Bijbel (christendom)

De Bijbel is het heilige boek van de christenen. Het woord 'bijbel' stamt van het Griekse woord βιβλια biblia (boeken), wat een meervoud is van βιβλιον biblion (wat oorspronkelijk papyrusje betekent en later werd gebruikt als aanduiding van papier, geschrift, boek(rol)). Dit woord is op zijn beurt te herleiden tot de Fenicische havenstad Byblos.

De Bijbel bevat twee verschillende verzamelingen boeken:

Het Oude Testament, ook wel de Hebreeuwse Bijbel genoemd. Deze werd geschreven over een periode van vele eeuwen, voor het grootste deel in het Hebreeuws met een paar passages in het Aramees.
Het Nieuwe Testament, geschreven gedurende de eerste en tweede eeuw na Christus, in alledaags Grieks (koinè-Grieks).

KellsFol034rChiRhoMonogram.jpg, 800.]]

Invloed van de Bijbel

Vanwege de christelijke dominantie van Europa vanaf de late Romeinse tijd tot aan de Verlichting heeft de christelijke Bijbel niet alleen de godsdienst, maar ook de taal, de wetgeving alsmede de kunst en de filosofie beïnvloed van de Westerse beschaving.

Met de Verlichting en de wetenschappelijke revolutie in Europa en de Verenigde Staten ontstond bij veel mensen twijfel aan de goddelijke oorsprong van de Bijbel.

Sommige wetenschappers, waaronder archeologen, nemen de Bijbel als uitgangspunt. De meeste wetenschappers zien de Bijbel als een cultureel, literair en religieus document.

Thematiek

In grote lijnen gaat de Bijbel over het handelen van God in de wereld, vanaf de Schepping van de wereld tot aan het einde der tijden, de relatie tussen God en de mens, zonde en gerechtigheid, oordeel en genade.

Hoewel de Bijbel bestaat uit een grote verzameling losse geschriften van diverse auteurs, wordt de Bijbel als geheel door veel christenen beschouwd als de door God geopenbaarde waarheid, oftewel het "Woord van God". De kerken in het christendom hanteren zonder uitzondering deze zienswijze. Los daarvan staat de vraag in welke mate de Bijbel letterlijk gelezen moet worden. Binnen de Rooms-Katholieke Kerk bestaat van oudsher naast de Bijbel ook de Traditie, die het Woord van God duidt. Al in de oudheid werden Bijbelteksten daarom ook allegorisch geduid (Augustinus waarschuwde bijvoorbeeld het scheppingsverhaal letterlijk te nemen). Binnen het protestantisme werd daarentegen het sola scriptura-principe (wat betekent dat alleen de Bijbel gezag en aurotiteit heeft) ontwikkeld, waardoor er geen legitieme interpreterende instantie voor de Bijbel meer kon bestaan, maar de legitimiteit in de Bijbel zelf werd gelegd. Orthodoxe protestanten neigen naar een letterlijke tekstgetrouwe lezing, terwijl vrijzinnige protestanten de Bijbel juist allegorisch interpreteren.

Onderzoek

Het ontstaan en de tekst van de Bijbel zijn voorwerp van onderzoek. De schriftkritiek onderzoekt de herkomst van de Bijbel als historisch geschrift en de bronnen die daarbij zijn gebruikt. De tekstkritiek stelt dat de oorspronkelijke handschriften van de Bijbel zijn verloren gegaan. Er is dus geen oorspronkelijke brief van Paulus beschikbaar. Wel zijn er allerlei handschriften uit later tijden. De tekstkritiek onderzoekt al deze handschriften en tracht de meest waarschijnlijke oorspronkelijke tekst op het spoor te komen.

Boeken

De Bijbel bestaat uit een reeks aparte boeken en geschriften van verschillende lengte en stijl, die over een periode van duizenden jaren zijn geschreven door een groot aantal verschillende auteurs.

Het Oude Testament

Het Oude Testament is het eerste gedeelte van de Bijbel. De boeken van het Oude Testament in een verschillende volgorde en zonder de deutero-canonieke en apocriefe boeken vormen het fundament van het jodendom, waarin het Tenach wordt genoemd. De oorspronkelijke taal van het Oude Testament is Hebreeuws, en fragmentarisch ook het Aramees, vandaar dat het ook wel de 'Hebreeuwse Bijbel' wordt genoemd. Ook de naam Hebreeuwse Geschriften wordt wel gebruikt. Het is de traditie om het Oude Testament in vijf secties op te delen: de Wet, de Geschiedenis van het volk Israël, Wijsheid en Poëzie, de Grote Profeten en de Kleine Profeten. De Katholieke Kerk rekent een aantal deutero-canonieke boeken tevens tot de canon van het Oude Testament.

Wet

De Wet of Pentateuch wordt ook wel de vijf boeken van Mozes genoemd (in het jodendom Thora). De Pentateuch is gegroepeerd rondom de Tien Geboden in Exodus 20, en bevat uitwerkingen van de tien leefregels. Deze leefregels zijn verbonden aan het verhalen over het begin van het joodse volk, en hun uittocht uit Egypte naar het "beloofde land". Omdat vroeger werd (en door sommigen nog steeds wordt) aangenomen dat Mozes de schrijver is van de Thora, wordt de Thora ook wel de boeken van Mozes genoemd. De boeken zijn: Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium.

Geschiedenis

Geschiedenis omvat de boeken Jozua, Richteren, Ruth, I Samuël, II Samuël, I Koningen, II Koningen, I Kronieken, II Kronieken, Ezra, Nehemia, Esther. Deze bevatten de geschiedenis van het volk Israël.

Poëzie en wijsheid

Omvat de boeken Job, Psalmen, Spreuken, Prediker en Hooglied. Deze bevatten gedichten, spreuken en andere handelingen, bijvoorbeeld, een liedverzameling in het boek Psalmen en wijsheidsliteratuur zoals het boek Prediker.

Grote profeten

De boeken Jesaja, Jeremia, Klaagliederen, Ezechiël en Daniël. Deze, alsook de kleine profeten, bevatten de verhalen van de joodse profeten en hun pogingen het volk (en de koning) op het rechte pad te houden in de naleving van de leefregels uit de Thora. Feitelijk hoort Klaagliederen bij de poëtische boeken (hier direct boven), maar is in de christelijke Bijbel direct achter het boek van de profeet Jeremia geplaatst, die ook gezien wordt als de schrijver van dit boek.

Het Nieuwe Testament

Naast het Oude Testament bevat de Bijbel van de christenen ook het Nieuwe Testament. Het Nieuwe Testament is in het (koinè) Grieks geschreven.

Evangeliën

Vier Evangeliën, waarin de geboorte, het doen en laten, de dood en de opstanding van Jezus Christus zijn beschreven: Evangelie van Mattheüs, Evangelie van Marcus, Evangelie van Lucas en Evangelie van Johannes. De eerste drie evangeliën vertonen veel overeenkomsten en worden daarom ook wel de Synoptische Evangeliën genoemd (synopsis betekent samen bekeken; als je ze naast elkaar legt vallen de overeenkomsten in thema, indeling of woordgebruik op). Het vierde evangelie, dat van Johannes, heeft een heel eigen karakter, vermoedelijk omdat het pas tientallen jaren later geschreven is.

Geschiedenis van de eerste christenen

Bevat de Handelingen van de Apostelen

De brieven van de Apostelen

Hierin opgenomen de brief van Paulus aan de Romeinen, 1 Korintiërs, 2 Korintiërs, brief van Paulus aan de Galaten, Efeziërs, Filippenzen, Kolossenzen, 1 Tessalonicenzen, 2 Tessalonicenzen, 1 Timoteüs, 2 Timoteüs, Titus, De Filemon, Hebreeën, Jakobus, 1 Petrus, 2 Petrus, 1 Johannes, 2 Johannes, 3 Johannes en Judas.

Openbaring

Openbaring.

Apocriefen van het Nieuwe Testament

Deze apocriefe boeken zijn niet in het Nieuwe Testament opgenomen. Hun gezag wordt door de kerken niet erkend. Hun bestaan was altijd bekend (zoals het Epistel van Barnabas, is bekend door tekstvondsten zoals die bij Nag Hammadi, of anders zijn ze te reconstrueren uit verwijzingen die vroege kerkvaders geven. De Apocriefen bij het Nieuwe Testament zijn: Handelingen van Petrus, Handelingen van Paulus, Handelingen van Johannes, Handelingen van Thomas, Handelingen van Andreas, Evangelie van Thomas, Evangelie van de Hebreeën, Evangelie van de Ebionieten, Evangelie van de Nazareners, Evangelie van de Egyptenaren, Evangelie van de Naäsenen, Evangelie van Petrus, Openbaring van Petrus, Verkondiging van Petrus, Evangelie van Maria Magdalena, Epistel van Barnabas en het Evangelie naar Judas.

Bijbelvertalingen

Statenbijbel.jpg Het Oude Testament is oorspronkelijk geschreven in het Hebreeuws en een gedeelte in het Aramees (Daniël 2:4b-7:28, Ezra 4:8-6:18 en 7:11-26 en een paar woorden in Genesis 31:47 en Jeremia 10:11), het Nieuwe Testament in het Grieks, met uitzondering van Mattheüs. Een belangrijke vertaling van het Oude Testament naar het Grieks was de Septuaginta vervaardigd in de 3e eeuw v. Chr. in de bibliotheek van Alexandrië. Kerkvader Hiëronymus vertaalde de teksten rond 400 n. Chr. in het Latijn; deze Vulgata was gedurende de Middeleeuwen toonaangevend. In de late Middeleeuwen verschenen diverse vertalingen in het Diets (bijv. de Deux-Aes Bijbel), een voorloper van het Nederlands; dit waren echter allemaal vertalingen van vertalingen, en vaak slechts van een enkel deel. De eerste Nederlandstalige Bijbel die wel rechtstreeks uit de Hebreeuwse en Griekse grondteksten werd vertaald, verscheen in 1637. Tot deze Bijbel was opdracht gegeven door de Staten-Generaal; vandaar de gangbare benaming Statenvertaling. In hedendaagse taal zijn geschreven de NBG-Bijbelvertaling (1951), de Rooms-Katholieke Willibrordvertaling (1975, herzien in 1995), de Groot Nieuws Bijbel (1983, herziene uitgave 1996). Op 27 oktober 2004 is de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) uitgekomen. Deze vertaling is een hedendaagse vertaling uit de grondtekst. Ook wordt er gewerkt aan de Herziene Statenvertaling.

In 1988 verscheen, als uitgave van de International Bible Society, Het Boek. In 1994 kwam deze uitgave in een paralleleditie met de Statenvertaling op de markt. De auteurs van Het Boek merken op dat het hier gaat om een eigentijdse verwoording van de Bijbel volgens het principe van de Living Bible. Het Boek kiest als uitgangspunt dat het een betrouwbaar verslag wil zijn van wat God tot de mensen wil zeggen. Het Boek geeft de inhoud van de Bijbel weer, compleet met tabellen, een overzicht van de belangrijkste inhoud en een toelichting op belangrijke begrippen zoals: leven, ontmoediging, ongeduld, onzekerheid, belediging, lijden en dood, huwelijk, relaties, liefde, gebed, Jezus Christus kennen, enzovoort. Ook zijn voetnoten en toelichtingen op de verschillende bijbelboeken opgenomen.

Zie ook

Bijbelse personen

Aäron – Abel – Abraham – Absalom – Achaz – Adam – Amos – Ananias – Barabbas – Barnabas – Batseba – Benjamin – Bileam – Cham – Dan – Daniël – David – Eli – Elia – Elisa – Esau – Eva – Ezechiël – Filippus – Gideon – Goliath – Hagar – Haman – Henoch – Herodes – Hizkia – Ismaël – Izäak – Izebel – Jacob – Jacobus – Jafeth – Jeremia – Jesaja – Jezus – Job – Johannes de Doper – Johannes (evangelist) – Jonatan – Jozef (aartsvader) – Jozef (Jezus' pleegvader) – Jozua – Juda – Judas (Iskariot) – Kaïn – Kaleb – Lea – Levi – Lot – Lucas – Maleachi – Manasse – Marcus – Maria – Maria Magdalena – Matteüs – Metusalem – Micha – Mirjam – Mozes – Nebukadnezar – Noach – Paulus – Petrus – Phoebe – Pontius Pilatus – Rachab – Rachel – Salomo – Samuel – Sara – Saul – Sedekia – Sem – Seth – Simeon – Simson – Thomas – Timoteüs – Zacharia – Zacheüs

Externe links

Volledige bijbeltekst online in diverse vertalingen

De bijbel in zes verschillende vertalingen: Statenvertaling, Statenvertaling 1977, Nederlands bijbelgenootschap 1951, Willibrordvertaling 1995, Groot Nieuws bijbel 1996 en Nieuwe bijbelvertaling 2004
De nieuwe bijbelvertaling; NBV
De bijbel on-line in het Nederlands (Willibrord vertaling, 1995)
De bijbel on-line in het Latijn (Nova Vulgata)
webbijbel.nl - 35 bijbel vertalingen online
Uitgebreide site met links naar allerlei online bijbels.
Online Het Boek vertaling
Een freeware bijbelstudieprogramma met vele vertalingen, waaronder de Statenvertaling
audio versie (100 uur, gratis, het resultaat van een 4 etmalen durende non-stop voorleesmarathon in oktober 2004, door 500 vrijwilligers) van de laatste (2004) Nieuwe Bijbelvertaling (NBV):
- http://www.voorleesbijbel.nl/ - online beluisteren, met de tekst op het scherm erbij
- DownloadBijbel.nl geheel of gedeeltelijk als mp3 downloaden (1435 fragmenten), zonder visuele tekst

Achtergrondinfo over de Bijbel

Uitgebreide site met heel veel info over de inhoud van de Bijbel en achtergrondinfo
bijbelteksten (Statenvertaling, Luthers en Leidsch) met zoekmogelijkheden
De Bijbel in Statenvertaling met kanttekeningen, apocriefen, kunstwerken, zoekfunctie
De Bijbel in Statenvertaling (pdf)
http://www.tarifit.info De Bijbel in het Tarifit (Rifberber)
http://www.katholieknederland.nl
http://www.kerknet.be
http://www.bijbelsmuseum.nl/ Bijbels Museum in Amsterdam
http://www.studiebijbel.nl met veel achtergrondartikelen bij bijbelboeken

Bijbel | Boek

Bijbel

Gourt Home::Gourt :: Bijbel (christendom)