| Dit artikel gaat over de roman Dracula. De Karpatische heerser Vlad Dracula waaraan Bram Stoker hoogstwaarschijnlijk de naam van de romanfiguur Dracula ontleende, is Vlad Ţepeş. |
Stoker schreef van maart 1890 tot april 1896 aan Dracula. Onder de grote hoeveelheid documentatie die hij voor het boek doornam bevond zich een reisgids uit 1820: An Account of the Principalities of Wallachia and Moldavia van William Wilkinson. Stoker, die zijn hoofdpersoon aanvankelijk Graaf Wampyr noemde, noteerde dat volgens deze reisgids Dracula Roemeens is voor duivel. Omdat de passage waarin deze informatie voorkomt, gaat over de historische figuur Vlad Tepes, bijgenaamd Dracula, wordt wel eens gesuggereerd dat Stoker zijn Dracula op de griezelverhalen rondom Tepes baseerde. Die verhalen hebben echter niets met vampirisme te maken. Behalve een summiere verwijzing naar zijn persoon is de invloed van Vlad op het Draculaverhaal nihil.
Het verhaal, dat ook nu nog even spannend is als 100 jaar geleden, wordt verteld door middel van brieven en fragmenten uit dagboeken. Een jonge Engelsman, Jonathan Harker, reist naar graaf Dracula omdat deze een landhuis heeft gekocht in Engeland. Jonathan is in dienst van een advocaat en heeft de papieren bij zich die de aankoop moeten regelen. Ook moet hij de graaf helpen met de verhuizing naar Engeland. Jonathan ondekt al snel dat zijn gastheer een vampier is. Hij kan later ontsnappen uit het kasteel (door langs de muren omlaag te klimmen) maar dan is Dracula allang in Engeland. Hij arriveert met negen doodskisten in het vissresplaatsje Whitby waar net Jonathans verloofde, Mina, met haar vriendin Lucy op vakantie is. Lucy wordt Dracula's eerste slachtoffer in Engeland. Als ze stervende is roept een van haar vrienden, dokter Jack Seward, de hulp in van zijn vroegere leermeester, professor Abraham Van Helsing. Deze Amsterdamse geleerde ontdekt dat Lucy door een vampier is gebeten.Het lukt hem niet om haar leven te redden, maar wel om Steward, Quincey Morris (een vriend) en Arthur Holmwood, Lucy's verloofde, ervan te overtuigen dat Lucy nu een vampier is en dat er maar één manier is om haar te helpen. Met tranen in zijn ogen drijft haar verloofde een staak door Lucy's hart en verlost haar van een ellendig bestaan als vampier. Dan begint de jacht op de veroorzaker: Dracula. Naast het huis dat Dracula heeft gekocht is er een inrichting voor geestelijk gestoorden, waar Jack Seward de directeur van is. Een van zijn patiënten, Renfield, 'voelt' dat Dracula in de buurt is. Op een dag ontsnapt hij en wijst Van Helsing zo waar Dracula's nieuwe woonplaats is. Seward en de anderen ontdekken dat een aantal kisten ontbreken (Jonathan weet dat de kisten verdeeld zijn over drie adressen in Londen. Die sporen ze op en uiteindelijk treffen ze Dracula zelf. De vampier voelt zich zo in het nauw gedreven dat hij weer naar Transsylvanië vlucht. Omdat inmiddels ook Jonathans echtgenote, Mina, is gebeten, 'droomt' zij waar Dracula zich precies bevindt. Daardoor kunnen ze Dracula de pas afsnijden vóór hij zijn kasteel binnen kan vluchten. Er ontstaat net buiten het kasteel een kort, maar fel gevecht met de zigeuners die Dracula in zijn kist vervoeren. Quincey Morris slaagt erin zijn grote mes in Dracula's hart te steken en de vampier vergaat tot stof. Mina is op het nippertje gered, maar Quincey sterft aan de verwondingen die hij heeft opgelopen in het gevecht.
Bijna alles wat we weten over vampiers is terug te vinden in 'Dracula': de afkeer voor spiegels (ze hebben geen spiegelbeeld), zijn uiterlijke verschijning (hypnotiserende ogen), zijn angst voor knoflook en kruisbeelden, dat hij zich kan veranderen in een vleermuis of een wolf, enzovoort.
De eerste op Dracula gebaseerde speelfilm was Nosferatu, eine Symphonie des Grauens van F.W. Murnau uit 1922, met Max Schreck in de rol van de vampier. Omdat Murnau van de rechthebbenden geen toestemming kreeg om Dracula te verfilmen, bracht hij enkele veranderingen aan in het verhaal. Desondanks oordeelde de rechter dat Nosferatu inbreuk maakte op het auteursrecht van de erven Bram Stoker. Alle kopieën van de film moesten daarom worden vernietigd. Omdat kopieën van de film al op grote schaal waren verspreid, bleek dit slechts gedeeltelijk mogelijk. Nosferatu leeft hierdoor tot op de huidige dag voort als een filmklassieker. In 1979 regisseerde Werner Herzog een remake van de film. Deze werd gedeeltelijk in de Nederlandse plaatsen Delft en Schiedam opgenomen. De film Shadow of the Vampire (2000) is een fictief verslag van het maken van de eerste Nosferatu-film, waarin de legendarische verhalen rondom acteur Max Schreck alle ruimte krijgen (De mysterieuze Schreck scheen destijds zo in zijn rol op te gaan dat sommigen aannamen dat hij werkelijk een vampier was.)
In 1931 verscheen de film Dracula van regisseur Tod Browning met in de hoofdrol Bela Lugosi. Bovendien met een andere tegelijkertijde interessante spaanse versie Dracula van regisseur George Melford met in de hoofdrol Carlos Villarias. In deze films kreeg de vampier gentlemanachtige trekjes. Het scenario van de film was grotendeels gebaseerd op een theaterbewerking die John Balderston en Hamilton Deane al in 1927 van Stokers roman hadden gemaakt.
Vanaf 1956 speelde Christopher Lee de rol van de graaf in diverse films voor Hammer Films; zie Dracula (1958)
Francis Ford Coppola maakte in 1992 onder de titel Bram Stoker's Dracula zijn filmversie van het vampierverhaal.
Дракула | Drákula (kniha) | Dracula (Roman) | Dracula | Drakulo (literaturo) | Drácula | دراکولا | Dracula | Dracula | Drácula | דראקולה (ספר) | Drakula | Drakula | Dracula | ドラキュラ | Dracula | Drakula | Drácula | Dracula | Drakula | Дракула | Dracula (litterär figur) | 德拉库拉