Bremen

Related Topics:
Bremen

Bremen is een Stadtstaat un dat lüttste Bundsland vun Düütschland mit 650.000 Inwahners (Lann) oder 550.000 Inwahners (Stadt). To't Lann warrd ok Bremerhoben tellt.

De Stadt weer al fröh in de Historie Leed vun de Hanse. Ok vandaag is Bremen en Hansestadt. Offiziell heet se Frie Hansestadt Bremen. Op Plattdüütsch nennt man se ook "Breem" oder "Bräm". In dat Jahr 2004 sünd de Roland un dat Rathuus in de UNESCO-List vun dat Weltkulturarv upnahmen wurrn.

Historie

Middelöller

Bremen Roland.jpg Grünnt wurrn is de Stadt in de Tiet vun Karl den Groten an dat Enn vun dat 8. Jahrhunnert. De eersten Hüser leegen up de Düün, wo hüdigendags de Dom, dat Rathuus un de Marktplatz up to finnen sünd. De Düün weer um un bi 10m höger, as de Werser, wenn se Hoochwater harr. Al in dat fröhe Medeloller seet en Bischop in Bremen. De eerste Bischopp weer Willehad ut Northumbria. He hett 789 den Bremer Dom inwieht. 848 hett Bischop Ansgar vun Hamborg dat Bisdom Bremen övernahmen. Hamborg weer 845 vun de Normannen afbrennt wurrn. Ansgar weer woll nich Arzbischop vun Hamborg-Bremen, man Arzbischop vun de Mission bi de Normannen. Rimbert is em upfolgt. He verstunn de Saak so, datt he nu Arzbischop vun Bremen weer. Dat geef aber noch een ganze Tiet lang Striet mit den Arzbischop vun Köln, de bit up düsse Daag de Baas vun de Bischöpp vun Bremen ween weer. Dat Arzbistum heet to de Tiet wieder Arzbistum vun Hamborg un Bremen. De beröhmtest Arzbischop weer Adalbert vun Bremen. Ünner sien Tied keem ok Adam vun Bremen na de Stadt un weer dor Domscholast un de Baas vun de Latinsche School. He hett dor 1076 sien beröhmte Historie vun dat Arzbistum Hamborg schreven, wo he sogor vun Winland schreew, wat hüüt Amerika is.

In dat Middelöller weer de Bischop de Boos vun de Stadt, man de Börgers un Kooplüe hefft jümmers versöcht, jem ehr Freeheit gegen den Bischop to gewinnen. As Teken vun de Freeheit hefft de Bremers 1404 den Roland upstellt. Dat is een Denkmol ut Steen un up sien Schild steiht to lesen: "Vrieheit do ik jo openbor, de Korl un männig Vorst vorwohr, desser Stede gegeben hat-des danket Got is mien Rat". Dormit wollen de Borger seggen, datt Karl de Grote de Stadt Bremen al as een free Stadt grünnt hett un dat de Bischop nich de Stadt ehr Herr weer. Histoorsch is dat verkehrt. In Würklichkeit weer de Bischop vun Karl insett, datt he de Stadt in den Kaiser sien Naamen regeeren scholl. So geef dat dör dat ganze Middelöller hen Striet mank den Rat vun de Stadt un den Bischop. Am Enn güng dat so ut, datt in de Stadt süms de Bischop nich regeeren dö, man bloß noch een Residenz harr. Dat weer dat Palatium, datt stünn dor, wo vundaage dat Nee Rathuus is. Regeeren dö de Bischop aber in dat Land vun dat Erzbisdom Bremen un in de Hüser vun de Domimmunität. Dat sünd de Hüser rund üm den Dom un den Domshoff ümto.

Reformationstiet

Bremen-rathaus.jpg In de Tiet vun de Reformation hett dat de eerste evangeelsche Predigt in de Stadt in dat Jahr 1522 geven. Heinrich vun Züthphen hett in een Kapell vun de Ansgarii-Kark predigt. Dor dä de Börgermeester Daniel von Büren de Ole achter steken. De Stadt is in dat Johr 1534 luthersch wurrn, man loterhen hett dat allerhand Striet geben. Bremen is denn 1562 nah de reformeerte Karken öbergohn. Bi düsse Saak hett de Borgermeester Daniel von Büren de Junge siene Hannen in't Speel harrt. In dat Johr 1582 hett de Rat vun de Stadt den Theologen Christoph Pezel ut Hessen beropen, datt he de reformeerte, tweete Reformation vöranbringen scholl. Up düsse Aart is Bremen een reformeerte Stadt wurrn, midden in luthersch Territorium. 1595 hett Pezel den "Consensus Bremensis" upschreben, dat is een reformeert Bekenntnisschrift.

Sweden

Carl Gustaf Wrangel (1613-1676).gif Nah den 30 jöhrigen Krieg hefft de Sweden dat Erzbisdom Bremen öbernahmen. Nu weer de sweedsche Gouverneur de Upfolger vun den Erzbischop. Em höörde nich bloß dat Land twuschen Elv un Werser to, man ok de Domimmunität. Dat weeren Hüser midden in de Stadt, dune bi´n Marktplatz. Wenn wi düsse Hüser al hefft, so säen de Sweden, denn so mütt wi ok den Rest vun de Stadt hebben. Se versöchen, de Stadt intonehmen, man hefft keen Glück harrt. Jem ehr Generool Wrangel möß up´n 15. November 1666 den Freden to Hobenhusen mit de Bremers sluten. So bleef Bremen bit noh de Franzosentiet free.

Dat 19. Jahrhunnert

Vun'n 18.Dezember 1810 bit to'n 26.Oktober 1813 harrn de Franzosen Bremen in'e Hannen. De Stadt weer een Deel vun dat franzöösche Kaiserriek. 1811 hefft de Franzosen een nee Departement inricht' mit Naam Departement des Bouches du Weser, dat heet up Platt Departements vun de Wesermünn. Dor höör een groten Deel vun Nordwestdüütschland to.

Nah dat Enn vun de Franzosentiet hett de berühmte Borgermeester Johann Smidt dat Leit vun de Stadt övernahmen. He hett ook dorför sorgt, datt 1827 denn Bremerhoben grünnt wurrn is. 1831 is in Bremen up'n Domshoff to'n lesten Mal een Minsch vun'n Scharprichter mit'n Swert de Kopp afneiht wurrn. Dat weer bi de berühmte Gesche Gottfried. De harr 15 Minschen mit Gift ümbröcht, dor mank ehr eegen Öllern, Kinner un Mannslüde. An de Steed, wo dat Schaffott stünn, is hüdigendags de Spucksteen in dat Plaster inlaten.

De grote Tiet vun Bremen weer eegentlich de Tiet an´t Enn vun dat 19. Johrhunnert, as de Stadt wassen dö, as dull. Kooplüe as H.H. Meier un annere bröchen de Weertschop vöran. Bremen wüss vun ca. 30.000 up ca. 200.000 Inwohners. De Habens in de Vörstadt wurrn boot un allens güng vöran.

Nah den Eersten Weltkrieg

Nah den Eersten Weltkrieg wurr dat minner mit Bremen siene Weertschopskraft un de Nazis hefft versöcht, dat Land Bremen uptolösen un mit Ollnborg tosomen to sluten. Se hefft sik dar vun versproken, dat dat „rode“ Bremen vun de Landkoort vun de Politik verswinnen dö. De Gauleiter seet in düsse Tiet worraftig in Ollnborg.

In de Nazitiet sund eenn poor Kuntreien to Bremen hento komen: De Dörper Hemeln, Mahndörp, Aumund, Blomendal un annere, de vördem Hannobersch un later preußisch weern, sünd siet den 1. November 1939 een Deel vun Bremen.

Tweede Weltkrieg

An'n 18.Mai 1940 hefft de Briten de eersten Bomben up Bremen afsmeten. Dat geef 16 Dode. Siet Januar 1941 geef dat gröttern Schaden. De Briten greepen bloß Nachts an, man Anfang 1943 keemen de Amerikaners dorto. Siet Oktober 1943 geef dat jümmers mehr swaare Angreep up Bremen. Bilüttjen full de Stadt in Schutt un Asch. De swaarste Angreep weer in de Nacht vun'n 18. to den 19. August 1944. 273 Bombers hefft dortiets den ganzen Bremer Westen in Dutt leggt. Dat geef 1.053 Dode in düsse eene Nacht. An'n 6.Oktober 1944 keemen de Briten mit 246 Bombers un maakden de Ooltstadt un de Ole Neestadt vun Bremen mit ehr histoorsche Hüser in Dutt. Alltohopen geef dat in den Luftkrieg mehr as 4.000 Dode. 62% vun de Hüser in de Stadt weern kaputt. In de ole Binnenstadt weern dat bi 90%.

Vundaage

Weserhb.jpg Noh den Krieg güng dat mit de Wirtschaft bargup. De Binnenstadt is wedder upboot wurrn. Man de Stadtplaners hefft vör allen up den tokümstigen Autoverkehr keeken un ganz nee, breede Straten dwars dör de olen Kwartieren boot. Dordör hefft de dat Gesicht vun de Stadt för all Tieden verännert. De eerste Börgermeister nah den Krieg weer Wilhelm Kaisen vun de SPD. Hütigendags hett dat Land Bremen Schulden as keen anner Land in Düütschland. Dat sünd just bi 13 Milliarden Euro. Up jeden Börger vun't Söögkind bit to'n öllsten Minschen sünd dat knapp 20.000 Euro Schulden. Dat is de afslute Rekord in Düütschland. Dat Land kann düsse Schulden unmöglich ut eegen Kraft afbetohlen. So sünd de Bremers bang, wat düt Land in de Tokumst öberhaupt noch besteiht oder wegen de Schulden vun Neddersassen öbernohmen warrt.

Hüüt sitt dat Institut för nedderdüütsch Spraak in Bremen.

Twee annere Organisatschonen, de ok in Bremen sitten, sünd de DGzRS un de ADFC.

Börgermeester

Siet 1349 gifft dat dat Amt vun den Bremer Börgermeester. Dormals weer dat afsunnerlich, weil annervorsik de Bischop Baas över de Stadt weer. Later geef dat veer Börgermeester, de sik in den Vörsitt vun den Senat afwesseln döen. Siet 1854 geef dat twee Börgermeester. So is dat vundagen noch.

De eerst Börgermeester in Bremen is ok Präsident vun den Senat un steiht de Regeeren vun Stadt un Land Bremen vör. He hett jümmers een tweeten Börgermeester an sien Siet. De Börgermeester in Bremen nah den tweeden Weltkrieg weeren:

Richard Duckwitz, för'n Övergang, as de Krieg in Bremen to Enn weer, man in Düütschland noch nich.
Johannes Schroers, för'n Övergang Börgermeester vun den 26.April 1945 bit 30.April 1945
Erich Vagts (*9.Februar 1896;†20.Februar 1980, DNVP (vör de Nazi-Tiet), Börgermeester vun 2.Mai 1945 bit 31.Juli 1945
Wilhelm Kaisen (*22.Mai1887;†19.Dezember 1979), SPD, Börgermeester vun 1.August1945 bit to'n 17.Juli 1965
Willy Dehnkamp (*22.Juli 1903;†12.November 1985), SPD, Börgermeester vun 20.Juli 1965 bit 28.November 1967
Hans Koschnick (*2.April 1929), SPD, Börgermeester vun 28.November 1967 bit 18.September 1985
Klaus Wedemeier (*12.Januar 1944), SPD, Börgermeester vun 18.September 1985 bit 4.Juli 1995
Henning Scherf (*31.Oktober 1938), SPD, Börgermeester vun 4.Juli 1995 bit 8.November 2005
Jens Böhrnsen (*12.Juni 1949), SPD, Börgermeester vun den 8. November 2005 af an.

Stadtdelen un Oortsdelen

Dat Land Bremen deelt sik in de twee Städer Bremen un Bremerhoben up. De Stadt Bremen is in fief Bezirken un 23 Stadtdelen opdeelt. To de 23 Stadtdelen höört wedder 89 Oortsdelen. Vunwegen de Verwaltung sünd de 23 Stadtdelen to 17 Oortsämter tosamenfaat. Een List mit all Stadtdelen findt sik ünner Bremer Stadtdelen.

Football

Bekannt is Bremen allerwegens in Europa un ok in de grote, wiede Welt vunwegen sien Footballvereen SV Werder Bremen. De hett sien Tohuse in dat Werserstadion direkt an den Werserstroom. Werder Bremen is al veermal Düütsche Meester wurrn. 1992 hett de Vereen den Europapokal vun de Pokalwinners wunnen. 2005 un 2006 hett de Vereen as een vun dree düütsche Vereenen in de Champions-League mitspeelt

Hoochscholen un Universitäten

In Bremen gifft dat de Universität Bremen, de International University of Bremen in Bremen- Grohn un verscheeden Hoochscholen ünner den Namen Hochschule Bremen.

Wat een över Bremen weten scholl

CDU 29 Setels
GRÜNE 12 Setels
FDP 1 Setels
DVU 1 Setel

Wat een över Bremen weten scholl		bgcolor="#FFFFFF"	Bundsland:	Free Hansestadt Bremen	bgcolor="#FFFFFF"	Kreis:	Kreisfree Stadt	bgcolor="#FFFFFF"	Grötte:	km²	bgcolor="#FFFFFF"	Inwohners:	547.275 (1. November 2005)	bgcolor="#FFFFFF"	Inwohners up een km²:	1.679 Inwohners/km²	bgcolor="#FFFFFF"	Arbeitslosenquoot:	15,5 % (November 2005)	bgcolor="#FFFFFF"	Hööchde:	11,5 m över NN (Markt)	bgcolor="#FFFFFF"	Postcode:	28001–28779 (ole Postcodes 2800 und 2820)	bgcolor="#FFFFFF"	Vörwahl:	0421	bgcolor="#FFFFFF"	Geografisch Laag: Dat gellt justament för: Roland		bgcolor="#FFFFFF"	Auto-Kennteken:	HB	bgcolor="#FFFFFF"	Amtlich Gemeendekenntall:	04 0 11 000	bgcolor="#FFFFFF"	Ünnerdeelen vun de Stadt:	5 Bezirke mit 23 Stadtdeelen	bgcolor="#FFFFFF"	Adress vun de Stadt ehr Verwaltung:	Am Markt 21 28195 Bremen	bgcolor="#FFFFFF"	Website:	www.bremen.de	bgcolor="#FFFFFF"	E-Mail-Adresse:	webmaster@bremen.de
Politik		bgcolor="#FFFFFF"	Bremer Börgermeester un Präsident vun den Senat:	Jens Böhrnsen (SPD)	bgcolor="#FFFFFF"	Regeeren Parteien:	Koalition vun SPD un CDU	bgcolor="#FFFFFF"	Börgerschup vun Bremen (Parlament): (Wahl an den 25. Mai 2003)	SPD 40 Setels

Oort | Bremen | Düütschland

Gourt Home::Gourt :: Bremen