Een coalitie kan meerdere dingen betekenen.
Politiek
In de
politiek is een coalitie samenwerking tussen verschillende
politieke partijen. Hierdoor wordt het mogelijk een
regering te formeren, die door een deel van de volksvertegenwoordiging wordt ondersteund. Er bestaan verschillende soorten coalities, zo heb je een minderheidscoalitie en een meerderheidscoalitie. Bij de minderheidscoalitie heeft de coalitie geen meerderheid in het parlement, bij een meerderheidscoalitie is dit wel het geval. Minderheidscoalities komen vaak voor in Scandinavische landen (bijv. Denemarken), meerderheidscoalities kan men vinden in kiesstelsels in West-Europa (bijv. Nederland, België maar ook Israël). Een minderheidscoalitie is meestal toepasbaar in landen waar een grote centrumpartij de oppositie in twee deelt. Hierdoor is er geen alternatief mogelijk en heeft een minderheidscoalitie meestal kans van slagen. Empirisch onderzoek heeft ook aangetoond dat minderheidscoalities vaker voorkomen in landen waar het parlement geen wet moet aannemen waarmee het de regering accepteert.
In de politiek staat tegenover de coalitie de oppositie. De oppositie heeft geen aandeel in de regering. Een oppositie is het vaak dan ook niet eens met de besluiten van de regering. De oppositie kan in een meerderheidscoalitie weinig weerstand bieden aangezien de meerderheid van de volksvertegenwoordiging achter de regering staat. In een minderheidscoalitie zal de regering echter wel rekening moeten houden met de wensen van het parlement.
Nederland
In
Nederland wordt
evenredige vertegenwoordiging (elke stem telt even zwaar) toegepast. Hierdoor is het vrijwel onmogelijk voor één politieke partij om een absolute meerderheid te behalen. In de Nederlandse politiek is een coalitie onvermijdelijk en gewoon. Voordeel is dat een meerderheid van de kiezers vertegenwoordigd wordt; nadeel is echter dat er veel gediscussiëerd moet worden tussen de partijen van de coalitie. Dit kan een vertraging van de politieke besluitvorming opleveren. De meest recente (tot 29 juni 2006) Nederlandse coalitie was er een tussen
CDA,
VVD en
D66.
Incident
In Nederland was er wel een keer een idee voor een minderheidscoalitie.
LPF-lijsttrekker
Mat Herben gaf aan dat hij een kabinet van CDA en VVD zou "gedogen" in 2002 als deze een minderheid zouden vormen na de verkiezingen. De LPF-voorman vertelde dit in een onderonsje met VVD-lijsttrekker
Zalm, maar Herben had niet door dat zijn microfoontje aanstond, waarna het nieuws alsnog bekend werd.
Militair
Een coalitie kan ook gevormd worden tussen
landen op
militair gebied. Zo was er in de
Tweede Wereldoorlog een As Berlijn-Rome-Tokyo (
Duitsland,
Italië en
Japan) - de
Asmogendheden. Dat kan gezien worden als een coalitie. De beroemdste coalitie is echter die tussen de
Verenigde Staten, het
Verenigd Koninkrijk en de
Sovjet-Unie, de
Geallieerden, eveneens tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hiertoe behoorden wel meerdere landen, zoals
Frankrijk. In een militair verband wordt een coalitie ook wel eens aangeduid als
alliantie.
Politiek | Militair
Коалиция | Koalitionsregierung | Coalition government | Hallituskoalitio | Gouvernement de coalition | קואליציה | 連立政権 | 연합 정부 | Koalisjonsregjering | קאאליציע | 聯合政府