De Archosauria waren de 'heersende reptielen' die een groot deel van het Mesozoïcum (Trias, Jura, Krijt) beheerst hebben. Zij behoorden tot de groep van de Archosauriformes, een onderverdeling van de Archosauromorpha. De klade bestaat uit de laatste gemeenschappelijke voorouder van de vogels en de krokodillen en al zijn nakomelingen. Zij is nauw verwant aan Euparkeria.

Na de uitstervingsgolf aan het eind van het Perm waaieren de Archosauromorpha snel uit in een grote verscheidenheid van vormen. De vroege stamboom daarvan zal misschien wel nooit helemaal duidelijk worden, maar na enige tijd zijn er twee takken binnen de verdeling Archosauria:

• Crurotarsi
  • Phytosauridae
  • Ornithosuchidae
  • Prestosuchidae
  • Rauisuchidae
  • Stagonolepididae (Aetosauridae)
  • Poposauridae
  • Gracilisuchus
  • Crocodylomorpha (krokodillen)

• Ornithodira
  • Pterosauromorpha
    • Pterosauria (vliegende reptielen)
  • Dinosauromorpha
    • Marasuchus
    • Dinosauria (dinosauriërs, waaronder de vogels)
      • Aves (vogels)

Vroeger was het de gewoonte om basale Archosauria onder te brengen in de parafyletische groep Thecodontia (thecodonten). Tegenwoordig wordt het gebruik van dergelijke groepen vermeden en de naam is geheel in onbruik geraakt. Krokodillen staan van alle nog levende Archosauria in morfologie het dichtst bij de eerste voorouder van de groep. Daarom nam men wel aan dat ook die een aquatische levenswijze had. Modern onderzoek heeft dit weerlegd. De meeste (dinosauriër)paleontologen denken dat de vogels van de dinosauriërs afstammen, maar sommige (vogel-)paleontologen (bijvoorbeeld A. Feduccia) zijn het daar niet mee eens. Zij denken dat de vogels ouder zijn en van de vroege Archosauria afstammen, mogelijk uit de Crurotarsi (ten dele overeenkomend met de Pseudosuchia) tak. Zie oorsprong van de vogels voor een langere beschrijving van dit dispuut.

Een andere lastige vraag is of Pterosauria wel tot de Archosauria behoren. De eerste kladistische analyses leken dit aan te tonen, maar de laatste analyses leiden tot een verwerping van dit resultaat; vele gerenomeerde experts hebben de hypothese altijd afgewezen.

Reptiel

Arcosaure | Archosauria | Archosaur | Archosauria | شاه‌مولکان | Arkosauri | Archosauria | ארכוזאוריה | 主竜類 | 조룡류 | Gady naczelne | Archosauria | Härskarödlor