Eduard van Beinum (Arnhem, 3 september 1900 – Amsterdam, 13 april 1959) was dirigent van het Concertgebouworkest.

Van Beinum werd in een muzikale familie geboren. Zijn vader was bassist, zijn grootvader dirigent en zijn broer Co van Beinum was violist. Van Beinum kreeg al jong vioolles en pianoles. Na zijn studie aan het conservatorium werd hij veel gevraagd als pianosolist.

In 1927 werd hij dirigent bij de Haarlemsche Orkest Vereeniging en kreeg daar in muzikaal en artistiek opzicht de vrije hand. Hij besteedde veel aandacht aan Franse componisten als Hector Berlioz, César Franck en Debussy, Ravel en Roussel. Ook schuwde hij niet moderne Nederlandse componisten als Hendrik Andriessen, Willem Pijper en Guillaume Landré op het programma te zetten.

Hij kreeg buiten Haarlem grote bekendheid en werd uitgenodigd als gastdirigent van het Concertgebouworkest. Na zijn eerste optredens werd hij gevraagd tweede dirigent van het Concertgebouworkest te worden. Van Beinum had een totaal andere manier van dirigeren dan Willem Mengelberg, Mengelberg was zeer dominant, Van Beinum stond veel meer tussen zijn muzikanten. Hij kreeg aanbiedingen om eerste dirigent te worden in Utrecht en Den Haag, maar door toedoen van de orkestleden die hun geliefde dirigent niet wilden zien vertrekken werd hij benoemd tot "tweede eerste dirigent" en zou mogelijk op termijn Mengelberg kunnen opvolgen. Hij vervulde gastdirigentschappen in Polen, Rusland, België en Duitsland.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft hij, in tegenstelling tot Mengelberg, enkele malen geprotesteerd tegen de eisen van de Duitsers. Hij heeft wel concerten voor de bezetters gedirigeerd, wat hem na de oorlog op een berisping kwam te staan. Na de oorlog werd Van Beinum chef-dirigent en haalde het orkest uit het dal. Hij zette veel componisten die in de oorlog verboden waren als entartete kunst weer op het programma en oogste in binnen- en buitenland vele successen. Tussen 1949 en 1952 was hij eerste dirigent van het London Philharmonic Orchestra. In 1956 volgde een chef-dirigentschap bij het Los Angeles Philharmonic Orchestra.

Hij ontving eredoctoraten van de Rutgers University New Brunswick in New Jersey en van de Universiteit van Amsterdam. De Eduard van Beinum Stichting, die zich ten doel stelt jonge talentvolle kunstenaars te stimuleren is naar hem vernoemd.

Van Beinum, die leed aan een hartkwaal, stierf op 13 april 1959 tijdens een repetitie met het orkest.

Dirigent | Arnhemmer

Eduard van Beinum | Eduard van Beinum | אדוארד ון ביינום | エドゥアルト・ファン・ベイヌム | Eduard van Beinum