Coördinaten worden gebruikt om de positie van een object ten opzichte van een assenstelsel vast te leggen, bijvoorbeeld de plaats van een stad op de wereldbol.

Een eenvoudig voorbeeld is de gebruikelijke manier om een punt in een plat vlak aan te duiden door middel van twee coördinaten in een rechthoekig assenkruis of coördinatenstelsel. In het vlak wordt een punt O gekozen als oorsprong van het stelsel en twee rechthoekige assen door O, één horizontaal gedacht, meestal aangeduid als x-as, en één verticaal, de y-as. Een punt P wordt nu bepaald door de (gerichte) afstanden tot de beide assen. De afstand x_P tot de y-as, de x-coördinaat, heet abscis en de afstand y_P tot de x-as, de y-coördinaat, ordinaat. Deze terminologie wordt al gebruikt in de oudste vorm van meetkunde, de analytische meetkunde, ontwikkeld door Descartes en Fermat. De beide getallen, abscis en ordinaat, worden algemeen de coördinaten genoemd van het punt P in het beschouwde coördinatenstelsel. Omdat in een plat vlak twee coördinaten nodig zijn om een punt vast te leggen, zeggen we dat een vlak tweedimensionaal is.

2D_Cartesian_Coordinates.svg

Cartesisch coördinatenstelsel van het tweedimensionele vlak.

Gemakkelijk is in te zien dat een punt P in de ruimte door drie coördinaten vastgelegd wordt:

$P=(x\_P,y\_P,z\_P)\backslash !$;

de ruimte is driedimensionaal.

3D_Cartesian_coordinates.PNG

Cartesisch coördinatenstelsel in de driedimensionale ruimte.

Veralgemening

---

In de wiskunde is dit veralgemeend naar een n-dimensionale ruimte, waarin een punt $x$ vastgelegd is door $n$ coördinaten:

$x=(x\_1,x\_2,\backslash cdots,x\_n)\backslash !$.

Men spreekt van Cartesische coördinaten. (Deze naam komt van Descartes.)

Andere coördinatenstelsels

---

Naar analogie met Cartesische coördinatenstelsels spreekt men in de wiskunde ook van andere coördinatenstelsels, waarin een punt niet vastgelegd wordt t.o.v. rechthoekige assen, maar op andere wijze. Bekende voorbeelden zijn: scheve coördinatenstelsels, poolcoördinaten en cilindercoördinaten.

Skewed_coordinate_system.jpg

Scheef coördinatenstelsel in het tweedimensionale vlak.

Meetkunde

Coordenada | Coordenada | Soustava souřadnic | Koordinatsystem | Koordinatensystem | Coordinate system | Koordinatsistemo | Sistema de coordenadas | Koordinaatsüsteem | Système de coordonnées | Sistema de coordenadas | קואורדינטות | Sistema di riferimento | 座標 | 좌표계 | Koordinate-system | Koordinačių sistema | Koordinatsystem | Układ współrzędnych | Sistema de coordenadas | Система координат | Sústava súradníc | Koordinatsystem | பகுமுறை வடிவியல் | Cистеми координат в елементарній математиці | 座標系統