Second world war europe 1941-1942 map en.png
Met Nazi-Duitsland, het Derde Rijk of soms ook Duizendjarige Rijk wordt een periode in de geschiedenis van Duitsland bedoeld die liep van 30 januari 1933 tot 8 mei 1945 onder het naziregime.
In deze periode (1939) begon nazi-Duitsland de Tweede Wereldoorlog, die in Europa op 8 mei 1945 eindigde met de capitulatie van Duitsland.
De nazi's noemden hun staat het Derde Rijk. Als Eerste Rijk gold het oude Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie (843-1806), als Tweede Rijk het Duitse Keizerrijk (1871-1918). Volgens hun verwachting zou het Derde Rijk (minstens) 1000 jaar bestaan.
Politieke macht
Officieel berustte alle macht in het Derde Rijk bij
Hitler. In de praktijk liet hij veel aan zijn ondergeschikten over. Hun bevoegdheden waren echter niet duidelijk vastgelegd en overlapten elkaar vaak. Er wordt wel eens gesteld dat Hitler dit doelbewust deed om met deze verdeel-en-heerspolitiek eventuele concurrenten in de partij
elkaar dwars te laten zitten in plaats van dat ze hun pijlen op hem zouden richten. Zo hield Hitler iedereen van hemzelf afhankelijk. Als gevolg daarvan was het Derde Rijk geen voorbeeld van een goed georganiseerde staat. Vaak ontstonden er conflicten, zoals tussen de minister van van Economische Zaken
Hjalmar Schacht en
Hermann Göring, die de leider was van een vierjarenplan om Duitsland beter op een oorlog voor te bereiden. Schacht nam ontslag.
De machtigste man na Hitler was
Heinrich Himmler, de leider van de
SS. De SS breidde haar macht uit ten koste van andere instellingen en kreeg op den duur zoveel macht, dat je zou kunnen zeggen dat de SS 'een staat in een staat' werd: bijna allen die een functie hadden in het bestuur van het Derde Rijk, merkten dat op hun terrein de SS ook veel en soms meer te zeggen had.
Buitenlandse politiek
Het Derde Rijk sloot in de eerste zes jaren (tot
1939) van haar bestaan veel overeenkomsten met sterke grote landen, als de
Sovjet-Unie,
Groot-Brittannië en
Italië. Eind jaren dertig annexeerde het Derde Rijk reeds de landen
Tsjechië en
Oostenrijk en zo werd het
Groot-Duitse Rijk gevormd. In de periode daarna (
1939-
1945) brak het al zijn beloftes en probeerde het Derde Rijk de overige Europese landen te veroveren.
Leiders van het Derde Rijk
Het Derde Rijk ontstond toen
Adolf Hitler de verkiezingen won in
1933. Toen Hitler op
30 april 1945 zelfmoord pleegde, werd
Karl Dönitz de leider van
Duitsland en ontstond de
Flensburgregering. Hij bleef aan tot
23 mei, de dag waarop hij werd gearresteerd. Daarvoor had hij de overgave van
Duitsland in de
WO II al getekend en had het Derde Rijk al formeel opgehouden te bestaan.
Gebiedsindeling Derde Rijk
- Duitse landen in het Derde Rijk
- Rijksgouwen in het Derde Rijk
- Gebieden onder Duits militair bevel
De toekomst volgens de nazi's
Boeken als
Opmars naar de Galg en
De SS-staat geven weer welke toekomstvisie Hitler en zijn handlangers hadden in het geval van een Duitse of Duits-Japanse overwinning in de Tweede Wereldoorlog.
Das Reich
Hitler maakte de meest fantastische ontwerpen voor de toekomst die zijn 'huisarchitect'
Albert Speer vervolgens voor hem uitwerkte. Zowel
Berlijn, wat herdoopt zou worden in
Germania, als
Wenen moesten worden herbouwd tot "supersteden", waarvoor de omringende dorpen gesloopt zouden moeten worden. Tijdens de gehele
Anschlussperiode (1938-1945) beroofde Hitler Wenen stelselmatig van bestuursmacht, waarschijnlijk als wraak voor de miserabele tijd die hij er zelf had doorgebracht.
Linz, waarvoor hij ook grootse plannen had, zou Wenen als superstad en tweede hoofdstad wellicht moeten vervangen. Iedere vier jaar zouden dan wat
Kirgiezen of andere stammen uit randgebieden van het Reich naar de hoofdstad gehaald mogen worden om zich aan de pracht en praal van de hoofdsteden te vergapen. Spinnenwebben van Autobahnen en '
Breitspuhrbahnen' zouden heel Europa moeten verbinden. Duitsland zou het kerngebied worden van de nieuwe Europese beschaving. De eigen bevolking zou ondertussen op dezelfde wijze geknecht zijn als dit in 1933-1945 al gebeurde. De jonge man zou voor een carrière naast de school (waar ook vakken als "rassenleer" zouden worden gegeven) en beroepsonderwijs de
Hitlerjugend moeten doorlopen, tot hij oud genoeg was om in het leger te gaan of boer of arbeider te worden. Lidmaatschap van de Partij zou uiteraard, zeker voor de hogere functies, verplicht worden. De jonge vrouw zou via school en de
Bund Deutsche Mädel worden voorbereid op haar taak: het
moederschap en het baren van kinderen voor het Reich. Wie ongetrouwd was of haar man verloren had zou door "dekhengsten" van de SS worden bevrucht. Wie niet snel genoeg zwanger werd zou moeten uitleggen waarom.
Rassenzuivering
Er bestonden plannen voor de verwijdering van bepaalde "asociale elementen" (onverbeterlijke misdadigers, zigeuners, zwervers en gehandicapten) uit de samenleving, hetzij door uitroeiing, hetzij door sterilisatie.
Joden zouden naar
Madagaskar worden overgebracht volgens de officiële plannen, maar feitelijk zouden de Jodenuitroeiingen waarschijnlijk door zijn gegaan. De
slavische volkeren in Oost-Europa zouden hetzelfde lot ondergaan en waarschijnlijk in de verdere toekomst, in de veroverde gebieden in
Afrika en
Azië, ook de
zwarte Afrikanen, de
semitische volken in het
Midden-Oosten en bijna alle aziatische rassen die geen 'arische' voorouders hadden volgens de visie van de nazi's. Dit waren volgens hen allemaal
Untermenschen die niets bijdroegen aan de beschaving van de
arische Ubermensch, potentieële kolonisatiegebieden bezet hielden en op den duur het risico inhielden van
vermischung und verschmutzung van het
arische Herrenras en daarom maar het beste opgeruimd konden worden.
Europa
De SS zou de rol toebedeeld krijgen die de
SA voor 1934 begeerde (en zij overigens in 1945 ook realiseerde), namelijk die van een elitekorps en een staat in een staat. Europa zou verdeeld worden tussen het Reich, de bondgenoten (Hongarije, Roemenië, Slowakije, Kroatië, Italië en Bulgarije). Vichy-Frankrijk zou wellicht een deel van Noord-Frankrijk terugkrijgen zolang de Duitsers de facto de baas bleven. België zou wellicht tussen dit nieuwe Frankrijk en Nederland verdeeld worden. Nederland, Denemarken en Noorwegen zouden waarschijnlijk gereduceerd worden tot
vazalstaten. Er waren ook plannen om deze 'Germaanse Broederstaten'
Einzudeutschen, te annexeren als nieuwe onderdelen van het Nazirijk.
Lebensraum
In het oosten, Duitslands "
Lebensraum", zou echter met ijzeren vuist geregeerd worden. De al aanwezige
Volksduitsers zouden aangevuld worden met nieuwe migrerende boeren uit het westen, in eigen
Rein-Arische dorpen wonen en een elite van
herenboeren vormen. De goede gronden van o.a. de Oekraïne zouden door hen bewerkt worden om zo de 'graanschuur van het Reich' te vormen waarmee de snelgroeiende Duitse bevolking gevoed zou worden. Ze zouden leven onder de bescherming van plaatselijke "burchten" waarin verdienstelijke SS-ers of ex-officieren als gouverneurs of gouwhoofden zouden heersen. De slavische steden zouden naar de plannen 'ontmanteld' (lees: verwoest) worden en de bevolking gedeporteerd, waarschijnlijk naar vernietigingskampen. Onderaan deze
feodale samenleving zouden de resterende Poolse of Russische boeren en arbeiders staan, die net genoeg onderwijs zouden krijgen om aanwijzingen op te volgen en net genoeg voedsel en zorg om zich dood te werken voor hun Germaanse Heren en Meesters. Na verloop van tijd zouden zij aan ziekten en honger sterven en "gelukkig ook opgeruimd" zijn. Het snel slinkende restant van de Russische en Turkse bevolking zou (voorlopig) ten oosten en zuidoosten van de
Oeral (Duitslands
Blutender Ostgrenze) teruggedrongen worden waar zij als in de
Middeleeuwen zouden moeten leven. De
Luftwaffe zou iedere industrie of iedere kiem van verzet genadeloos bombarderen.
Wereldheerschappij
Als Duitsland op deze manier eenmaal een continentale grootmacht zou zijn geworden, zou de volgende generatie het afmaken. Met de intussen flink vergrote industriële capaciteit zou men een dusdanige militaire capaciteit kunnen opbouwen, dat men met de laatste rivaal (de
Verenigde Staten, of misschien
Japan) zou afrekenen, en het Deutsches Reich de wereld zou beheersen.
Volgens plannen van de SS, of eigenlijk Himmler, streefde men naar een bevolkingsaantal van ongeveer 500 miljoen (!) Duitsers tegen het jaar 1970. Deze zouden voor een groot deel de Neue Lebensraum koloniseren, de door het Derde Rijk veroverde nieuwe gebieden in Afrika, Azië en Amerika, die daarvoor klaar lagen. Tegen die tijd zou de 'ontginning' van (lees: genocide in) deze gebieden voltooid zijn.
Door het monddood maken van de wetenschap en het daarmee wegnemen van iedere creatieve prikkel tot vernieuwing, is het echter zeer twijfelachtig of het Reich, zelfs na een overwinning in Europa, hier op langere termijn wel toe in staat zou zijn. Het is vooral de vraag of ze de VS zouden durven te veroveren omdat die ongetwijfeld atoomwapens zouden inzetten.
Zie ook Germania (Berlijn)
Nazi-werelden in sciencefiction
In
sciencefictionverhalen wordt soms een 'alternatieve' wereld ten tonele gevoerd waarin de nazi's de wereld veroverd hebben. Een huiveringwekkend beeld wordt bijvoorbeeld afgeschilderd in
The man in the High Castle van
Philip K. Dick. Een recente speelfilm over zo'n wereld is
Fatherland met
Rutger Hauer naar een boek van de Engelse schrijver
Robert Harris.
Zie ook
Bronnen
HEYDECKER,J.J./LEEB,J. Opmars naar de galg Amsterdam: Scheltema & Holkema, 1960. 6e druk. Het proces van Neurenberg. Ingeleid door Mr. A. M. Baron van Tuyll van Serooskerken. Vertaling
Mr. F. B. Bakels.
KOGON, EUGEN De SS-staat. Het Systeem Der Duitse Concentratiekampen. Amsterdam, H.J. Paris, 1968. 1ste druk.
Willem Melching en Marcel Stuivenga, Ooggetuigen van het Derde Rijk, uitg. Bert Bakker, 214 blz.
NATTER, BERT Hitlers Tafelgesprekken 1941-1944, De Prom, 2005 9068010573
Historisch land tijdens de Tweede Wereldoorlog | Nazi-Duitsland
Historisch land tijdens de Tweede Wereldoorlog | Nazi-Duitsland
Nazi Duitsland | Нацистка Германия | Tredje rige | Zeit des Nationalsozialismus | Nazi Germany | Nazia Germanio | Alemania nazi | Kolmas Riik | آلمان نازی | Kansallissosialistinen Saksa | Troisième Reich | גרמניה הנאצית | Treći Reich | Harmadik Birodalom | Jerman Nazi | Germania nazista | ナチス・ドイツ | 나치 독일 | Tysklands historie (1933–1945) | III Rzesza | Alemanha Nazi | Germania Nazistă | Третий рейх | Tretji rajh | Нацистичка Немачка | Nazityskland | Đức Quốc Xã | 纳粹德国