Galenus.jpg Claudius Galenus (22 september 131 – Rome, 201) was een Grieks/Romeinse arts die in de geschiedenis van de westerse geneeskunde een belangrijke plaats inneemt. Zijn geneeskundig systeem domineerde de artsenijkunde bijna 1500 jaar lang.

Galenus werd geboren in Pergamum (waar een bekend Asclepius-heiligdom stond). Deze stad lag in het noord-westen van Klein-Azië (tegenwoordig Turkije). Op zeventienjarige leeftijd begon hij zijn medische studie in Pergamum. Vier jaar later vertrok hij naar in die tijd belangrijke medische centra als Smyrna, Korinthe en Alexandrië om zijn studie voort te zetten. Na een verblijf van ruim vijf jaar in Alexandrië, keerde hij in het jaar 160 weer terug naar Pergamum. Daar werd hij aangesteld als arts van de gladiatoren die in het amphitheater van de stad vochten. In 164 vertrok Galenus naar Rome. Daar zou hij uiteindelijk uitgroeien tot een zeer succesvol arts. De Romeinse keizers Marcus Aurelius, Commodus en Septimius Severus maakten zelfs gebruik van zijn diensten. Centraal in het denken van Galenus stond het gedachtegoed van Hippocrates' theorie dat het menselijk lichaam bestaat uit vier lichaamssappen of humores, te weten slijm, bloed, gele gal en zwarte gal, en dat elk sap een bepaald temperament vertegenwoordigt. Onbalans in hoeveelheden van een of meer van deze sappen zou ziekte en andere stoornissen veroorzaken. Een disbalans werd behandeld door middel van een dieet. Nieuw was dat Galenus deze sappen koppelde aan de vier elementen water, vuur, lucht en aarde. Ook geloofde hij in de theorie van de drievoudige bloedcirculatie.

Galenus hechtte veel waarde aan de waarneming en deed daarom ook aan experimenten op dieren. Zo toonde hij bijvoorbeeld aan dat urine niet in de blaas, maar in de nieren werd gevormd. Verder verrichtte hij vele experimenten onder andere op het gebied van ademhaling en zenuwfunctie.

Galenus schreef gedurende zijn leven een enorm aantal boeken (500 boeken; ongeveer 20.000 bladzijden), waarvan meer dan 100 bekend zijn. Een deel bestond uit niet-medische onderwerpen zoals filosofie, taalkunde, grammatica, rhetorica,... Zijn werken waren vooral in het Midden-Oosten toonaangevend waar Hunayn ibn Ishaq een lijst maakte van zijn werken. In de late Middeleeuwen werden zijn werken vertaald naar het Latijn.

Galenus bleef eeuwenlang de hoogste medische autoriteit, totdat Andreas Vesalius en William Harvey de fundamentele misvattingen van de genoemde theorieën aantoonden.

Oud-Grieks persoon | Grieks wetenschapper | Romein | arts

Claudius Galén | Galenus | Galen | Galeno | جالینوس | Galenos | Claude Galien | Galénosz | Galen | Galenus | Galen | Galen | Cláudio Galeno | Гален, Клавдий | Galen | Galenos | 盖伦