Connétable was een belangrijke staatsfunctie in het Franse koninkrijk.

Onder de Merovingische koningen was de connétable een functionaris van tweede rang, maar onder de Capetingers was hij één van de vijf hoogste officieren van de Franse kroon.

Sinds Filips II August geen sénéchal (= de hoogste functionaris) meer benoemde, nam de connétable steeds meer diens functies over, waaronder die van opperbevelhebber van het leger. Mede door het ontstaan van staande legers kreeg de functie een steeds onafhankelijker karakter. De connétable de France was niet af te zetten en hij had recht op het grootste aandeel in de veroverde buit. Hij stond aan het hoofd van de maarschalken en was ook hoofd van de militaire rechtspraak.

Gedurende de 16e eeuw werd het ambt lange tijd vacant gelaten, tot het in 1627 door kardinaal Richelieu werd afgeschaft. Napoleon I voerde het tijdelijk weer in en kende het in 1804 toe aan zijn broer Lodewijk Napoleon. Sinds de Restauratie bestaat het ambt niet meer.

N.B. Taalkundig:

Het woord connétable is afgeleid van de Latijnse term comes stabuli (d.i. gezel van de paardenstal), in de laat-Romeinse keizertijd een ambtenaar belast met het toezicht op de paardenstallen; tevens voerde hij de keizerlijke ruiterij aan.
Van comes stabuli is ook het Engelse constable afgeleid.

Geschiedenis van Frankrijk | Ambtelijke titulatuur

Connétable von Frankreich | Constable | Connétable | Konestablo | Condestável de Portugal | Connétable