Cijfer

Een cijfer is een enkelvoudig symbool waarmee een telbaar aantal wordt aangeduid. De westerse cijfers van het tientallig stelsel zijn:

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9. Ze worden Arabische cijfers genoemd, omdat ze afkomstig zijn uit het Arabisch. De Arabieren zelf hebben ze echter weer uit India overgenomen. Het woord "cijfer" komt van het Arabische sifr, dat "nul" betekent.

Cijfers zijn oorspronkelijk bedoeld om getallen weer te geven. Maar cijfers worden ook gebruikt in coderingen die niet de betekenis van getal hebbenl, zoals de cijfers op school.

Een getal kan worden weergegeven met een of meer cijfers. Het getal 21 bijvoorbeeld wordt weergegeven met de cijfers 2 en 1. In de westerse systematiek van het tientallig (beter zou zijn: tiencijferig) stelsel bepaalt de positie van een cijfer in het getal de waarde. In dit voorbeeld komt de 2 door zijn positie overeen met 20. In het getal 201 komt de 2 overeen met 200.

Andere cijfers

Aan te vullen: tabel met cijfer symbolen in Europees, Arabisch, Hindi en Tamil uit Engelse wiki.

Andere getalstelsels

Er zijn andere getallenstelsels die van minder, dan wel van meer cijfers gebruik maken. Het decimale stelsel maakt gebruik van de hierboven genoemde 10 cijfers.

Het binaire stelsel maakt gebruik van slechts 2 cijfers, namelijk 0 en 1.

Het octale stelsel gebruikt de cijfers 0 t/m 7.

Het hexadecimale stelsel gebruikt 16 cijfers; naast de bekende tien worden de letters A t/m F als cijfer gebruikt.

Een talstelsel met een negatief grondtal levert een zeer "springerig" patroon in de 'opeenvolgende' waarden.

Talstelsels met het grondtal 0, 1 of -1 zijn niet geschikt voor tellen of rekenen. Zowel het laagst- als hoogst mogelijke getal zijn 0.

Romeinse cijfers

De Romeinse cijfers hebben een waarde die onafhankelijk van hun positie in het getal is. De Romeinse cijfers zijn:

I = 1
V = 5
X = 10
L = 50
C = 100
D = 500
M = 1000

Discussie

Er zijn bronnen die beweren dat een aantal van de bovengenoemde schrijfwijzen pas later geïntroduceerd zijn, en dat de Romeinen voor de grote getallen gebruikten:

I) = 500
(I) = 1000
IM = 1000
(I)(I) = 2000
_
V = 5000
_
X = 10.000
((I)) = 10.000
(((I))) = 100.000

Schoolcijfers

Op scholen en universiteiten wordt werk van leerlingen en studenten door middel van cijfers beoordeeld. Men tracht hiermee een zo objectief mogelijk beoordelingssysteem te beoordelen. Bijkomend voordeel is dat men met cijfers gemiddelden kan berekenen, dus een beter beeld kan hebben hoe gepresteerd wordt over een langere periode. Men kan linieair tot een cijfer komen(wie bijvoorbeeld 65% goede antwoorden heeft krijgt een 6,5), non-lineair (aftrek voor ieder fout antwoord, bijvoorbeeld 5 fout is een 7.5, 10 fout een 5), of via een puntentelling met formule en/of verdeelsleutel. Hoe het ook zij, de cijfers geven in Nederland de volgende beoordelingen weer:

10 staat voor uitmuntend;
9 staat voor zeer goed;
8 staat voor goed;
7 staat voor ruim voldoende;
6 staat voor voldoende;
5 staat voor onvoldoende;
4 staat voor sterk onvoldoende;
3 staat voor zeer sterk onvoldoende;
2 staat voor slecht;
1 staat voor zeer slecht.

Wie gemiddeld een 8 of meer haalt komt in aanmerking voor cum laude. In de Verenigde Staten en een aantal Anglosaksische landen krijgt men letters in plaats van cijfers. In België en Frankrijk lopen de cijfers van 1 tot en met 20, waarbij 10 of hoger voldoende is, en een 8 of 9 onvoldoende maar compensabel. In Rusland lopen de cijfers van 1 tot 6. Het equivalent van cum laude wordt daar gevormd door gouden en zilveren sterren. Soms is de betekenis ook omgekeerd, waarbij 1 voor goed staat en de beoordeling met het klimmen van de cijfers afneemt; dit is het geval in Duitsland waar de cijfers van 6 tot 1 lopen. En in weer andere landen als Zweden doet men niet aan cijfers. Dat maakt de leerlingen volgens de overheid alleen maar zenuwachtig om niets.

Zie ook:

cijferwoord
Grieks alfabet voor de Griekse cijfers.
Hebreeuws alfabet voor de hebreeuwse cijfers.
Arabische cijfers voor de geschiedenis van onze cijfers.
Arabisch alfabet voor de Arabische cijfers.

Externe link

Een, twee, veel