Carl Gustav Hempel

Carl Gustav Hempel (* 8 januari 1905 in Oranienburg; † 9 november 1997 in Princeton, New Jersey) was een wetenschapsfilosoof en vertegenwoordiger van het logisch positivisme.

Hempel ontwikkelte samen met Paul Oppenheim 1948 het zo genoemde Hempel-Oppenheim-Schema of kort DN-model voor Deductief-nomologisch model

Biografie

Hempel begon zijn studies 1923 aan de Universiteit Göttingen in de vakken wiskunde en filosofie. Hier ontmoete hij David Hilbert en was van diens ideeën de consistentie (Widerspruchsfreiheit) van de wiskunde met behulp van elementaire methoden te bewijzen diep onder de indruk.

Naar een kort verblijf in Heidelberg ging hij terug naar Berlijn, waar hij ook zijn schooltijd doorgebracht had. Hij studeerde verder in de wiskunde en de filosofie, en breidde zijn studies met natuurkunde uit. In 1929 nam hij deel aan het eerste congres voor wetenschapsfilosofie, dat door de Berlijnse positivisten georganiseerd was. Hier ontmoette hij Rudolf Carnap, van wie hij zo onder de indruk was, dat hij naar Wenen verhuisde en daar in de 'Wiener Kreis' opgenomen werd. In 1934 verkreeg hij zijn doctorgraad van de Universiteit Berlijn met een dissertatie over de waarschijnlijkheidstheorie

Met behulp van Paul Oppenheim emigreerde hij in het zelfde jaar naar België. 1936 brachten zij samen het boek Der Typusbegriff im Lichte der neuen Logik (“Het typebegrip in het licht van de nieuwe logica”)

In 1937 kreeg Hempel een uitnodiging van de Universiteit van Chicago om er als wetenschappelijke assistent in de filosofie te werken. Hij nam deze uitnodiging in 1939 aan. Hij emigreerde naar de Verenigde Staten. Hier leerde Hempel aan het New York City College en van 1940 tot 1948 aan Queens College. In deze tijd hield hij zich bezig met de bevestigings- en verklaringstheorie. Daarover bracht hij ook meerdere artikelen uit. Aansluitend was hij verbonden aan de Universiteit van Yale (1948 tot 1955), en de Universiteit van Princeton waar hij bleef tot hij emeriteerde in 1964. Als Emeritus verbleef hij van 1964 tot 1966 aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem en leerde tot 1985 in Pittsburgh

In zijn latere jaren wendde zich Hempel van het logische empirisme af een benaderde in zijn denken het wetenschapsfilosofische naturalisme van Thomas S. Kuhn, maar bleef het thema met positieve kritiek verbinden.

Wetenschappelijk werk

Belangrijkste teksten:

1936 Über den Gehalt von Wahrscheinlichkeitsaussagen
1936 Der Typusbegriff im Licht der neuen Logik mit Paul Oppenheim
1942 The Function of General Laws in History
1943 Studies in the Logic of Confirmation
1959 The Logic of Functional Analysis
1965 Aspects of Scientific Explanation
1966 Philosophy of Natural Science, ISBN 0136638236

In het Duits, maar alleen nog antiquarisch verkrijgbaar:

Philosophie der Naturwissenschaften, München 1974, ISBN 3423041447

Essayverzameling:

Aspects of Scientific Explanation and Other Essays, 1965, ISBN 0029143403
Selected Philosophical Essays, 2000, ISBN 0521624754
The Philosophy of Carl G. Hempel: Studies in Science, Explanation, and Rationality, 2001, ISBN 0195121368

Hempel ontwikkelde samen met Paul Oppenheim het Hempel-Oppenheim-Schema of ook “Gesetzesschema”, een theorie van de ‘uitleg’ (“Theorie des Erklärens”). Op basis van deze “deductief-nomologische uitleg” kan een gebeurtenis verklaard worden dat uit algemene wetten en een serie van bepaalde beginvoorwaarden geconcludeerd wordt.

Zie ook: Paradox van Hempel.

Weblinks

Duits filosoof | Wetenschapsfilosofie

Carl Gustav Hempel | Carl Gustav Hempel | קרל המפל | Carl Gustav Hempel | カール・ヘンペル

Gourt Home::Gourt :: Carl Gustav Hempel

Biografie

Wetenschappelijk werk

Weblinks