article

Het charedisch jodendom (יהדות חרדית - jahadoet charediet), vaak bekend onder de minder politiek correcte naam "ultra-orthodox," is van de twee hoofdrichtingen binnen het orthodoxe jodendom. De andere richting is het modern-orthodox jodendom. De aanhangers van deze richtingen zijn voorstanders van de meest traditionele navolging van de joodse wetten. Chared betekent letterlijk vrezend, in dit verband "vrezend voor het woord van God" (chared lidvar Hashem).

Het charedisch jodendom is onderverdeeld in twee hoofdstromingen, het chassidisch jodendom en de misnagdiem (tegenstanders) of het Litouws jodendom. De drie belangrijkste centra van het charedisch jodendom zijn de steden Jeruzalem en Bnei Brak in Israël en New York in de VS. Ook in Antwerpen, Londen, Manchester, Parijs, Wenen en Lyon (in volgorde van geschatte grootte) en in veel steden in Noord-Amerika, zoals Montreal, zijn gemeenschappen van chareidische joden. In Amsterdam kunnen circa 700 joden tot het chareidisch jodendom worden gerekend. Zij hebben ook een eigen school in de wijk Buitenveldert, het Cheider.

Religieuze aanhangers van het charedisch jodendom zijn vaak visueel herkenbaar. Mannen dragen soms een speciale jas of hoed en vaak een zwarte keppel (al dan niet onder een hoed), en soms lange loshangende pijpenkrullen (anders vaak weggestopt achter het oor). Religieuze vrouwen in deze richting dragen altijd een rok of jurk. Pas nadat ze getrouwd zijn, dragen ze een hoofdbedekking (hoofddoek, pruik of hoed).

Het chareidisch jodendom kan worden onderverdeeld tussen de 'chassidishe' en 'litvishe' stromingen.

Een overkoepelende organisatie van chareidische joden is de Jeruzalemse Edah HaChareidis. Echter, niet alle bewegingen zijn erbij aangesloten.

Richtingen binnen het chareidisch Jodendom


Chassidisch jodendom

hoofdartikel: Chassidisch jodendom
  • Het Chassidisch jodendom (ook bekend als chassidisme) vindt zijn oorsprong in Oost-Europa. De grondlegger was rabbijn Yisroel ben Eliezer (1698-1760), bijgenaamd de Ba'al Shem Tov. De richting is opgesplitst in vele tientallen grotere en kleinere chassisidische groepen. Karakteristieken zijn onder andere de sterke verbintenis met rabbijnen (Rebbes) die religieuze leiding geven aan die groepen en het bijzonder uitbundig vieren van feesten, door middel van chassidische dansen en klezmer muziek.

Misnagdiem

hoofdartikel: Misnagdiem
  • De misnagdiem of het Litouws jodendom, ook wel bekend als de Litvaks, is een richting die in Litouwen ontstond en tegen het chassidisme inging. Tegenwoordig wordt de naam gebruikt voor het gehele charedisch jodendom dat niet chassidisch is. Een groot gedeelte van de aanhangers zijn sefardische joden, afkomstig uit de islamitische landen in het Midden-Oosten. "Litouws jodendom" mag niet worden verward voor de joodse gemeenschap van het land Litouwen, dat het eerste centrum was van de richting.

De meest beroemde leider van de beweging was de Vilna Gaon.

Sefardisch orthodox jodendom

hoofdartikel: Sefardisch orthodox jodendom
  • Hieronder vallen de strikt-orthodoxe joden afkomstig uit met name de Arabische landen, zoals Irak en Marokko.

Chareidim in Israël


Klaagmuur_links.jpg Chareidim dienen niet in het Israelische leger. In plaats van in het leger te dienen, dienen chareidim overigens wel bij de hulp aan slachtoffers: ze bemannen ambulances en verlenen eerste hulp. Lange tijd zijn de chareidim gezien als de 'pure joden', maar in Israël ontmoeten de chareidim bij de overige inwoners steeds meer weerstand vanwege hun uiterst religieuze houding. De chareidim doen nauwelijks mee aan het openbare leven in de grotere Israëlische samenleving; het is een in zichzelf gekeerde groep. Veel mannen, met name uit de Litvishe sector, werken niet maar richten zich uitsluitend op het bestuderen van duizenden joodse boeken. Bij de Westelijke Muur (Klaagmuur) in Jeruzalem is dagelijks een bonte stoet van chareidische joden te aanschouwen.

Richtingen in het jodendom

Ultraorthodoxes Judentum | Haredi Judaism | Haredim | יהדות חרדית | 超正統派 (ユダヤ教) | פרומע

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Charedisch jodendom".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld