Het autonome zenuwstelsel of ook wel vegetatief of visceraal zenuwstelsel reguleert een groot aantal onbewust plaatsvindende functies.

Bij gewervelde dieren is naast het autonome het zogenaamde animale zenuwstelsel ontstaan.

Het autonome zenuwstelsel regelt vooral de werking van inwendige organen. Het regelt onder andere de ademhaling, de spijsvertering en het verwijden en vernauwen van bloedvaten en het beïnvloedt ook de hartslag.

Het autonome zenuwstelsel wordt onderverdeeld in een orthosympatisch en een parasympatisch deel. Het orthosympatisch zenuwstelsel bevordert een toestand van het lichaam waarin activiteiten zoals lichamelijke inspanning mogelijk zijn. Het parasympatisch zenuwstelsel zorgt voor een toestand van rust in het lichaam, waarbij omstandigheden gecreëerd worden die opbouw van weefsel en herstelmechanismen van het lichaam bevorderen.

Zenuwstelsel

جهاز عصبي تلقائي | Autonome nervesystem | Vegetatives Nervensystem | Autonomic nervous system | Sistema nervioso autónomo | سامانه عصبی خودگردان | Autonominen hermosto | Système nerveux autonome | מערכת העצבים האוטונומית | Dultaugakerfið | 自律神経系 | Вегетативен нервен систем | Det autonome nervesystem | Autonomiczny układ nerwowy | Sistema nervoso autônomo | Автономная нервная система | Аутономни нервни систем | Автономна нервова система