Bremen (land)

De Vrije Hanzestad Bremen is met 404 km² de kleinste deelstaat van Duitsland. De staat ligt aan de Wezer en omvat de 60 km van elkaar verwijderde steden Bremen en Bremerhaven als enclaves in Nedersaksen.

Geschiedenis

Het gebied van het huidige Bremen is door Hollandse kolonisten in de 12e eeuw in cultuur gebracht. De stad was in de Middeleeuwen een hanzestad en het gebied later een geestelijk vorstendom dat grote delen van het gebied tussen de Wezer en de Elbe omvatte. Het vorstendom kwam bij de Vrede van Münster in 1648 bij Zweden en ging later op in het Koninkrijk Hannover. De stad wist zich als vrije Rijksstad te handhaven. Vanwege de verzanding van de Wezer werd het nodig nieuwe havens aan te leggen. Dit resulteerde in de steden Vegesack (tegenwoordig deel van de stad Bremen) en Bremerhaven.

Karte-Bremen.png Het Congres van Wenen erkende Bremen in 1815 als onafhankelijke staat. Het trad in datzelfde jaar toe tot de Duitse Bond, in 1867 tot de Noord-Duitse Bond en werd in 1871 deel van het Duitse Keizerrijk. Na de Tweede Wereldoorlog werd Bremen haven van de Amerikaanse strijdkrachten en vormde als zodanig een Amerikaanse enclave in de Britse bezettingszone, waardoor het zijn status van zelfstandig bondsland kon behouden.

Bestuurlijke indeling

De Vrije Hanzestad Bremen is onderverdeeld in twee stadsdistricten (kreisfreie Städte):

Bürgerschaft

De wetgevende macht wordt in Bremen uitgeoefend door de Bürgerschaft, die met de deelstaatparlementen van de andere Duitse Länder te vergelijken is.

De leden van de Bürgerschaft worden alle vier jaar in algemene, directe, vrije en geheime verkiezingen in de kiesdistricten Bremen en Bremerhaven verkozen (GG. art. 75). Om verkozen te kunnen worden moet men de Duitse nationaliteit hebben, 18 jaar oud zijn, en sinds 3 maanden in Bremen wonen. De grondwet de voorziet ook mogelijkheid tot het houden van volksstemmingen.

Actueel bestaat de Bürgerschaft uit 83 afgevaardigden: 67 uit het kiesdistrict Bremen en 16 uit Bremerhaven.

Principieel zetelen de 67 leden van het Breemse stadsparlement eveneens in de Bürgerschaft. Sinds de invoering van het active en passieve stemrecht op gemeentelijk niveau voor alle burgers van de Europese unie is het echter mogelijk dat een niet-Duitser lid is van de stadsraad (zoals in de legislatuurperiode 2003-2007). In dat geval wordt zijn plaats in de Bürgerschaft ingenomen door een opvolger van Duitse nationaliteit.

Bij de verkiezingen geldt een 5% clausule, die afzonderlijk voor de kiesdistricten Bremen en Bremerhaven toegepast wordt. Haalt een partij in een van de districten 5%, dan wordt zij voor beide districten in het parlement opgenomen.

Actuele samenstelling

Verkiezingen van 25 mei 2003:

- style="background-color: silver; border-bottom: thick solid blue" cellpadding="3"	Partij	%	Zetels	-	SPD	42,3	40	-	CDU	29,7	29	-	Bündnis 90/Die Grünen	12,8	12	-	Partei Rechtsstaatlicher Offensive	4,4		-	FDP	4,2	1	-	DVU	2,3	1	-	PDS	1,7		-	Overige	2,4

Regering

Het land Bremen wordt geregeerd door een Senaat, die met de deelstaatregeringen van de andere Duitse deelstaten te vergelijken is. De leden van de senaat, senatoren, worden door de Bürgerschaft met gewone meerderheid van de stemmen voor de duur van de legislatuurperiode verkozen. Eerst wordt de senaatspresident in een afzonderlijke stemgang verkozen.

Naast de zo verkozen senatoren kunnen ook nog een aantal staatsraden lid zijn van de senaat. Zij worden op voorstel van de senatoren verkozen, en hun aantal mag niet groter zijn dan één derde van het aantal senatoren (GG. art. 108)

De Breemse senaat is, meer dan de andere deelstaatregeringen een staatsorgaan dat collegiaal werkt, wat door het feit dat de senaatspresident geen 'Richtlinienkompetenz' heeft sterk tot uitdrukking komt.

De leden van de senaat mogen niet gelijktijdig lid van de Bürgerschaft zijn (GG. art. 109).

Actuele regering

De actuele regering in Bremen bestaat sinds 2003 uit een SPD-CDU coalitie. Tot november 2005 werd zij geleid door de SPD-er Henning Scherf.

De sociaal-democraat Jens Böhrnsen is sinds 8 november 2005 de regeringschef van het land Bremen. De bürgerschaft verkoos de toen 56-jarige als opvolger van Henning Scherf (eveneens SPD), die einde september 2005, na tien jarige ambtstijd, verrassend zijn ontslag genomen had. Böhrnsen is de zevende regierungschef van Bremen sinds de Tweede Wereldoorlog. Net als zijn voorganger Scherf neemt hij ook de ambten van senator voor justitie, kerkelijke aangelegenheden en gegevensbescherming op.

Verkiezing van Böhrnsen

Böhrnsen werd met 62 stemmen tegen 19 verkozen. Er waren geen onthoudingen. Daar de regerende SPD-CDU coalitie over 69 van de 83 zetels in het deelstaatsparlement, de zogenaamde 'Bürgerschaft', beschikt, en 2 CDU-coalitieleden wegens ziekte bij de stemming moeten minstens 5 vertgenwoordigers van de meerderheid tegen de nieuwe chef gestemd hebben. Voorafgaand aan de stemming in de senaat had Böhrnsen zich in een referendum onder de SPD-leden met 72 tegen 27 procent der stemmen tegen de senator voor opleiding Willi Lemke als opvolger voor Scherf doorgezet.

Bij het begin van de zitting las bürgerschaftspresident Christian Weber een brief van Scherf voor. Daarin deelde deze zijn terugtreden als president en lid van de senaat, en zijn ontslag als lid van de Bürgerschaft mee.