Gourt Home::Gourt :: Doofheid
Doofheid is het niet of slecht kunnen horen. Een dove wordt ook wel auditief beperkt/gehandicapt genoemd. De term gehoorgestoord die vroeger nog wel eens werd gebruikt is vanwege de negatieve bijklank (gestoord) niet meer zo gangbaar.
Doofheid en taal
Doofheid kan worden onderscheiden in pre-linguale doofheid en post-linguale doofheid. Pre-linguaal doven zijn doof geboren of op zeer jonge leeftijd (voordat zij hebben leren praten) doof geworden. Post-linguaal doven zijn pas op latere leeftijd doof geworden (na het zesde levensjaar). Voor hen is daarom Nederlands de 'natuurlijke' moedertaal, waar dat voor pre-linguaal doven de Nederlandse Gebarentaal (NGT) of de Vlaamse Gebarentaal (VGT) is. Post-linguaal doven gebruiken daarom vaak Nederlands met Gebaren (NmG) in plaats van NGT of VGT.
Pre-linguaal doven kunnen vaak moeilijk (of niet) leren spreken, omdat de "juiste" klank en intonatie niet of slecht kan worden gehoord.
Iemand die hierdoor niet kan spreken werd vroeger doofstom genoemd. Ook dit woord wordt tegenwoordig minder vaak gebruikt omdat aan stom de negatieve connotatie dom hangt ("Doe niet zo stom.").
Doven kunnen tot op zekere hoogte leren spraakafzien (liplezen). Het gesproken Nederlands gebruikt 40 verschillende klanken. Het onderscheid tussen deze klanken is over het algemeen duidelijk te horen, maar slechts 10 klanken zijn goed van de mond af te lezen. Een deel van de woorden (circa 25%) wordt dan hopelijk duidelijk uit de context van het verhaal. Soms kan een dove met een hoortoestel nog iets meer verstaan door het opvangen van klanken. Maar feit blijft dat de overige 50% gegokt moet worden. Dit maakt spraakafzien erg moeilijk en vermoeiend.
Doven in de samenleving
Pre-linguaal doven hebben een eigen dovencultuur, die samenhangt met gebarentaal. Die cultuur is vooral visueel van karakter. Veel pre-linguaal doven beschouwen doofheid niet als handicap. Post-linguaal doven daarentegen ervaren hun doofheid juist wel als een grote handicap. Omdat pre-linguale doven zichzelf als een culturele minderheid zien, hebben ze meer eisen dan alleen hulpmiddelen. Bijvoorbeeld wettelijke erkenning van de Nederlandse of Vlaamse Gebarentaal, cultuursubsidies (voor o.a. handtheater, filmproducties, gebaren-cdrom's, eigen TV-programma), een instituut voor gebarentaal. De eis van 100% ondertiteling van TV-programma's is ook een prangende kwestie in de dovengemeenschap (het gaat hier dan over geschreven Nederlands, niet over de NGT of VGT).
Op zowel lokaal, nationaal als internationaal vlak hebben doven eigen organisaties, welzijnsstichtingen, verenigingen en evenementen op het gebied van onder andere belangenbehartiging, recreatie en sport. Zo zijn er bijvoorbeeld de Deaflympics: Olympische Spelen voor doven (niet hetzelfde als de Paralympische Spelen).
Doven kunnen dankzij internet relatief makkelijk met elkaar communiceren via E-mail en instant messengers. Vroeger kon dat alleen via de fax of een speciale teksttelefoon. Met de opkomst van mobiele telefonie is SMS ook een belangrijk communicatiemiddel voor doven geworden. Door de snellere ISDN- en breedband-verbindingen (ADSL en kabel) kunnen pre-linguale doven met elkaar communiceren in gebarentaal via een beeldtelefoon of webcam.
Binnenshuis kunnen doven zich door een wek- en waarschuwingssysteem (met flitslampen en/of trilontvanger) of een signaalhond laten attenderen op diverse geluidssignalen zoals de deurbel, telefoon, wekker en de rookmelder.
Er zijn heel wat bekende personen die op vroege of latere leeftijd doof zijn geworden, zie ook de Lijst van bekende doven.
Behandeling
Wanneer het binnenoor eenmaal beschadigd is, is herstel in het algemeen niet meer mogelijk. Wel is het mogelijk om - in het geval van gedeeltelijke doofheid of slechthorendheid - een gehoorapparaat te gebruiken, wat het geluid versterkt alvorens het aan het oor aan te bieden. Met het nog aanwezige restgehoor kan de dove dan eventueel toch nog voldoende geluid waarnemen om spraak te kunnen verstaan.
In gevallen waarin het middenoor niet meer functioneert, maar de gehoorzenuw nog intact is, kan een cochleair implantaat (CI) uitkomst bieden.
Gentherapie lijkt een veelbelovende ontwikkeling. Bij experimenten in 2005 slaagde men erin om met een genetisch gemanipuleerd virus bij cavia's nieuwe haarcellen te laten groeien in het binnenoor. De cavia's kregen 50 tot 80% van hun oorspronkelijke gehoor terug. Het zal nog wel jaren van verder experimenteren duren voordat deze techniek toegepast zou kunnen worden op mensen.
Zie ook
Gebarentalen
- Gebarentaal
- Handalfabet
- Amerikaanse Gebarentaal (ASL)
- Nederlandse Gebarentaal (NGT)
- Vlaamse Gebarentaal (VGT)
Doofheid
- Gehoorschade
- Kennedy-stichting
- Oor
- Plots- en laatdoofheid
- Post-linguale doofheid
- Pre-linguale doofheid
- Slechthorendheid
Externe links
Nederland
- Stichting Plotsdoven
- Dovenschap: Organisatie voor en door doven
- Oorakel: Advies- en informatiecentrum over doofheid
- Federatie van Ouders van Dove Kinderen (FODOK)
- Otosclerose - erfelijke progressieve doofheid
Suriname
Vlaanderen
- Fevlado Federatie van Vlaamse Dovenorganisaties
- Doof Actie Front
- Vlaams Gebarentaalcentrum
Europa
- EuroHear.org Europees onderzoeksproject naar fundamentele genetische doofheid
Sordesa | Gehörlosigkeit | Deafness | Surdeco | Sordera | Kurt | Kuurous | Surdité | Siket | Heyrnarleysi | ろう者 | Døv | Surdez | Глухота | Deaf | Dövhet | 聾
"Doofheid"