Clostridia zijn Gram-positieve anaerobe staafvormige bacteriën, die veroorzakers zijn van: botulisme, tetanus, pseudomembraneuze colitis, wondinfectie.
Algemene kenmerken
In de natuur komen ze zeer verspreid voor in de grond, stof en water en behoren bij mens en dier tot de normale bewoners van het
darmkanaal.
Hoewel ze
C. novyi type B groeit onder strikt anaerobe condities evenals
C. tetani.
C. perfringens kan groeien wanneer de atmosfeer kleine hoeveelheden zuurstof bevat en
C. tertium en
C. histolyticum zijn zelfs aerotolerant">Clostridium histolyticum">C. histolyticum zijn zelfs aerotolerant. Ze kunnen als zeer kleine
kolonies op een
aeroob geïncubeerde bloedplaat groeien.
Klinische betekenis
Hoewel een aantal infecties een
exogene oorsprong heeft, komen de de
endogene het meest voor.
Ziektebeelden als
gasgangreen na
traumatische wonden,
tetanus,
botulisme en
voedselvergiftiging zijn exogene infecties. Endogene infecties komen voor onder bepaalde voorwaarden: na een
operatie, bij
stoornissen van de
bloedsomloop,
obstructie, behandeling met een
immunosuppressieve middelen,
chemotherapeutica,
antibiotica.
Clostridia kunnen zich in elk lichaamsdeel vestigen en er zich vermenigvuldigen.
De
pathogene Clostridium-soorten vormen krachtige
exotoxinen, waaraan ze hun pathogene betekenis te danken hebben. Andere
virulentie-factoren zijn
sporen,
collagenasen en
proteasen. Het is van erg groot belang de
diagnose van een
Clostridium-infectie snel te herstellen. De
Clostridia zijn goed gevoelig voor
penicilline.
In een
Gram-preparaat van jonge culturen worden de staven meestal
Gram-positief gekleurd, maar ze kunnen ook
Gram-negatief zijn, vooral in oudere culturen.
Morfologisch zijn
Clostridia zeer
polymorf: korte, dikke staven, tot lange
filamenteuze vormen, recht of gebogen, komen voor.
Per
definitie vormen alle soorten
sporen. Het overgaan tot
sporevorming is echter zeer afhankelijk van het
medium waarop ze groeien.
De sporen zijn te zien met een
malachiergroen-kleuring. Bij deze kleuring zijn de sporen
groen zichtbaar, terwijl de vegetatieve vormen
rood gekleurd zijn.
Bijna alle
Clostridium soorten zijn beweeglijk.
Biochemische eigenschappen
Clostridia vormen geen
katalase. De
katalasetest is nuttig om aerotolerante
Clostridia van
'Bacillus-soorten te onderscheiden.
Clostridia zetten veel
suikers om en sommige soorten breken eiwitten af.
Voor de identificatie van
Clostridia onderzoekt men eveneens de vorming van
lecithinase en
lipase.
Clostridia familie
bacterie
Clostridien | Clostridium | Clostridium | Clostridium | Clostridium | Clostridium | クロストリジウム属 | Клостридије | Clostridium