Burgemeester

De burgemeester is een politieke functionaris op gemeentelijk niveau.

Internationaal is er een verscheidenheid aan functies en macht die een burgemeester heeft.

België

De burgemeester is het hoofd van het gemeentebestuur, en wordt door de gemeenschapsregering benoemd uit de leden van de gemeenteraad voor een periode van zes jaar. De gemeenteraadsleden kunnen daarvoor kandidaten voordragen bij de provinciegouverneur. In uitzonderlijke gevallen kan de burgemeester ook worden benoemd buiten de verkozenen voor de gemeenteraad. Hij staat aan het hoofd van de gemeentelijke administratie, is voorzitter van de gemeenteraad en het college van burgemeester en schepenen. Daarnaast staat hij ook aan het hoofd van de lokale politie of zetelt hij in de politieraad indien het lokale politiekorps verschillende gemeentes bedient. Hij moet ervoor zorgen dat de wetten en de besluiten van hogere overheden uitgevoerd worden.

Belgische burgemeesters dragen een sjerp in de kleuren van de Belgische vlag.
Franstalige burgemeesters heten in België "bourgmestre"; opmerkelijk want in Frankrijk heet de functie "le maire".

Bij de staatshervorming van 2001 werd de bevoegdheid inzake de organisatie van de lokale besturen overgedragen aan de drie Gewesten, zodat er in de toekomst verschillende regelingen zullen ontstaan voor het Vlaams Gewest, het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het Vlaams Parlement keurde op 6 juli 2005 een nieuw gemeentedecreet waarin de rol en bevoegdheden van alle actoren in de lokale besturen grondig werden geherdefinieerd.

Nederland

De burgemeester wordt benoemd door de regering, normaal gesproken uit een voordracht van twee kandidaten door de gemeenteraad. De Commissaris van de Koningin speelt een rol in de benoemingsprocedure. In een aantal gevallen wordt de burgemeester gekozen, meestal door de gemeenteraad, soms rechtstreeks door de burgers.

De burgemeester is in Nederland niet het hoofd van de gemeente, dat is de gemeenteraad.
De burgemeester vormt samen met de wethouders het dagelijks bestuur van de gemeente, het College van Burgemeester en Wethouders geheten (of vaak ook wel kortweg het college van B&W genoemd). De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad, maar maakt er zelf geen deel van uit. De burgemeesters van Alkmaar, Amsterdam, Apeldoorn, Arnhem, Assen, Den Haag, Dordrecht, Eindhoven, Enschede, Groningen, Haarlem, 's-Hertogenbosch, Hilversum, Leeuwarden, Leiden, Lelystad, Maastricht, Middelburg, Nijmegen, Tilburg, Utrecht, Venlo, Zaanstad en Zwolle zijn ook korpsbeheerder van de politie.

Elk jaar brengt de burgemeester een burgerjaarverslag uit. In dit burgerjaarverslag legt hij verantwoording af aan de gemeenteraad onder andere op het gebied van de gemeentelijke dienstverlening richting de burger en rapporteert de burgemeester over de inspraak en de burgerparticipatie.

Nederlandse burgemeesters dragen een ambtsketen en worden in principe benoemd voor een ambtsperiode van 6 jaar, welke kan worden verlengd.

In het jaar 2002 is een wetsvoorstel tot wijziging van de grondwet om de bepaling 'De kroon benoemt de burgemeester' uit de grondwet te schrappen aangenomen door beide kamers der Staten-Generaal in eerste lezing. De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel in 2002 zonder debat bij acclamatie aangenomen, met aantekening van het CDA.

Op 22 maart 2005 heeft de Eerste Kamer een wetsvoorstel tot wijziging van de grondwet in tweede lezing verworpen met 42 tegen 31 om de bepaling 'De kroon benoemt de burgemeester' uit de grondwet te schrappen. Dit heeft tot gevolg dat voorlopig er geen gekozen burgemeester in Nederland komt.

Historisch

Het ambt van burgemeester komt reeds voor in het Amsterdam van de 15e eeuw. Aan het begin van de eeuw verleent graaf Albrecht van Beieren aan de stad een privilege waarbij de hoofdmacht van de stad in handen wordt gelegd van burgemeesteren, gekozen door de "oud-raad". Dit college, bestaande uit schepenen, oud-schepenen, burgemeesteren en oud-burgemeesteren, kiest op Vrouwendag (2 februari) drie burgemeesters, die uit de aftredende functionarissen een vierde benoemen. Bijna vier eeuwen lang, tot de omwenteling van 1795 blijft die unieke macht van burgemeesters van de stad op deze wijze geregeld. In onder meer Noord-Brabant was de functie van de burgemeester vóór 1795 een heel andere; de burgemeesters of borgemeesters beheerden de dorpskas.

Duitsland

In Duitsland heet een burgemeester Bürgermeister. Dit is opmerkelijk, omdat het lijkt te zijn afgeleid van hoofd van de burgerij, terwijl het Nederlandse Burgemeester lijkt te zijn afgeleid van beheerder van de stad. Grote steden hebben soms een Oberbürgermeister.

Zie ook

Beroep | Gemeentepolitiek | Burgemeester | Ambtelijke titulatuur

Gourt Home::Gourt :: Burgemeester

België

Nederland

Historisch

Duitsland

Zie ook