ekranoplan.jpg Een ekranoplan (Russisch: экранопла́н) is een luchtvaartuig, dat gebruik maakt van het grondeffect. Het op een vliegtuig gelijkende toestel vliegt enkele meters boven het aard- of zeeoppervlak op een luchtkussen en is daarom verwant aan de hovercraft.

Geschiedenis

De ekranoplan is een product van de Koude Oorlog. In de vroege jaren vijftig, toen de twee grootmachten er alles aan deden om elkaar in technologische geavanceerdheid te overtreffen, kwam de Russische ingenieur Rostislav Aleksejev met het ontwerp voor het toestel, waarvoor Chroesjtsjov hem vervolgens onbeperkt krediet verleende. De eerste ekranoplan, de SM-1, werd gebouwd in 1961. Sindsdien zijn in de Sovjet-Unie verschillende types ekranoplans gebouwd, waarvan de uit 1965 daterende KM, de uit 1973 daterende Orjonok en de uit 1987 daterende Loen het bekendst werden.

Ekranoplans werden vooral gebruikt voor militaire transporten over de Kaspische Zee en de Zwarte Zee. Het westen leerde ze kennen door middel van satellietfoto's. Omdat men er aanvankelijk moeite mee had het gigantische, zich zeer snel over de Kaspische Zee voortbewegende object te identificeren, kreeg het de bijnaam Kaspische-Zee-Monster. In werkelijkheid betrof het een ekranoplan van het type KM, dat 98 meter lang was en met volledige lading 540 ton woog. Hij kon een snelheid bereiken van 550 km/u.

Afgezien van zijn laadvermogen en zijn snelheid heeft de ekranoplan ook een ander militair voordeel: omdat hij geen diepgang heeft kan hij niet door middel van sonar worden opgespoord, terwijl hij te laag vliegt om door de radar te worden opgemerkt. Tot 1980 werd hij bovendien als vliegend laboratorium voor wetenschappelijk onderzoek gebruikt.

Sinds de val van de Sovjet-Unie worden ekranoplans alleen nog gebouwd in de Verenigde Staten. Vliegtuigbouwer Boeing bereidt de bouw voor van een nieuwe ekranoplan ten behoeve van het Amerikaanse leger.

Externe links

• Kort overzicht van de ekranoplans van de Sovjet-Unie
• Rostislav Evgenievich Alexeev. An outstanding designer of highspeed ships
• Between Wind and Waves: Ekranoplans

Luchtvaartuig

Bodeneffektfahrzeug | Ekranoplan | Ekranoplano | Ékranoplane | אקרנופלן | Ekranoplan | Ekranoplano | Ekranoplan | Экранолёт