Bulgarije

Bulgarije.jpg ]] Bulgarije (Bulgaars: България), officieel de Republiek Bulgarije, is een land in Zuidoost-Europa, gelegen in de Balkan.

Het land heeft een bevolking van circa 7.500.000 inwoners en een oppervlakte van circa 110.912 km². Het is begrensd door de Zwarte Zee in het oosten, door Roemenië in het noorden, door Servië en Macedonië in het westen, door Griekenland in het zuiden en door Europees Turkije in het zuidoosten. Sofia is de hoofdstad en de grootste stad van het land. Andere belangrijke steden zijn Varna en Boergas (de belangrijkste havens aan de Zwarte Zee van Bulgarije), Plovdiv en Roese.

Geschiedenis

De Donau-Bolgaren, een Turkse stam uit Centraal-Azië en de lokale Slavische bevolking vormden in de 7^e eeuw het Eerste Bulgaarse Rijk. In de 14^e eeuw werd het land veroverd door het Ottomaanse Rijk. Tussen 1762 en de onafhankelijkheid in 1878 was er sprake van de Bulgaarse Renaissance. Op 3 maart 1878 herkreeg Bulgarije zijn zelfbestuur als zelfstandig koninkrijk van het Ottomaanse Rijk, en op 22 september 1908 werd het een volledig onafhankelijk koninkrijk. Het won en verloor gebied gedurende de Balkanoorlogen en de Eerste Wereldoorlog. Na de Tweede Wereldoorlog kwam Bulgarije in de invloedssfeer van de Sovjet-Unie en werd een communistische volksrepubliek. In 1990 eindigde de communistische overheersing en werd Bulgarije een meerpartijenstaat.

Geografie

Sneeuw in de Balkan.jpg en Bulgarije in de sneeuw]] Centraal Bulgarije wordt van oost naar west overgestoken door waaiers van het Balkangebergte. Een vruchtbaar plateau ligt in het noorden van de Balkan aan de rivier de Donau. Deze rivier vormt het grootste deel van de noordelijke grens. In het zuiden liggen de Rodopen. Verder is er het Rilagebergte, waar het hoogste punt van Bulgarije (en het Balkanschiereiland) ligt, de berg Moesala (2925 m), en het Piringebergte met de hoogste berg Vichren (2920 m). Ten zuiden van de Balkan en ten noorden van Rodopen is het land vlak. Dit gebied wordt Thracië genoemd, naar de volkeren uit de oudheid die er woonden, de Thraciërs. De Donau, Iskur, Maritsa en Stroema zijn de belangrijkste rivieren.

Kerngegevens

kustlijn: 378 km (aan de Zwarte Zee)
buurlanden: Roemenië 608km, Servië 318 km, Macedonië 148 km, Griekenland 494 km, Turkije 240 km.
hoogste punt: Moesala (2925 meter)
rivieren: Donau (grens met Roemenië), Stroema, Maritsa
inwoneraantal: 7,5 miljoen (2003) (67,6 per km²)
bevolkingsgroepen: Bulgaren 83.9%, Turken 9.4%, Roma 4.7%, Russen 0.2%, Armeniërs 0.1%, Macedoniërs 0.05%
talen: Bulgaars (officiële taal), Turks, Romani
schrift: Cyrillisch alfabet
religie: Oosters Orthodox 84%, Islam 13%, Rooms Katholicisme 2%, Jodendom 1%, overige 1%

Steden

De hoofdstad is Sofia (София) met ca. 1,1 miljoen inwoners. Enkele andere grote steden zijn Plovdiv (Пловдив) (360.000), Varna (Варна) (350.000) Boergas (Бургас) (193.000), Roese (Русе) (162.000). Verder zijn ook Asenovgrad, Chaskovo, Kurdzjali, Nessebar, Obzor, Pazardzjik (stad), Perushtitsa, Pleven, Vidin nog vermeldenswaard.

Bestuurlijke indeling

Sinds 1999 bestaat Bulgarije uit 28 oblasten, nadat het was onderverdeeld in 9 grotere oblasten sinds 1987. Alle oblasten zijn vernoemd naar de regionale hoofdstad. De nationale hoofdstad, Sofia, vormt een eigen district.

Bevolking

Bulgaria-demography.png De bevolking bestaat voornamelijk uit Bulgaren. Er is een aanzienlijke minderheid van Turken en kleinere groepen zigeuners en Macedoniërs. Bulgarije, met zijn historische claims in Macedonië, weigert de Macedoniërs te erkennen als een aparte bevolkingsgroep, evenmin als het erg aan het Bulgaars verwante Macedonisch. Het grootste deel van de bevolking behoort tot de Bulgaarse Orthodoxe Kerk. In 1953 werd het Bulgaarse patriarchaat, dat in 1946 was ontbonden, opnieuw ingesteld. Er is ook een aanzienlijkheid moslimminderheid.

De instellingen van hoger onderwijs zijn de universiteiten van Sofia, Plovdiv, Veliko Turnovo en Varna.

Politiek

In 2001 boekte de partij van Simeon Sakskoburggotski, die vóór de communistische tijd als Simeon II koning van Bulgarije was, een grote overwinning bij de parlementsverkiezingen. (Zijn naam is een verbulgaarsing van Saksen-Coburg-Gotha). Samen met de partij van de Turkse minderheid vormde hij een regering. Met voortvarendheid werd een 800-dagen plan voor economische wederopbouw aangepakt, maar dit had niet het beoogde resultaat, en het volgende jaar won ex-communist Georgi Parvanov de presidentsverkiezingen van de door Sakskoburggotski gesteunde zittende president Petar Stojanov.

Bulgarije werd op 29 maart 2004 officieel lid van de NAVO en ambieert lidmaatschap van de Europese Unie, doch deelname aan de uitbreiding van de EU in 2004 werd Bulgarije geweigerd. Voorlopig is nu 1 januari 2007 als streefdatum voor de Bulgaarse toetreding vastgesteld. Het associatieverdrag werd op 25 april 2005 ondertekend.

Bij de parlementsverkiezingen van juni 2005 werd de partij van Simeon Sakskoburggotski opnieuw gestraft voor de niet waargemaakte beloften. De economie was weliswaar gegroeid maar de burger had er bitter weinig van gewerkt. De BSP, de Bulgaarse socialistische partij die voort is gekomen uit de oude communistische partij, had de verkiezingen gewonnen. Deze overwinning was echter niet groot genoeg om alleen verder te regeren. Voor het eerst sinds de democratische omwenteling was er een grote coalitie ontstaan tussen de NDSV van Simeon, de BSP van Sergej Stanisjev en de DPS, een kleine liberale partij gedomineerd door de Turkse minderheid. De coalitie staat nu voor de uitdaging om het land op tijd, dat wil zeggen in 2007, volwaardig lid te maken van de EU.

Eénkamerparlement, 240 leden, elke 4 jaar gekozen
Staatshoofd: president, elke 5 jaar direct gekozen
President: Georgi Parvanov (sinds januari 2002)
Premier: Sergej Stanisjev (sinds augustus 2005)

Economie

Bulgaria sozopol black-sea-houses.jpg Tot 1989 had Bulgarije een economie in de sovjetstijl waarin bijna alle landbouw en industriële ondernemingen door de staat beheerd werden. Een stagnerende economie, tekort aan voedsel, energie, en consumptiegoederen, een enorme buitenlandse schuld, en verouderde en inefficiënte industriële complexen spoorden pogingen aan tot marktgerichte hervorming in de jaren '90. De economie van Bulgarije zakte sterk in na 1989 door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. De levensstandaard zakte 40%.

Traditioneel is Bulgarije een landbouwland. Sinds de Tweede Wereldoorlog is het land echter aan aanzienlijk geïndustrialiseerd. De belangrijke industrieën zijn de machinebouw, metaalbewerking, voedselverwerking, techniek en de productie van chemische producten, textiel en elektronica. De belangrijkste mineralen van Bulgarije zijn bauxiet, koper, lood, zink, steenkool, bruinkool, ijzererts, olie en aardgas. De landbouw vertegenwoordigt meer dan 20% van het bruto nationaal product en stelt hetzelfde percentage van het aantal arbeidskrachten tewerk. De belangrijkste gewassen zijn tarwe, oliezaad, graan, gerst, groenten en tabak. Druiven en ander fruit, evenals rozen, worden ook gekweekt, en de productie van wijn en brandewijn is belangrijk voor de economie. Meer dan 80% van de handel van Bulgarije vindt plaats met de vroegere landen van de Sovjet-Unie.

Munteenheid: Lev (Лев), koers 1 Lv. (Лв.) = € 0,52 (De Lev is gekoppeld aan de Euro, en was daarvoor 1:1 uitwisselbaar tegen de D-mark, vandaar dezelfde wisselkoers)
BNP (2000): 12,4 miljard US$ (1520$ per inwoner)
Inflatie: 4,8% (2001)
Werkloosheid: 13,5% (2002)
Landbouwproducten: granen, maïs, wijn, aardappelen, tabak
Industrie: voedingsmiddelen, metaalbewerking, chemische industrie, machines
Grondstoffen: aardolie, steenkool, ijzer, koper, mangaan, lood, zink
Export: 4,825 miljard US$ (2001)
Exportproducten: halffabrikaten, machines, industrieproducten
Exportlanden: Italië (14%), Duitsland (10%), Griekenland (9%)
Import: 6 miljard US$ (2001)
Importproducten: brandstof, halffabrikaten, machines
Importlanden: Rusland (20%), Duitsland (15%), Italië 8%

Zie ook: Todor Zjivkov, Georgi Dimitrov, Vassil Kolarov, Petar Mladenov, Alexander van Bulgarije, Ferdinand van Bulgarije, Boris III van Bulgarije, Simeon II van Bulgarije en Vulko Tsjervenkov

Cultuur

De Bulgaarse muziek is onder liefhebbers van wereldmuziek of volksmuziek zeer geliefd vanwege het voorkomen van zeer onregelmatige maatsoorten. De Bulgaarse muziek heeft al heel veel moderne muziekstijlen beïnvloed.

Openbaar vervoer

Bus (avtobus)
- Lokaal: Het busvervoer is in onafhankelijke stadsmaatschappijen ingedeeld; een kaartje van de ene stad is elders niet geldig.
- In Sofia koopt een toerist best de kaartjes per 5 aan een stand bij de bushalte. Hier meer info. De minibus (marsjroetno taxi) is iets duurder en rijdt ook een vaste route, maar het is mogelijk op ieder punt van de route in of uit te stappen.
- Interlokaal: reserveren voor bijv. de volgende dag is aanbevolen.
De taxi is het duurste vervoermiddel, maar dan nog zijn het heel zachte prijzen.
De trein is erg goedkoop, maar erg traag en er rijden niet veel treinen.

externe links

NGruev.kaolin.mine.bulgaria.jpg

NAVO-lid | Land | Bulgarije

Gourt Home::Gourt :: Bulgarije