Het pancreas (Grieks kreas = vlees) of alvleesklier (buikspeekselklier) is een klierachtig orgaan dat zich retroperitoneaal in de buikholte, gedeeltelijk achter de maag en het bovenste deel van de dunne darm (duodenum), bevindt. De alvleesklier komt eveneens langs achter in contact met de linker nier en bijnier. Bij de volwassene is het pancreas 12 tot 15 cm. lang en weegt 70 tot 100 gram. Het bestaat voornamelijk uit een caput (hoofd), een corpus (lichaam) en een cauda (staart) en is een gemengde klier met externe en interne secretie.

De functie van dit orgaan is dus dubbel, namelijk:

• exocrien (extern): met vooral een productie en secretie van 1,5 à 3 liter spijsverteringsenzymen die via de ductus pancreaticus (Wirsungi) afvloeien naar het duodenum.
• endocrien (intern): met onder andere productie en afscheiding van insuline, glucagon en somatostatine die aan het bloed worden afgegeven.

Het ligt dan ook voor de hand dat (aanslepende) ontstekingsprocessen van het pancreas zich vooral op de gebieden zal laten gevoelen onder de vorm van spijsverteringsproblemen (malabsorptie, diarree) en insulinetekort (diabetes mellitus). Ongeveer 90 % van het exocriene pancreas moet vernietigd zijn vooraleer zich belangrijke funktiestoornissen voordoen. Pancreatitis is een niet bacteriële ontsteking door activering van vrijgekomen verteringsenzymen in het pancreas met zelfvertering tot gevolg.

Anatomie

---

• Ductus van Wirschprung
• Papil van Vater
• Aanhechting aan galwegen (ductus choledochus)
• Exocriene pancreas
• Endocriene pancreas (eilandjes van Langerhans)

Fysiologie

---

• Exocriene functie - spijsverteringsenzymen zoals amylase, lipase, trypsinogeen, peptidase, DNA-ase en RNA-ase.

Het pancreasvocht wordt naar het darmkanaal gebracht waar het zijn rol speelt in de voedselvertering.

• Endocriene functie - het produceren van de hormonen insuline en glucagon.

De hormonen worden via de bloedbaan naar de receptorcellen gebracht.

Afwijkingen en ziekten

---

• pancreatitis
• diabetes mellitus
• pancreaskopcarcinoom (alvleesklierkanker)

Externe links

---

• www.zelfhulp.be/zelfhulpgroepen/zelfhulpgroepen Zelfhulpgroep Chronische Pancreatitis in België (zoek op pancreas)
• www.alvleesforum.nl Site bedoeld voor lotgenoten om elkaar vragen voor te leggen en meningen en ervaringen uit te wisselen m.b.t. de alvleesklier.

Orgaan

janet

بنكرياس | Панкреас | Slinivka břišní (člověk) | Bugspytkirtlen | Pankreas | Pancreas | Pankreato | Páncreas | Pankrea | Haima | Pancréas | לבלב | Gušterača | Pancreas | 膵臓 | Kasa | Панкреас | Bukspyttkjertelen | Bukspyttkjertel | Trzustka | Pâncreas | Pancreas | Podžalúdková žľaza | Pankreasi | Гуштерача | Bukspottkörtel | Pankreas | Tụy | 胰脏