Gourt Home::Gourt :: Autismespectrum
Autismespectrum of autistisch spectrum is een term die wordt gebruikt voor de visie dat autistische stoornis en daaraan verwante aandoeningen een continuüm vormen, waarbij de symptomen als glijdende schaal kunnen worden beschreven. Dit wordt soms de educatieve definitie van autisme genoemd, omdat deze gegroeid is vanuit de visie om kinderen te groeperen die allen dezelfde aanpak nodig hebben.
Er worden in grote lijnen drie symptoomgroepen onderscheiden (sociale interactie, sociale communicatie en stereotiep gedrag), die per persoon in ernst kunnen verschillen. Tot de kern van het spectrum worden naast autistische stoornis doorgaans atypisch autisme en het syndroom van Asperger gerekend. Verder is er de restgroep PDD-NOS voor "niet anderszins omschreven" aandoeningen.
De naam autismespectrum wordt vaak als synoniem van de groep pervasieve ontwikkelingsstoornissen gebruikt, maar sommige wetenschappers (doorgaans met biologische of neurologische achtergrond) wijzen op de etiologische verschillen tussen autistische stoornissen en met name het syndroom van Rett en desintegratiestoornis van de kinderleeftijd, waardoor de benadering als spectrum voor hen niet zinvol is.
Kwantitatieve benadering
Er zijn verschillende methoden om tot een kwantitatieve benadering van het spectrum te komen in plaats van de klassieke klinische of categoriserende benadering. Voorbeelden zijn het Autism Diagnostic Interview (ADI-R) en de Childhood Autism Rating Scale (CARS). Onder leiding van Simon Baron-Cohen werd aan de universiteit van Cambridge het zogenaamde autismespectrumquotiënt ontwikkeld. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie heeft het Protocol autisme en aan autisme verwante contactstoornissen laten opstellen (Berckelaer-Onnes en Van der Gaag). Hierbij wordt gelet op
- de ernst van de stoornis (van diepgestoord door factoren binnen zichzelf tot mensen die het meest gelijken op de harmonische normale mensen en door omgevingsfactoren angstig en chaotisch worden)
- de sociale gerichtheid en betrokkenheid op de ander (van ‘aloof’ of afgesloten van alles, via ‘passive’ of ‘mensen die altijd een stapje trager zijn en gedrag kopiëren’ tot ‘active but odd’ die de spelregels denken te kennen en erin vliegen met alle gevolgen vandien) (Lorna Wing)
Andere aandoeningen
McDD
Er is momenteel voldoende grond om McDD in te delen als subtype in de groep PDD-NOS. Het verloop is in vergelijking met spectrumaandoeningen echter dermate anders, dat de classificatie van de aandoening mogelijk aangepast of herzien wordt. Hiervoor is nog veel onderzoek nodig.Schizoïde persoonlijkheidsstoornis
Op basis van bepaalde overeenkomsten in gedrag wordt schizoïde persoonlijkheidsstoornis soms tot het autismespectrum gerekend. Lorna Wing beschouwde mensen met Asperger als schizoïde persoonlijkheden, maar zag er geen voordeel in om een dergelijke classificatie te hanteren. (De terminologie is in dit geval verwarrend: de term schizoïde werd destijds gekozen om het verband met schizofrenie aan te geven, terwijl tussen autistimespectrumstoornissen en schizofrenie geen direct verband is aangetoond.)ADHD
Ook ADHD wordt soms tot het spectrum gerekend, hoewel het handboek DSM-IV stelt dat in principe geen ADHD wordt gediagnosticeerd als de symptomen aan een pervasieve ontwikkelingsstoornis zijn toe te schrijven.Hyperactieve stoornis met zwakzinnigheid
De ICD-10 vermeldt bij de pervasieve ontwikkelingsstoornissen hyperactieve stoornis samengaand met zwakzinnigheid en stereotypieën. Het handboek stelt echter dat de nosologische validiteit hiervan niet vaststaat.Ontwijkende persoonlijkheidsstoornis
Door sommige gdragswetenschappers wordt ontwijkende persoonlijkheidsstoornis ook wel als licht autistisch gedrag gezien vanwege de geremdheid en teruggetrokkenheid. Dit is echter geen algemene visie, omdat de oorzaak van het gedrag meer in angst dan in onvermogen is gelegen.Diversiteit
Niet alle autistische kenmerken komen dus bij iedereen evenveel voor. De diversiteit binnen het autismespectrum is erg verwarrend en fascinerend tegelijk. Het is voor een hoogbegaafde autistische persoon met het Syndroom van Asperger of iemand met PDD-NOS soms shockerend te weten dat hij hetzelfde etiket krijgt als iemand met een klassiek Autistische Stoornis met een matige of ernstige mentale handicap. Beiden staan aan de uiteinden van het autismespectrum en zijn onvergelijkbaar anders. Het maakt er de verwerking niet eenvoudiger op. Sommige autisten zijn extreem goed in rekenen of in feiten onthouden. Wanneer de overige autistische kenmerken een ernstig karakter hebben, wordt zo iemand soms met een wat ongelukkige Franse term aangeduid als idiot savant. Ook bij het mildere Aspergersyndroom is dit verschijnsel bekend. Asperger noemde zijn onderzoeksgroep bestaande uit jongens "kleine professoren", waarmee hij bedoelde dat bepaalde vaardigheden sterk ontwikkeld waren, bijvoorbeeld ruimtelijk inzicht. Overige delen bleken minder goed ontwikkeld dan gemiddeld.
Interessant is dat de rechterhersenhelft, waarmee muziek, wiskunde, creativiteit enz. worden verwerkt en gevormd, bij autisten meer ontwikkeld is dan gemiddeld. De linker hemisfeer is echter minder sterk ontwikkeld. Dit hangt mogelijk samen met een gebrekkiger taalbegrip, maar juist met meer gevoel voor bijvoorbeeld muziek. Dit is dan ook vaak goed te gebruiken als communicatiemiddel (muziektherapie).
Externe link
"Autismespectrum"