article

Van elk gen zijn twee of meer uitvoeringen mogelijk. Elke uitvoering wordt een allel genoemd. Het begrip gen is dus een overkoepeling van twee of meer alternatieven.

Neem bijvoorbeeld het gen dat te maken heeft met sikkelcelziekte. Daarvan zijn er dus ook twee uitvoeringen. Namelijk het allel "normaal" en het allel "sikkelcellen". Bij sikkelcelziekte zijn de rode bloedlichaampjes vervormd, waardoor het bloed onvoldoende zuurstof kan vervoeren. Bij diploïde organismen zijn altijd twee allelen van elk gen aanwezig. Eén is afkomstig van de vader, en de ander is afkomstig van de moeder. Heeft een individu twee keer het normale allel, dan is er niets aan de hand: de bloedlichaampjes zijn normaal. Heeft een individu twee keer het allel voor sikkelcelziekte, dan heeft dat individu misvormde rode bloedlichaampjes, en is niet levensvatbaar.
Maar het is ook mogelijk dat een individu een keer het normale allel heeft, en daarnaast het allel voor sikkelcelziekte. In dat geval heeft het individu licht misvormde rode bloedlichaampjes, en is wel levensvatbaar. Maar nu komt het: deze individuen zijn nauwelijks vatbaar voor malaria. De malariamuskiet kan kennelijk de misvormde bloedlichaampjes niet gebruiken.

Zoals reeds vermeld hebben sommige genen meer dan twee uitvoeringen: de zogenaamde multiple allelen. Een voorbeeld hiervan zijn de bloedgroepen. Het gen dat codeert voor de bloedgroep komt namelijk in drie vormen (lees allelen) voor : het allel voor bloedgroep A, allel voor bloedgroep B en het allel voor bloedgroep O. De bepaling van de bloedgroep zelf gebeurt dan door een samenspel van de aanwezigheid van de twee allelen. Allel voor bloedgroep A samen met het allel voor bloedgroep B geeft bloedgroep AB. Komt het allel voor O tweemaal voor hebben we bloedgroep O. Komt het allel O samen met een van O verschillend allel voor dan hebben we de bloedgroep van dit tweede allel. Allel voor O en het allel voor B geeft bvb. bloedgroep B. Komt het allel A of allel B tweemaal voor dan hebben we bloedgroep A, respectievelijk B.

Als een individu voor een bepaald gen twee gelijke allelen heeft, dan noemt men dit gen homozygoot, en als het twee verschillende allelen heeft, noemt men het gen heterozygoot. In het bovenstaande voorbeeld ziet men dat de heterozygote individuen meer overlevingskansen hebben dan de homozygote, omdat ze ongevoelig zijn voor malaria. Hierdoor zijn er veel heterozygote individuen in de populatie aanwezig.

genetica

Alela | Allel | Allele | Alelo | Alleeli | Allèle | Alelo | אלל | 対立遺伝子 | Allel | Alelo | Allel | Аллель | Allele

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Allel".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld