Digital Audio Broadcasting

Digital Audio Broadcasting (DAB) is een Europees systeem dat sinds 1993 gedigitaliseerde radiouitzendingen mogelijk maakt en op die manier de storingen die bij de ontvangst van analoge radiosignalen optreden iets van een ver verleden maken.

DAB maakt een storingsvrije ontvangst mogelijk, waarbij ook meer zenders een etherfrequentie geboden kan worden. Dit kan een oplossing bieden voor de huidige capaciteitsproblemen op de FM-band. Bovendien is het mogelijk om tijdens de uitzendingen meer randinformatie door te sturen en (voor de luisteraars) de radioreclames weg te filteren.

Een nadeel van DAB is echter wel dat de luisteraar de digitale radioprogramma's alleen kan ontvangen met een speciaal, duurder, DAB-radiotoestel. Massaproductie moet de prijs gaan drukken, maar huidige ontvangers zijn nog duurder dan analoge ontvangers. Op termijn zou DAB de uitzendingen van de FM-band moeten vervangen.

In Nederland is momenteel alleen de publieke omroep als DAB te beluisteren, maar er komt nog een uitgifte voor commerciële radiostations.

Geluidskwaliteit

Bij DAB wordt op 44,1KHz bemonsterd stereogeluid gecomprimeerd volgens MPEG1, Layer 2, in de volksmond mp2 genoemd. Een andere naam voor de techniek is Musicam. De gebruikte bitsnelheid is doorgaans 128kbps. Hogere bitsnelheden zijn mogelijk, incidenteel komt men 160- en 192kbps-uitzendingen tegen.

Mp2 op 128 kbps geeft een sterk hoorbaar kwaliteitsverlies ten opzichte van het ongecomprimeerde geluid. Dit vermindert indien men de bitsnelheden verhoogt, waarbij 256kbps de kwaliteit van een compact-disc begint te benaderen.

De analoge FM-band heeft een frequentiebereik van 0-15 KHz. De frequentiemodulatie onderdrukt stoorsignalen; FM is normaalgesproken ruisvrij waardoor het geluid vrijwel verliesvrij overgebracht wordt. Nadeel van FM is dat het jongere deel van de bevolking tonen hoger dan 15 KHz kan horen, deze tonen worden door FM verwijderd en ontbreken.

Deze tonen zijn in mp2 wel aanwezig. Het vergelijken van de geluidskwaliteit van FM en DAB is daardoor moeilijk. FM heeft vergeleken met een 128kbps datastroom duidelijk minder vervorming, en kan hierom als beter beschouwd worden, maar als men bijvoorbeeld muziek luistert waar relatief veel hoge tonen in komen, dan valt DAB te verkiezen. Zeker is dat de veelgebruikte 128kbps onvoldoende is om de veelvuldig beloofde CD-kwaliteit waar te maken.

Moderne geluidscompressietechnieken bieden aanzienlijk betere geluidskwaliteit dan mp2 op 128kbps. De reden dat DAB gebruik maakt van een achterhaalde geluidscompressietechniek schuilt in de leeftijd van de techniek, toen DAB in 1993 gelanceerd werd was er niet veel beter beschikbaar.

Frequenties

DAB zendt in Nederland uit in twee banden:

TV-band III (174–240 MHz) (VHF)
L-Band (1452–1492 MHz) (UHF)

DAB en DVB-T

DAB mag niet verward worden met Digital Video Broadcast (DVB-T), eveneens een terrestriële digitale uitzendtechniek, maar uitgevonden voor digitale televisie. Ook op DVB-T kunnen radioprogramma's uitgezonden worden. Op dit moment zendt de VRT in Vlaanderen de radiouitzendingen zowel op DAB als DVB-T uit. In Nederland is Digitenne de (commerciële) aanbieder van DVB-T-uitzendingen, die eveneens radiokanalen bevat. Maar Digitenne zendt niet uit in DAB.

Nederland

In Nederland is DAB (anno 2006) te ontvangen in de Randstad, Gelderland en Noord-Brabant. Door de NOS worden over één multiplexer (kanaal 12C) negen uitzendingen van de publieke omroep verspreid: Radio 1, Radio 2, 3FM, Radio 4, Radio 747, Concertzender, Radio FunX, Top 2000 en 24Nieuws.

Daarnaast is er een tijdelijke proef in Amsterdam in verband met het bereik van lokale multiplexen, uitgevoerd door de Universiteit Twente. Over deze zenders (kanalen 12B en LH) worden Radio Noord-Holland, City FM, een aantal kanalen met testmuziek en een kanaal met DMB-video uitgezonden.

Op 25 oktober 2005 maakte de minister van Economische zaken Brinkhorst in een brief aan de Tweede Kamer bekend dat hij de overige kanalen via een beauty-contest gaat verdelen over de overige geïnteresseerden. Tot 2015 zullen de analoge uitzendingen worden gehandhaafd. Daarna zal slechts via DAB worden uitgezonden.

Om DAB te ontvangen is nieuwe hardware nodig. U moet dus een nieuwe autoradio of transistor kopen. Deze kosten nu nog van €100 - €300.

Zie ook

Digitale radio

Externe links

Informatie over DAB in Nederland en verkoop van DAB ontvangers
Digitale radio in België
Webportal over digitale radio
WinAmp geeft in het scherm 'Shoutcast Radio' de bitrate weer; zie ook ShoutCast Radio

Radiotechniek