deze ziekte uitermate belangrijk en als de patiënt dit niet doet zullen de klachten meestal snel toenemen. Operaties bij patiënten die blijven roken worden door veel behandelende chirurgen zelfs als nagenoeg zinloos beschouwd. Het effect van stoppen met roken is ook groter dan dat van alle medicijnen die voor deze aandoening worden gegeven bij elkaar.
- Door intensieve looptraining kunnen de klachten afnemen of zelfs verdwijnen, doordat het lichaam zelf nieuwe adertjes vormt door veel lopen en zo de doorbloeding op peil probeert te houden.
- soms is het mogelijk het bloedvat ter plaatse van de vernauwing wat op te rekken, het zogenaamde 'dotteren', waardoor de doorbloeding weer beter functioneert. Deze ingreep kan meestal poliklinisch gebeuren, maar wordt eerst vooraf gegaan door een specifiek vooronderzoek (angiografie). Bij dit onderzoek kan de vernauwing ook direct gedotterd worden, eventueel met plaatsing van een stent.
- er wordt alleen tot een operatie overgegaan bij heel ernstige klachten en als de andere behandelingsmethoden geen effect hebben. De meest gebruikte methode is echter bypass (omleiding). Zie CABG . Hierbij wordt gebruik gemaakt van een goede ader van de patiënt uit een ander deel van zijn lichaam, of van een kunstmatig gemaakt vat. Bij heel ernstige gevallen kan een nieuwe aortabroekprothese nodig zijn, die het onderste deel van de grote lichaamsslagader met de splitsing in twee grote vaten naar de benen vervangt.
Mogelijke complicaties
Na iedere ingreep, hoe klein ook, kan een
complicatie optreden, hoewel dat in dit geval gelukkig slechts zelden voorkomt. Mogelijke complicaties kunnen zijn: bloeding, wond
infectie,
trombose, arteriele
embolie,
blaasontsteking,
longontsteking of
hartinfarct.
Na een operatie zal de patiënt meestal
medicijnen moeten blijven gebruiken om het bloed minder stolbaar te maken en zo kans op trombose te verminderen.
Twijfel
Bij twijfel of u al dan niet last hebt van etalagebenen is het altijd verstandig een
arts te raadplegen. Bij vroegtijdige
diagnose kan direct tot behandeling worden overgegaan en komt een
operatie misschien wel nooit aan de orde.
Externe link
Vaataandoening
Arterielle Verschlusskrankheit | Intermittent claudication | 閉塞性動脈硬化症 | Doença arterial periférica | Fönstertittarsjukan